Jeotermal enerjinin, baz yük konumunda olan tek yenilenebilir kaynağı olduğunu vurgulayan Kındap, sektöre yatırım yapan tüm firmaların, Türkiye’ye çok daha yüksek seviyede katma değer yaratabilmek için sorumluluk almaya hazır olduğunu söyledi.

Jeotermalin enerji çeşitliliği ve arz güvenliği ile temiz enerji dönüşümü açısından taşıdığı rolün tüm dünya tarafından kabul edildiğini belirten Kındap, Avrupa Birliği ülkelerinde jeotermal enerjinin konut ısıtması başta olmak üzere kullanım alanlarının hızla artış gösterdiğine dikkat çekti.

Bu ülkelerdeki jeotermal kaynak verimliliğinin Türkiye ile kıyaslanmayacak kadar az olduğuna işaret eden Kındap, şu değerlendirmeyi yaptı: “Yapılan bilimsel araştırmalar, Avrupa Birliği’ne üye ülkeler arasında 43 bin megavat (MW) seviyesinde yeni jeotermal kapasite geliştirilebileceğini ortaya koyuyor. Uluslararası Enerji Ajansı ve enerji alanında çalışan düşünce kuruluşları, bu kapasitenin hayata geçirilmesi halinde jeotermal enerjinin, AB’de kömür ve gazdan üretilen elektriğin yaklaşık yüzde 42’sini ikame edebilecek potansiyele sahip olduğunu gösteriyor.

Türkiye olarak biz, Avrupa’nın tümünden daha fazla jeotermal kaynak potansiyeline sahibiz. Ancak bu kaynak ayaklarımızın altında durduğu sürece ülkemizin kalkınmasına hizmet etmiyor. Ülkemizin ithal enerji kaynaklarından uzaklaşması ve temiz enerji dönüşümünde kilit rol üstlenmeye hazırlanan jeotermal, enerji güvenliği ve iklim hedeflerimiz açısından da stratejik önemde.

Jeotermal kaynaklı elektrik üretimi üç kat artabilir

Türkiye’nin bugün itibarıyla enerji üretimi, seracılık, konut ısıtması, termal turizm gibi alanlarda 20 bin Megavat/termal seviyesinde jeotermal kullanımı olduğunu hatırlatan Kındap, bu seviyenin keşfi yapılmış potansiyelin üçte birinden daha az olduğunu söyledi. Kındap, “Halen 1760 MWe olan jeotermal kaynaklı elektrik üretimimizi üç kat artışla 5 bin MWe’ın üzerine, jeotermal ile ısınan konut sayımızı 170 binden 1 milyona, 7 bin dönüm olan jeotermal sera alanımızı 100 bin dönüme çıkarılabiliriz” dedi.

Anlaşma kapsamında Türkiye’de toplam 5.000 megavatlık güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımı hayata geçirilecek. Projenin ilk fazında Sivas ve Karaman Taşeli bölgelerinde toplam 2.000 megavat kurulu güce sahip iki büyük güneş enerji santrali (GES) inşa edilecek. Yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırım değerine sahip bu projelerin, tamamlandığında yaklaşık 2,1 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacak kapasiteye ulaşması hedefleniyor.

Yetkililer, ilk faz kapsamında Sivas’ta kurulacak güneş enerji santralinde kilovatsaat başına 2,35 euro sentlik alım fiyatı üzerinde mutabakata varıldığını açıkladı. Karaman Taşeli’nde kurulacak santralde ise bugüne kadar Türkiye’de kaydedilen en düşük sabit fiyatlardan biri olan kilovatsaat başına 1,99 euro sentlik alım bedeli belirlendi. Her iki proje için uygulanacak fiyatların 25 yıl boyunca geçerli olacağı bildirildi.

Belirlenen alım fiyatlarının, Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanındaki maliyet düşüşünü ve yatırım ortamındaki rekabet gücünü ortaya koyduğu değerlendiriliyor. Özellikle Karaman Taşeli projesinde ulaşılan 1,99 euro sentlik fiyat, güneş enerjisi üretiminde yeni bir referans noktası olarak görülüyor.

Projelerin yüzde 50 yerlilik şartı içermesi ise sanayi açısından ayrı bir önem taşıyor. Yerli ekipman kullanımı ve üretim süreçlerinin Türkiye’de yürütülmesi sayesinde hem istihdamın artırılması hem de teknoloji transferinin desteklenmesi hedefleniyor. Bu şartın, yenilenebilir enerji yatırımlarının yalnızca elektrik üretimiyle sınırlı kalmayıp, sanayi altyapısına da katkı sunması bekleniyor.

Yetkililer, söz konusu iki güneş enerji santralinin temelinin 2026 yılı içinde atılmasının planlandığını, tesislerin 2028 yılında devreye alınarak kısa sürede tam kapasiteye ulaşmasının amaçlandığını ifade etti. Projelerin devreye girmesiyle birlikte Türkiye’nin yenilenebilir enerji kurulu gücünde önemli bir artış sağlanacak.

Toplam 5.000 megavatlık anlaşmanın ikinci fazında ise 3.000 megavatlık ilave güneş ve rüzgâr yatırımı öngörülüyor. Bu aşamanın hayata geçirilmesiyle birlikte Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki enerji iş birliğinin daha da genişlemesi bekleniyor. İkinci fazın detaylarının ilerleyen dönemde netleşeceği bildirildi.

Türkiye son yıllarda yenilenebilir enerji alanında kapasite artışına hız verirken, özellikle güneş ve rüzgâr enerjisinde büyük ölçekli projelerle dikkat çekiyor. Bu kapsamda uluslararası yatırımcıların Türkiye pazarına ilgisinin arttığı, uzun vadeli alım garantileri ve rekabetçi fiyatların yatırım ortamını güçlendirdiği ifade ediliyor.

