Türkiye’de kıymetli maden piyasasında uzun süredir tartışılan kayıt dışılık, sahtecilik ve standart eksikliği sorunlarına karşı önemli bir adım atılıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, Kıymetli Madenler Takip Sistemi (KMTS) ile altın, gümüş, platin ve paladyum piyasasında dijital izleme dönemini resmen başlatıyor.
Yeni sistemle birlikte rafineriler tarafından üretilen standart işlenmemiş kıymetli madenler ile basılı kıymetli madenler, üretim aşamasından itibaren Darphane kontrolünde kayıt altına alınacak. Böylece her bir ürün, kimliği belirli, izlenebilir ve doğrulanabilir hale gelecek.
Her Ürüne Kimlik: Benzersiz Kod ve Güvenlikli Etiket
KMTS’nin temelini, Darphane tarafından tedarik edilen özel güvenlikli etiketler oluşturuyor. Bu etiketler üzerinde yer alan benzersiz kod, her bir kıymetli maden ürününe adeta bir kimlik kazandırıyor. Kod sayesinde ürünün;
Üreticisi (rafineri bilgisi),
Üretim tarihi ve yeri,
Ağırlığı,
Saflık ayarı,
Seri numarası
gibi tüm teknik özellikleri sistem üzerinden takip edilebiliyor. Aynı kod Darphane veri tabanına da kaydedilerek, ürünün piyasadaki dolaşımı anlık olarak izlenebiliyor.
Yetkililer, bu uygulamanın özellikle sahte gramaj, eksik ayar ve kaçak ürün risklerini ciddi biçimde azaltacağını vurguluyor.
1–10 Gram Altınlarda Lazerle Seri Numarası Dönemi
Sistemin dikkat çeken teknik detaylarından biri de lazerle işaretleme uygulaması. KMTS kapsamında;
1 gramdan 10 grama kadar (10 gram dahil) olan işlenmemiş altın, gümüş, platin ve paladyumlarda seri numarası, ambalaj üzerine lazerle işlenecek.
10 gramın üzerindeki kıymetli madenlerde ise seri numarası hem ürünün üzerine hem de ambalajına lazerle kazınacak.
Bu yöntemle ürün–ambalaj uyumu sağlanarak, ambalajın değiştirilmesi veya ürünün başka bir ürünle eşleştirilmesi gibi suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Takı Altınları Sistem Dışında
KMTS, yalnızca standart işlenmemiş ve basılı kıymetli madenleri kapsıyor. Bilezik, yüzük, kolye gibi işlenmiş takı ürünleri ile 22 ayar, 18 ayar gibi farklı ayarlardaki kuyumculuk ürünleri sistem kapsamı dışında bırakıldı. Bu tercihin, kuyumculuk sektöründeki üretim çeşitliliği ve zanaatkârlık yapısı nedeniyle alındığı ifade ediliyor.
Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadelede Yeni Bir Araç
Yetkililere göre KMTS’nin temel hedeflerinden biri, kıymetli maden piyasasında kayıt dışı ekonomiyle etkin mücadele. Sistem sayesinde rafineriden çıkan her ürünün izi sürülebilecek, beyan dışı satışların ve vergisiz dolaşımın önüne geçilecek.
Bu durumun, hem kamu gelirlerinin artmasına hem de piyasada adil rekabet ortamının güçlenmesine katkı sağlaması bekleniyor. Özellikle yatırım amaçlı altın alım-satımında güven unsuru öne çıkacak.
30 Bin Lira Üzeri Alışverişte Nakit Sınırlaması Devam Ediyor
KMTS uygulaması, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile birlikte değerlendirildiğinde, nakit işlemlere ilişkin sınırları da daha görünür hale getiriyor. Mevzuata göre 30 bin liraya kadar olan alışverişlerde nakit ödeme yapılabiliyor; bu tutarın üzerindeki işlemler ise banka veya finans kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilmek zorunda.
Güncel piyasa fiyatları dikkate alındığında bu sınır, vatandaşların yaklaşık 5 grama kadar kıymetli madeni nakit olarak satın alabilmesine imkân tanıyor. Daha yüksek tutarlı altın ve diğer kıymetli maden alımları ise bankacılık sistemi üzerinden kayıt altına alınarak yapılacak.
Piyasada Yeni Bir Dönem
Uzmanlara göre KMTS, Türkiye’de kıymetli maden piyasasını daha şeffaf, izlenebilir ve kurumsal bir yapıya kavuşturacak. Sistem, hem yatırımcı güvenini artıracak hem de sektörün uluslararası standartlara daha yakın bir yapıya ulaşmasına katkı sağlayacak.
Önümüzdeki süreçte Darphane tarafından kapsamın genişletilmesi ve yeni ürün gruplarının sisteme dahil edilmesi de gündemde yer alıyor.
Yorum Yazın