TÜİK Sanayi Üretim Verilerini Açıkladı: Madencilikte Aylık Toparlanma, Yıllık Gerileme

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Ocak 2026 Sanayi Üretim Endeksi verileri, sanayide yılın ilk ayında zayıf bir başlangıca işaret ederken, madencilik ve taş ocakçılığı tarafında daha “iki katmanlı” bir görünüm ortaya koydu. Genel sanayi üretimi ocakta aylık %2,8 gerilerken, yıllık %1,8 düşüş kaydetti. Bu tablo, özellikle imalat sanayindeki gerilemenin sanayi geneline baskı yaptığını gösteriyor.

Madencilik ve taş ocakçılığı sektörüne odaklanıldığında, yıllık trendin hâlâ aşağı yönlü olduğu görülüyor. TÜİK’in takvim etkisinden arındırılmış hesaplamasına göre madencilik ve taş ocakçılığı endeksi, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla %2,8 azaldı. Bu veri, sektörün geçen yılın seviyesini henüz yakalayamadığını ve üretimin yıllık bazda zayıf seyrettiğini ortaya koyuyor.

Ancak kısa vadeli görünüm, yani bir önceki aya göre değişim, madencilikte toparlanma sinyali verdi. TÜİK’in mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış aylık verisine göre madencilik ve taş ocakçılığı endeksi %2,1 arttı. Başka bir ifadeyle sektör, Aralık 2025’e göre Ocak 2026’da üretimini yükseltti ve sanayi genelindeki aylık düşüşten ayrıştı.

Alt sektör kıyaslaması madenciliğin göreli konumunu daha net gösteriyor. Ocak 2026’da imalat sanayi endeksi aylık bazda %3,4 düşerken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi/dağıtımı endeksi %1,8 arttı. Bu ayrışma, sanayi üretimindeki aylık gerilemenin ana sürükleyicisinin imalat olduğunu; madencilik ve enerji tarafının ise aynı ayda daha dirençli bir seyir izlediğini düşündürüyor.

Yıllık tarafta da benzer bir fark var. İmalat sanayi yıllık bazda %2,5 azalırken, elektrik-gaz tarafı %5,6 arttı. Madencilikteki yıllık düşüş ise %2,8 olarak kayda geçti. Bu tablo, enerji üretimindeki artışın sanayi içindeki pozitif alanlardan biri olmaya devam ettiğini; madencilikte ise yıllık bazda zayıflığın sürdüğünü gösteriyor.

Verilerin madencilik açısından verdiği mesaj, “kısa vadede kıpırdanma var ama yıllık resim hâlâ negatif” şeklinde özetlenebilir. Aylık artış, bazı işletmelerin üretim programları, devreye alma/yeniden başlatma takvimleri, hava koşulları veya talep kaynaklı kısa süreli hareketlenmeler gibi etkenlerden kaynaklanabilir. Buna karşılık yıllık düşüş, sektörün daha uzun vadeli üretim düzeyini belirleyen yatırım, kapasite kullanımı, ruhsat/operasyon süreçleri ve ihracat talebi gibi faktörlerin etkisinin sürdüğüne işaret ediyor.

TÜİK’in bülteninde ayrıca, sanayi üretiminde arındırılmamış endeksin yıllık bazda daha farklı bir oran verdiği ve kurumun bazı dönem verilerinde revizyon yapabildiği hatırlatılıyor. Bu nedenle sektördeki eğilimi sağlıklı okumak için yalnızca tek aya değil, takip eden ayların verilerine de bakılması önem kazanıyor.