İstanbul’da imzalanan anlaşmaların, iki ülke arasındaki enerji alanındaki stratejik iş birliğini daha ileri bir noktaya taşıdığı belirtilirken, projelerin Türkiye’nin enerji arz güvenliğine ve sürdürülebilir enerji hedeflerine katkı sağlaması bekleniyor. 5.000 megavatlık toplam kapasitenin devreye alınmasıyla birlikte Türkiye’nin yenilenebilir enerji dönüşümünde yeni bir döneme girileceği değerlendiriliyor.

Bakanlar Toplantısı kapsamında düzenlenen “Aile Fotoğrafı” ile başlayan program, yoğun bir ikili görüşme maratonuyla devam etti. Küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, artan enerji talebi ve iklim değişikliğiyle mücadele çerçevesinde sürdürülebilir sistemlerin inşası, temasların ana gündem maddeleri arasında yer aldı.

Toplantı marjında ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile yapılan görüşmede özellikle sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticareti ve iki ülke arasındaki stratejik enerji ortaklığının geliştirilmesi ele alındı. Enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi konularında karşılıklı iş birliği olanakları değerlendirildi.

Almanya Ekonomik İşler ve Enerji Federal Bakanı Katherina Reiche ile gerçekleştirilen temaslarda ise yaklaşan Türk-Alman Enerji Forumu gündeme geldi. İki ülke arasındaki mevcut enerji iş birliğinin daha ileri seviyeye taşınması ve özellikle yenilenebilir enerji alanındaki ortak projelerin artırılması yönünde görüş alışverişinde bulunuldu.

Avrupa Birliği ile enerji diyaloğunun derinleştirilmesi de Paris temaslarının önemli başlıklarından biri oldu. AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera ve Avrupa Komisyonu Enerji ve Konut Komiseri Dan Jorgensen ile yapılan görüşmelerde, enerji arz güvenliği ve yeşil dönüşüm ekseninde somut adımların atılması gerektiği vurgulandı. Türkiye ile AB arasındaki enerji iş birliğinin bölgesel ve küresel dönüşüm sürecinde stratejik önem taşıdığı ifade edildi.

Litvanya Enerji Bakanı Žygimantas Vaičiūnas ile yapılan görüşmede enerji arz güvenliği ve kaynak çeşitliliği konuları öne çıkarken, Danimarka İklim, Enerji ve Kamu Hizmetleri Bakanı Lars Aagaard ile offshore rüzgâr başta olmak üzere temiz enerji teknolojilerinde potansiyel ortaklıklar değerlendirildi.

Birleşik Krallık Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanı Ed Miliband ile gerçekleştirilen temaslarda ise nükleer enerji teknolojileri ve iklim hedefleri doğrultusunda yürütülebilecek iş birlikleri ele alındı. Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile yapılan görüşmede de planlanan nükleer enerji santralleri, kritik mineraller ve doğal gaz alanlarında geliştirilebilecek projeler masaya yatırıldı.

IEA Bakanlar Toplantısı’nın ikinci gününde düzenlenen “Güvenli ve Sürdürülebilir Bir Gelecek İçin Enerjide Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık” başlıklı Küresel Enerji Diyaloğu Genel Oturumu’nda Türkiye’nin enerji vizyonu paylaşıldı. Güçlü enerji altyapısı, artan talep ve teknolojiye erişimin enerji dönüşümünün temel unsurları olduğuna dikkat çekilirken, hiçbir enerji kaynağını dışlamadan çeşitliliği artıran bir stratejinin benimsendiği vurgulandı.

İspanya Üçüncü Başbakan Yardımcısı ve Ekolojik Dönüşüm Bakanı Sara Aagesen Muñoz ile yapılan görüşmede yenilenebilir enerji hedefleri ve elektrik şebekelerinin dönüşümü ele alınırken; İrlanda İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O’Brien ile offshore rüzgâr ve enterkonneksiyon altyapıları üzerine değerlendirmelerde bulunuldu.

Toplantı kapsamında IEA Başkanı Fatih Birol ile de bir araya gelinerek, Türkiye’nin enerji dönüşüm yol haritası ve yürütülen projeler ayrıntılı şekilde ele alındı. Özellikle bu yıl ev sahipliği yapılacak COP31 süreci çerçevesinde, Ajans ile yürütülecek ortak çalışmaların küresel iklim hedeflerine katkısı üzerinde duruldu.

Bakan Bayraktar, söz konusu anlaşmada öncelikli odak noktasının Irak’taki enerji sahaları olduğunu belirterek, özellikle Kerkük bölgesinde yürütülecek iş birliklerinin öne çıktığını ifade etti. 

Bakan Bayraktar şunları söyledi:

"İstanbul’da, millî petrol şirketimiz TPAO ile bp arasında petrol ve doğal gaz alanında iş birliğimizi derinleştirecek bir Mutabakat Zaptı’nı imza altına aldık. Söz konusu anlaşma mevcut sahaların geliştirilmesi, yeni arama potansiyellerinin birlikte değerlendirilmesi, petrol ihracat kapasitesi ve doğal gaz taşıma altyapısı konularında iş birliği imkânlarını hem Türkiye’de hem de uluslararası ölçekte ele alan bütüncül bir çerçeve sunmaktadır. Uzun yıllara dayanan TPAO–BP ortaklığını, yeni coğrafyalarda ve yeni projelerde daha güçlü bir zemine oturtmayı hedefliyoruz. Irak başta olmak üzere bölge ülkelerinde ve Orta Asya’da geliştirebileceğimiz ortak projeleri bu çerçevede değerlendireceğiz. 2026 itibarıyla TPAO’yu arama ve üretimde yeni bir faza taşıyoruz. Karadeniz ve Gabar’daki projelerimizle birlikte 2028 hedeflerimiz doğrultusunda üretim kapasitemizi daha ileri taşıyacak; yurt dışındaki stratejik ortaklıklarımızla bu büyümeyi küresel ölçekte destekleyeceğiz. Enerjide güçlü, rekabetçi ve uluslararası alanda daha etkin bir Türkiye hedefi doğrultusunda kararlılıkla ilerliyoruz."

ABD’li ve Avrupalı Petrol Şirketlerinden Ortak Adım

Küresel enerji piyasaları, Venezuela merkezli yeni ve dikkat çekici bir gelişmeyle hareketlendi. Dünyanın önde gelen petrol şirketleri, uzun süredir yaptırımlar ve altyapı sorunları nedeniyle kapasitesinin altında üretim yapan Venezuela petrol sektörünü yeniden canlandırmak amacıyla ortak bir girişim için temaslarını sıklaştırdı.

Bu adım, yalnızca Venezuela ekonomisi açısından değil; küresel petrol arzı, ham petrol fiyatları ve jeopolitik dengeler bakımından da stratejik bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.

Venezuela Petrolü Neden Yeniden Gündemde?

Dünyanın En Büyük Rezervlerinden Biri

Venezuela, kanıtlanmış petrol rezervleri bakımından dünyada ilk sırada yer alıyor. Özellikle Orinoco Kuşağı, küresel ölçekte en büyük ağır petrol rezervlerinden birine sahip. Ancak son yıllarda uygulanan ABD yaptırımları, finansmana erişim sorunları ve teknik altyapı eksiklikleri nedeniyle ülkenin petrol üretimi ciddi şekilde gerilemiş durumda.

Uzmanlara göre, mevcut rezerv potansiyeline rağmen Venezuela’nın günlük petrol üretimi, olması gereken seviyenin oldukça altında seyrediyor. Bu durum, küresel petrol şirketlerini hem ekonomik hem de stratejik açıdan harekete geçiren temel unsur olarak öne çıkıyor.

Petrol Devlerinin Ortak Planı Ne?

Yatırım, Teknoloji ve Ticaret Desteği

Gündemdeki plana göre, önde gelen uluslararası petrol şirketleri, Venezuela’da faaliyet gösteren devlet şirketi PDVSA ile daha koordineli çalışabilecek bir yapı oluşturmayı hedefliyor. Bu kapsamda:

• Petrol sahalarının rehabilitasyonu,

• Üretim altyapısının modernizasyonu,

• Ham petrol ihracatının artırılması,

• Uluslararası ticaret kanallarının yeniden açılması
  gibi başlıklar masada yer alıyor.

Sektör kaynakları, bu girişimin klasik bir yatırım modelinden ziyade, çok ortaklı ve esnek bir iş birliği yapısı şeklinde kurgulandığını belirtiyor.

ABD Yaptırımları Sürecin Neresinde?

Geçici Lisanslar ve Esneklik Arayışı

Venezuela petrolü üzerindeki en kritik başlıkların başında ABD yaptırımları geliyor. Washington yönetimi, son dönemde enerji piyasalarındaki arz sıkıntısı ve fiyat baskıları nedeniyle Venezuela’ya yönelik bazı yaptırımlarda sınırlı esneklikler tanımıştı.

Bu çerçevede verilen geçici lisanslar, belirli şirketlerin Venezuela petrolünü üretmesine ve ihraç etmesine olanak sağlıyor. Petrol devlerinin bir araya gelerek ortak hareket etmesi, bu lisansların daha kalıcı ve geniş kapsamlı hale gelmesi için de diplomatik bir zemin oluşturabilir.

Küresel Petrol Piyasaları Nasıl Etkilenir?

Arz Artışı Fiyatları Baskılar mı?

Analistlere göre Venezuela’da üretimin anlamlı ölçüde artması, orta vadede küresel petrol arzını güçlendirebilir. Bu durum, özellikle OPEC+ politikaları, ABD kaya petrolü üretimi ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerle birlikte değerlendirildiğinde, petrol fiyatları üzerinde dengeleyici bir etki yaratabilir.

Ancak uzmanlar, Venezuela petrolünün büyük bölümünün ağır ve yüksek maliyetli olduğunu hatırlatarak, hızlı ve ucuz bir arz artışının kısa vadede mümkün olmayabileceğine dikkat çekiyor.

Jeopolitik Boyut: Enerji Sadece Enerji Değil

Venezuela Dosyası Yeniden Açılıyor

Bu girişim, enerji boyutunun ötesinde güçlü bir jeopolitik mesaj da içeriyor. Venezuela’nın küresel enerji sistemine yeniden entegre edilmesi, ABD–Latin Amerika ilişkileri, Çin ve Rusya’nın bölgedeki etkisi ve enerji diplomasisi açısından yakından takip ediliyor.

Özellikle ABD’li ve Avrupalı şirketlerin Venezuela sahalarına yeniden yönelmesi, bölgedeki enerji rekabetinin yeni bir evreye girdiğine işaret ediyor.

Riskler ve Belirsizlikler Masada

Siyasi ve Teknik Engeller

Her ne kadar tablo umut verici görünse de, süreç ciddi riskler barındırıyor. Siyasi istikrarsızlık, yasal belirsizlikler, altyapının yıpranmış olması ve finansman sorunları, petrol devlerinin Venezuela planlarında temkinli ilerlemesine neden oluyor.

Ayrıca çevresel etkiler ve ESG kriterleri, özellikle Avrupa merkezli enerji şirketleri açısından kritik bir değerlendirme başlığı olmaya devam ediyor.

Enerji Piyasalarında Yeni Bir Dönem mi?

Sonuç ve Genel Değerlendirme

Petrol devlerinin Venezuela için bir araya gelmesi, küresel enerji piyasalarında uzun süredir kapalı olan bir dosyanın yeniden açıldığını gösteriyor. Bu girişim başarılı olursa, Venezuela petrolü yıllar sonra yeniden küresel arz denkleminde belirgin bir rol üstlenebilir.

Önümüzdeki süreçte atılacak adımlar; petrol fiyatları, jeopolitik dengeler ve enerji güvenliği açısından yakından izlenecek. Venezuela cephesinde yaşanacak her gelişme, sadece bölgesel değil, küresel etkiler doğurabilecek potansiyele sahip.

Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan bildirime göre, şirketin yüzde 100 bağlı ortaklığı Bosphorus Yenilenebilir Enerji A.Ş., Denizli ve Manisa illerinde toplam 505 MWm kurulu güç potansiyeline sahip 9 adet jeotermal kaynak ruhsatını devralmak üzere 27 Ekim 2025 tarihinde sözleşme imzaladı.

Bu yatırımların gerçekleştirilmesi amacıyla kurulacak yeni şirketin unvanı “Margün Jeotermal Enerji Üretim A.Ş.” olacak. Şirket sermayesinin yüzde 77,5’i Bosphorus Yenilenebilir Enerji A.Ş.’ye, yüzde 17,5’i ise Naturel Holding A.Ş.’ye ait olacak.

Yatırımlar tamamlandığında, jeotermal santrallerden yıllık yaklaşık 3,86 milyar kWh brüt elektrik üretimi hedefleniyor. Bu üretimin yaklaşık 405 milyon dolar (16,95 milyar TL) tutarında yıllık satış geliri ve 324 milyon dolar (13,56 milyar TL) FAVÖK yaratması bekleniyor.

Şirket, bu yatırımın jeotermal enerji alanındaki büyüme stratejisi kapsamında önemli bir adım olduğunu vurguladı. Gelişmelerin kamuoyu ile paylaşılacağı bildirildi.

KAP Açıklaması İçin: http://www.kap.org.tr/tr/Bildirim/1512113

Türkiye’nin kamuya ait en büyük enerji şirketi olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Kırklareli, Tekirdağ ve Diyarbakır illerinde sahip olduğu toplam 9 petrol arama ruhsatı için iki yıl süreyle ek süre talebinde bulundu. Bu ruhsatların mevcut geçerlilikleri daha önce mücbir sebepler kapsamında uzatılmış olup Temmuz 2025 itibarıyla sona erecektir.

TPAO, süresi dolacak ruhsatlar için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) resmi başvurusunu yaparak sahalarda yürütülen arama faaliyetlerine devam etmek istediğini bildirdi. Karar Resmi Gazete'de yayımlandı.

Ruhsat Detayları

Kırklareli

• AR/TPO/K/E18-c1, c2, c3 – Sona erme tarihi: 09.07.2025

• AR/TPO/K/E18-d1, d2 – Sona erme tarihi: 09.07.2025

• AR/TPO/K/E19-d3, d4 – Sona erme tarihi: 17.07.2025

• AR/TPO/K/F18-b2 – Sona erme tarihi: 17.07.2025

Tekirdağ

• AR/TPO/K/F19-a1, a2, a3 – Sona erme tarihi: 09.07.2025

• AR/TPO/K/F19-b2 – Sona erme tarihi: 03.07.2025

Diyarbakır

• AR/TPO/K/L43-c1, c2 – Sona erme tarihi: 09.07.2025

• AR/TPO/K/L43-d1, d2 – Sona erme tarihi: 03.07.2025

• AR/TPO/K/L44-d1, d2 – Sona erme tarihi: 03.07.2025

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı artık, jeotermal rezervlerin bulunduğu mera alanlarında tahsis talebinde bulunabilecek. Tahsis amacı değişikliği başvurularında EPDK tarafından verilen önlisans veya lisans belgesi ibraz edilmek zorunda. Valilik tarafından uygun görülmesi halinde, ÇED olumlu veya gerekli değildir belgesi, mera geri dönüşüm projesi, teminat dekontu ve 20 yıllık ot bedelinin yatırıldığına dair belge Komisyona sunulacak.

Önlisanslı projelere de tahsis hakkı tanındı

Yeni düzenleme ile önlisans sahibi projeler de mera tahsisi için başvuru yapabilecek. Bu başvurularda ÇED olumlu belgesi yerine başvuru yapıldığına dair belge yeterli sayılacak. Uygun bulunan projeler için “önlisans süresince araziye fiili müdahale edilmez” şerhiyle geçici tescil yapılacak. Önlisans süresi sonunda üretim lisansı Komisyona sunulmazsa, tahsis iptal edilecek.

RES Ve GES Ölçüm İstasyonlarına Geçici İzin Kolaylığı

Rüzgâr ve güneş enerjisi santralleri için ölçüm istasyonu kurulumu talepleri artık mera alanlarında değerlendirilebilecek. İlgili valilik, ölçüm süresince geçerli olmak üzere ot kayıp bedeli, teminat ve geri dönüşüm projesi şartlarıyla bu tür projelere geçici izin verebilecek.

Tahsis süresi sonunda ot bedelsiz yenileme sağlanacak

Tahsis süresi sonunda aynı amaç ve koordinatlarla başvuru yapılması durumunda, ot bedeli alınmadan geri dönüşüm projesi ve teminat bedeli güncellenerek tahsis süresi uzatılabilecek. Bu uygulama özellikle jeotermal ve enerji yatırımlarının sürdürülebilirliği açısından kritik bir avantaj sunuyor.

Organize Sanayi Bölgeleri Ve Serbest Bölgeler İçin De Tahsis Yolu Açıldı

Yeni düzenlemeyle, organize sanayi bölgeleri (OSB), ihtisas OSB’ler, serbest bölgeler ve teknoloji geliştirme bölgeleri için de mera tahsisi yapılabilecek. Bu talepler ÇED belgesi ve onaylı imar planları sunulana kadar “vasfı bozulmamak üzere” geçici tescil ile gerçekleştirilecek. İki yıl içinde gerekli belgeler sunulmazsa, tahsis değişikliği iptal edilecek.

Çok amaçlı değişiklikler ve teknik şartlar detaylandırıldı

Yönetmelikte ayrıca doğal afet bölgeleri, kırsal yerleşim alanları, kamu yatırımları ve turizm amaçlı tahsisler için de geniş kapsamlı değişiklikler yapıldı. Tüm bu alanlarda başvurular için istenecek belge setleri, ÇED belgeleri, fizibilite raporları, imar planları ve koordinatlı haritalar dahil olmak üzere detaylı şekilde güncellendi.

Yönetmelik yürürlüğe girdi ve Resmî Gazete’de yayımlandı

3 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete ile yürürlüğe giren düzenleme, 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında hazırlandı. Değişiklikler Sayıştay ve Maliye Bakanlığı görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından uygulamaya geçirildi.

Görüşmede, Türkiye’nin kamu petrol şirketi TPAO ile Macaristan’ın ulusal enerji şirketi MOL Group arasında Macaristan’daki Buzsak ve Tamasi kara bloklarında hidrokarbon arama faaliyetleri yürütülmesi için “İmtiyaz Anlaşması” imzalandı. Anlaşmayla birlikte Türkiye, Macaristan’da doğalgaz ve petrol arama hakkı elde etmiş oldu.

Bayraktar, yaptığı açıklamada enerji güvenliğinin küresel ölçekte daha da kritik hale geldiğine dikkat çekti. Özellikle Batı Avrupa’da kısa süre önce yaşanan elektrik kesintisinin enerji güvenliğinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti. Türkiye’nin bu alandaki hedeflerinin enerji kaynaklarını çeşitlendirmek, altyapıyı güçlendirmek ve komşu ülkelerle enterkonnekte kapasitesini artırmak olduğunu vurguladı.

Bayraktar, Türkiye’nin Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’ndan günlük 4 milyon haneye yetecek doğalgaz ürettiğini hatırlatarak, projenin sonraki fazlarının 2026 ve 2028 yıllarında tamamlanacağını ifade etti. Ayrıca TPAO ve MOL’ün Karadeniz başta olmak üzere üçüncü ülkelerde de ortak projeler geliştirebileceğini dile getirdi.

Macaristan Dışişleri Bakanı Szijjarto ise Türkiye’nin Macaristan’ın enerji güvenliği açısından vazgeçilmez bir ülke olduğunu söyledi. Szijjarto, “TürkAkım sayesinde bu yıl 2,5 milyar metreküp doğalgaz Macaristan’a ulaştı. Eğer bu hat zamanında yapılmasaydı, Ukrayna krizi sonrası büyük sıkıntı yaşardık,” dedi.

Türkiye’nin TANAP, TAP ve TürkAkım gibi projelerle Avrupa’ya yılda 30 milyar metreküpe yakın gaz ulaştırdığını hatırlatan Bayraktar, bu stratejik ortaklığın hem iki ülkenin arz güvenliğine katkı sağlayacağını hem de dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflediğini belirtti.

Enerji sektörünün yerel ve küresel oyuncularını aynı çatı altında buluşturan ICCI – Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı, bu yıl 29’uncu kez kapılarını açıyor. ICCI Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı, 24-26 Nisan 2025 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi’nde Hall 1-3’te “Geleceğe Güç Ver!” mottosuyla gerçekleştirildi. Türkiye’nin enerji gündemini uluslararası ölçekte ele alan ve stratejik oturum içerikleriyle de dikkat çeken  konferans, sektör profesyonellerine ilham verecek vizyonerlikteydi.

ICCI 2025, bu yıl sadece Türkiye’den değil, Afrika, Orta Asya, Avrupa ve Körfez ülkelerinden de kamu ve özel sektör temsilcilerini ağırladı. Enerji üretimi, dağıtımı, ticareti ve dönüşümüne dair küresel iş birlikleri bu platformda güçlendi. Konferansta Enerji Üretimi, Karbonsuzlaştırma, Enerji Verimliliği, Arz Güvenliği & Denge, Akıllı Şebekeler, Dijitalizasyon, Hidrojen, Enerji Depolama ve E-Mobilite başlıkları altında enerji sektöründeki en önemli konular ele alındı.

Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov’un 14-15 Nisan’da Japonya’nın başkenti Tokyo’ya gerçekleştirdiği ziyaretin ardından imzalanan anlaşmalardan ilki, Ahal bölgesinde ikinci bir gaz-benzin tesisinin inşasını kapsıyor. Rönesans Holding’in iştiraki Rönesans Endüstri Tesisleri, Japon Kawasaki Heavy Industries ve Itochu Corporation ile tesisin mühendislik, tedarik ve anahtar teslim inşaatını üstlenecek.

İkinci anlaşma, Balkan bölgesindeki Kiyanly’de yıllık 1,155 milyon ton kapasiteli bir karbamid tesisinin inşasını içeriyor. Bu projeyi, Ahmet Çalık’ın liderliğindeki Gap İnşaat ile Japon Mitsubishi Heavy Industries gerçekleştirecek. Ayrıca, Kiyanly Polimer Tesisi’nde büyük onarımlar için Rönesans Endüstri ve Japon Toyo Engineering ile ayrı bir anlaşma imzalandı.

Üçüncü çerçeve anlaşması ise Türkmenistan Enerji Bakanlığı ile Japon Sumitomo arasında, elektrik santrallerinin kombine çevrime dönüştürülmesi için yapıldı. Bunun yanı sıra, Türkmenistan Devlet Dış Ekonomik İşler Bankası, Japonya İhracat ve Yatırım Sigorta Ajansı ile iş birliği mutabakatı imzaladı.

Türkmenistan’ın enerji yatırımları daha önce de dikkat çekmişti. 2019’da devreye giren ilk gaz-benzin tesisi, yılda 1,785 milyar metreküp gaz işleyerek 600 bin ton Eco-93 benzin, 12 bin ton dizel ve 115 bin ton LPG üretiyor. Ayrıca, 2018’de Koreli ve Japon ortaklarla tamamlanan 3,4 milyar dolarlık Kiyanly Polimer Tesisi, yılda 5 milyar metreküp doğalgaz işleyerek 381 bin ton polietilen, 81 bin ton polipropilen ve 4,5 milyar metreküp ticari gaz üretiyor.

Rönesans Holding, Türkmenistan’daki projelerde Kawasaki ile daha önce de iş birliği yapmıştı. Aşkabat’a 50 kilometre mesafedeki Akhal’de inşa edilen ve 2019’da tamamlanan 1,7 milyar dolarlık GTG (Doğalgazdan Benzin Üretim Tesisi), dünyanın doğalgazdan benzin üreten ilk tesisi olarak Guinness Rekorlar Kitabı’na girmişti. 2022’de Tokyo’da imzalanan mutabakatla, GTG-2 projesi için de anlaşma sağlanmıştı. Bu yeni tesisler, Türkmenistan’ın Orta Asya’daki enerji liderliğini pekiştirecek.

İhale kapsamında Afyon’un Bolvadin, Çay, İscehisar, Sandıklı, Çobanlar, İhsaniye, Bayat ve Merkez ilçelerinde bulunan toplam 10 farklı ruhsat sahası yatırımcıların ilgisine sunulacak. Söz konusu sahaların büyüklükleri 1.822 hektar ile 4.987 hektar arasında değişirken, muhammen bedeller ise 472 bin TL ile 1 milyon 292 bin TL arasında belirlenmiş durumda.

Muhammen bedeli en yüksek saha Bolvadin ilçesinde bulunan 4.987 hektarlık alan olup, 1 milyon 292 bin TL başlangıç fiyatı ile ihaleye çıkacak. Çobanlar ve Sandıklı ilçelerinde yer alan sahalar da 1 milyon TL’nin üzerinde muhammen bedel ile yatırımcıların ilgisine sunuluyor.

Türkiye’nin toplam petrol ve petrol ürünleri ithalatı, ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,82 azalarak 3 milyon 912 bin 199 tona geriledi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) yayımladığı "Petrol Piyasası Sektör Raporu"na göre, ham petrol ithalatı yüzde 25,9 azalışla 2 milyon 180 bin 715 ton oldu.

Bu dönemde motorin türleri ithalatı yüzde 40,2 artarak 1 milyon 298 bin 162 tona ulaştı. İthalatın geri kalan kısmını havacılık ve denizcilik yakıtları, benzin ve fuel-oil türleri oluşturdu.

En fazla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatı, 2 milyon 157 bin 480 tonla Rusya’dan yapılırken, Rusya’yı 494 bin 430 tonla Irak ve 321 bin 754 tonla Suudi Arabistan izledi.

Ekim ayında yurt içi benzin satışları yüzde 30,9 artışla 427 bin 710 tona yükselirken, motorin satışları yüzde 8,22 artarak 2 milyon 388 bin 359 tona ulaştı. Toplam petrol ürünleri satışları ise yüzde 10,9 artarak 2 milyon 971 bin 303 ton oldu.

Ekim ayında Türkiye’nin havacılık yakıtları ihracatı yüzde 0,33 artışla 481 bin 780 ton olarak kaydedilirken, denizcilik yakıtları ihracatı yüzde 12,9 azalışla 84 bin 922 tona düştü. Benzin ihracatı yüzde 94 azalarak 9 bin 733 tona, motorin ihracatı ise yüzde 90,9 düşerek 25 bin 951 tona geriledi.

Petrol piyasasında toplam ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,7 azalarak 947 bin 436 tona indi.

Motorin üretimi, ekimde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36,6 azalarak 1 milyon 12 bin 155 ton oldu. Benzin üretimi yüzde 15,6 düşüşle 439 bin 345 tona, havacılık yakıtları üretimi ise yüzde 6,8 azalarak 483 bin 818 tona geriledi.

Toplam rafineri petrol ürünleri üretimi ise yaklaşık yüzde 24,6 azalışla 2 milyon 599 bin 291 ton olarak gerçekleşti.

Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplantısına katılmak üzere Şanlıurfa'ya gelen Bakan Bayraktar, burada gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Bakan Bayraktar, "GAP bölgesindeyiz, burada tabi Şırnak önemli bir ilimiz haline geldi özellikle enerji ve petrol için, burada da bugün itibarıyla üretimimiz 70 bin varilin üzerine çıktı günlük üretimimiz, yaklaşık 2 milyar dolarlık direkt olarak ekonomimize bir katkısı olan, ekonomik değeri olan bugünkü fiyatlarıyla bir büyüklükten bahsediyoruz. Orada da özellikle, TPAO özelinde ve diğer enerji kitleleri özelinde onların kurumsal yapılandırmasıyla alakalı ve bu yaptıkları işlerin büyüklüğüne, insicamına uyun yapısal kapasiteye, insan kapasitesine kavuşmasıyla alakalı bir düzenlemeyi de inşallah 2025 yılı içerisinde gerçekleştirmiş oluruz." dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, gazeteciler ile İstanbul’da bir araya geldi. Suriye’nin yeniden ihyası için enerji konusunda nasıl bir yol izleneceğini anlattı. Kısa süre içinde bir heyetin bölgeye gidip enerji altyapılarını inceleyeceğini ve heyete kendisinin de başkanlık yapabileceğini kaydeden Bakan Bayraktar, ülkenin yeniden inşasında Suriye’nin petrol ve doğal gaz kaynaklarından yararlanmak için bir çalışma içinde olduklarını belirtti.

Bayraktar, Suriye’nin yaklaşık yüzde 60’ının karanlıkta olduğunu ve Türkiye’nin Suriye’yi tekrar elektriğe kavuşturmak için harekete geçtiğini ifade etti. Kısa bir süre içinde Türkiye’den bir heyetin Suriye’ye gideceğini ve eksikleri yerinde tespit edeceğini belirten Bakan Bayraktar, “Gelişmelere göre bu heyete ve bu ziyarete ben başkanlık edebilirim. Çok hızlı bir şekilde Suriye’de elektriğin olmadığı yerleri elektrikle buluşturmalıyız. Burada öncelikle ithalatla bunu yapacağız. Orta vadeli planlarla da biz elektrik kurulu gücünü, oradaki üretim kapasitesini artırmakla alakalı planlama içerisindeyiz. Güçlü bir özel sektörümüz var. Onların dinamizmi, devlet kurumlarımızın tecrübesi ve varlığıyla bu uzun dönemde Suriye’nin enerji altyapısının inşasında birlikte çalışacağız” dedi.

Suriye Üzerinden Lübnan’a Elektrik

Bakan Bayraktar halihazırda Suriye’nin kuzeyine elektrik tedariki yaptıklarını ifade ederek “Kuzeye akaryakıt, LPG yani tüp gaz dediğimiz LNG’yi özellikle İdlib’den başlayarak Afrin, bizim Barış Pınarı, Zeytin Dalı kapsamında kalan bölgelerin tamamında şu anda enerji faaliyetlerimiz var. Yaklaşık 210 megavatlık kapasitede elektriği uzun zamandır veriyoruz. Üç iletim noktası, dört de dağıtım noktasında olmak üzere o bölgelere elektrik sağlıyoruz. Şu anda onların kapasitesini artırmakla alakalı bir çalışma içerisindeyiz.” dedi. Bayraktar, Türkiye’nin Suriye üzerinden Lübnan’a da elektrik ulaştırabileceğini de ifade etti.

Suriye Petrolü İçin Özel Çalışma

Suriye’nin petrol ve doğal gaz kaynaklarının Suriye’nin yeniden inşasında kullanılması için bir çalışma içinde olduklarını söyleyen Enerji Bakanı, “Bu projeleri geliştirmeyi hedefliyoruz. Çünkü Suriye'nin özellikle 2000’li yıllarının başında 600 bin varillere ulaşan günlük petrol üretimleri olmuş. Bu rakamlar tabii şimdilerde 30 bin varillere gerilemiş durumda. Bu bir kısım sahaların verimsiz işletilmesinden, bir kısmının savaş nedeniyle tahribat görmesinden kaynaklanabilir. Ama bu anlamda Suriye'nin bu potansiyelini de ekonomiye kazandırmak, oradan elde edilen kaynakları da yine Suriye'nin kalkınması için, inşası için, ihyası için kullanmakla alakalı bir vizyonla hareket ediyoruz.” ifadelerini kullandı. Bayraktar, Suriye petrolünün Irak-Türkiye petrol boru hattı üzerinden dünyaya ve Türkiye’deki rafinerilere de açılabileceğini belirtti. 

Tüketicilere 431 Milyar TL Destek

Tüketim esasına göre desteklerin devam edeceğini hatırlatan Bakan Bayraktar, "Yıllık tüketimi 5 bin kilovat saati aşan tüketicileri maliyet esaslı bir modele geçirmeyi hedefliyoruz. Doğal gazda her ilin durumu farklı. Ortalama tüketimin üzerinde olan bir tüketim rakamının yine tam maliyet esaslı değil ama daha yüksek bir fiyattan, kademelendirerek vermeyi planlıyoruz. Elektrikte kademelendirme geçmişte de vardı. Şimdi 417 kilovatsaat ve üzerinde tüketimi olanlar farklı bir kategoride. Yeni düzenleme toplam abonelerin yüzde 3'nü etkileyecek. Şubat ayı içerisinde faturalarda bu yüzde 3'lük kesim bunu hissedebilir. Ama kalan yüzde 97 için değişen bir şey yok. Hepimizin evlerinde kullandığımız elektriğin düşük kademeli yani 240 kilovat saate kadarki kısmının yüzde 60'ını devlet karşılıyor. Şimdi bu 417 kilovatsaat ve üzeri tüketen grup maliyet bazlı tarifeye tabi olacak." açıklamasını yaptı. 2024'te vatandaşa elektrikte 175 milyar, doğal gazda 256 milyar toplam 431 milyar lira doğrudan destek sağladıklarını açıklayan Bakan Bayraktar, 2025'te de desteklerin devam edeceğini söyledi.

Enerji Fiyatları Ocak’ta Değişmeyecek

Doğal gaz depolarımız yüzde 90’ların üzerinde dolu olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, “Yani kışın inşallah herhangi bir sıkıntı öngörmüyoruz. İran her zamanki bilinmezliğini koruyor. Şu anda kontratın hem sadece yarısını alabiliyoruz. Kontrattaki teslimatın yarısı geliyor ama buna rağmen hem LNG altyapımızda hem depolarımızda bu kış için bir risk görmüyoruz. Ocak ayında enerjide de bir fiyat değişimi düşünmüyoruz.” dedi.

Karadeniz’de Yeni Keşif Kuyuları Kazılacak

Karadeniz'de Sakarya Gaz Sahası'nda bugün itibarıyla üretim kapasitesinin 7 milyon metreküpe geldiğini, 2025'in ilk çeyreğinde 9 milyon metreküpün üzerine çıkacağını anlatan Bakan Bayraktar, "Halihazırda üretim yaklaşık 2,9 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını karşılıyor. Karadeniz'de 4 tane gemi var. Yüzer üretim platformu da geldi. Şu anda Çanakkale'de hazırlıkları devam ediyor. Mayıs 2025'te Filyos'a geçecek ve bir sene işi var. Üzerine adeta fabrika inşa ediyoruz. O gemiyle birlikte günlük üretim 9.5-10 milyon metreküpe, toplamda 20 milyon metreküpe çıkacak. Bir taraftan yeni kuyular açıyoruz. 2028'e kadarki süreçte 40'ın üzerinde yeni kuyu kazılacak. Keşif amaçlı yeni sondaj konusunda da yoğun bir çalışmamız var. Özellikle Rize Çayeli'nde petrol olduğu her zaman söylenen lokasyonda tespitimiz var. Onun sondajını yapmak istiyoruz" diye konuştu. Bayraktar, Karadeniz ve Somali’deki deniz operasyonlarında farklı ülkelerden iş birliği teklifleri geldiğini ve buna hazır olduklarını ifade etti.

Doğal gaz merkeziyle ilgili altyapı çalışmalarının devam ettiğini anlatan Bakan Bayraktar, "EPİAŞ'ı yani bizim enerji borsamızı nisan, mayıs gibi İstanbul Finans Merkezi'ne taşıyoruz. Orada karbon piyasasını açmak istiyoruz. İstanbul GAZHUB projemizin altyapısıyla ilgili çalışmamız devam ediyor. Depolama kabiliyetimizi artırmaya gayret ediyoruz. İlave FSRU düşünüyoruz. Bu anlamda yeni Trump yönetimiyle de özellikle doğal gaz alanında ciddi bir iş birliği imkânı olabilir. Cumhurbaşkanımız ilk döneminde Trump'la beraber bir 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi konulmuştu. 100 milyar dolara enerji ve maden olmadan gitmek bana göre çok gerçekçi değil." dedi.

Nükleerde Karar Yılı

Akkuyu nükleer santralinin ilk ünitesinin 2025’te devreye gireceğini hatırlatan Enerji Bakanı, “Akkuyu ilk reaktörden elektrik üretmeye başladığında 1200 megavatla Türkiye ihtiyacının yaklaşık yüzde 2,5’ini karşılayacak. 4 reaktör devreye girdiğinde de Türkiye’nin ihtiyacının yüzde 10’unu nükleerden karşılamış olacak. Yılda 7-7,5 milyar metreküp doğalgazı ithal etmemiş olacağız. Bu 3 milyar dolar demek. Öte yandan Türkiye’nin Sinop’ta, Trakya’da iki büyük konvansiyonel nükleer santrale daha ihtiyacı var. O noktada 2025, bizim için önemli karar yılı olacak. Çünkü artık hangi ülkeyle, hangi teknolojiyle, hangi modelle yürüyeceğimize artık 2025 yılında karar vermiş olacağız.” İfadelerini kullandı.

Nijer’de 3 Yeni Altın Sahası

Türkiye’nin Nijer’deki altın arama faaliyetlerine ilişkin de konuşan Bakan Bayraktar, “Üç tane altın sahamız vardı. Üç yeni saha anlaşması imzaladık Agadez bölgesinde, Nijer’de ilave sahalar almış olduk. Mevcut 2020’de başladığımız sahada da üretimi 2025 içerisinde gerçekleştirmeyi ve ilk altını üretmeyi hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı. 

Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde (NGS) ilk olarak devreye alınması planlanan birinci reaktörün türbin şaftı başarıyla döndürüldü. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, bu olayın, Türkiye nükleer tarihinin önemli kilometre taşlarından birisi olduğunu ifade ederek “İlk reaktörü 2025 yılında deneme üretimine alacağız. İlk elektriği buradan üretmeyi hedefliyoruz.” dedi.

Akkuyu NGS 1. Güç Ünitesi Türbin Tesisi montajının tamamlanması nedeniyle bir tören düzenlendi. Akkuyu NGS’de düzenlenen törene Bakan Bayraktar’ın yanı sıra Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un Genel Müdürü Aleksey Likhachev ile santralde görev yapan çalışanlar katıldı. 

Törende bir konuşma yapan Bakan Bayraktar, Akkuyu’da tarihi bir gün yaşadıklarını belirterek “Zira bugün ilk ünitenin türbin şaftını döndürüyoruz. Bu, Türkiye nükleer tarihinin önemli adımlarından, önemli kilometre taşlarından bir tanesidir.” dedi.

Türkiye’nin 1950’lerden beri uluslararası nükleer camianın içinde olduğunu ve bu alanda birçok çalışma yaptığını söyleyen Bayraktar, “2010 yılında Sayın Cumhurbaşkanımızın Başbakanlığı döneminde Sayın Putin'le birlikte ortaya koyduğu yüksek iradenin yansıması olan bir hükümetler arası anlaşmayla içinde bulunduğumuz santral projesinin ilk adımı atıldı.” diye konuştu.

Bayraktar, Türkiye’nin büyüyen ekonomisine bağlı olarak elektrik talebinin artmaya devam ettiğini kaydederek “Türkiye olarak bu artan talebi kesintisiz, çevreyle uyumlu, emisyonu düşük, temiz bir şekilde karşılamak için nükleer enerjiyi, enerji politikamızın en temel unsurlarından biri haline getirdik.” dedi. 

Yüzde 10’u Nükleerden

Türkiye’nin net sıfır karbonsuz bir ekonomiye dönmesi için de mutlaka nükleer enerjiye ihtiyaç duyduğunun altını çizen Bayraktar, “2050 yılında Türkiye, Akkuyu'nun yanına Sinop'u ve Trakya'yı bütün bunların yanına da yaklaşık 5 bin megavatlık küçük modüler reaktörleri koymak zorunda. 20 bin megavat hedefimize ulaştığımızda enerjinin yüzde 10’unu nükleerden sağlamış olacağız.” diye konuştu. 

Bayraktar, Birleşmiş Milletler Taraftar Konferansı'nda “2050’ye kadar nükleerde mevcut kurulu gücü 3 katına çıkarma” deklarasyonuna birçok gelişmiş batı ülkesi gibi Türkiye’nin de imza attığını anımsatarak “Dünya küresel ısınmayla mücadele edecekse nükleersiz bunu başarmak mümkün değil. Dolayısıyla biz bu yola zaten bu anlayışla çıktık. Ve inşallah burada gördüğünüz ilk reaktörü, ilk üniteyi 2025 yılında artık deneme üretimine alacağız. İlk elektriği buradan üretmeyi hedefliyoruz. 2028 yılına kadar dört reaktörün tamamını da devreye almamız lazım.” dedi. Bayraktar, 2025 yılında Sinop ve Trakya projeleriyle alakalı da nihai kararı vermeyi hedeflediklerini sözlerine ekledi. 

Meclis Genel Kurulu’nda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bütçelerini sunan Bakan Bayraktar, özetle şunları söyledi: 

20 MİLYON METREKÜPLÜK ÜRETİM: Sakarya Gaz Sahamızda günlük doğal gaz üretimimiz yaklaşık 7 milyon metreküpe, yurt içi ve yurt dışı toplam üretimimiz ise 20 milyon metreküpe ulaştı. Bu üretim ile 8,6 milyon hanenin ihtiyacını kendi doğal gazımızla karşılıyoruz. Sakarya Gaz Sahasındaki üretimi 2025 yılının ilk çeyreğinde günlük 10 milyon metreküpe, sonraki süreçte günlük 40 milyon metreküpe çıkarmayı hedefliyoruz. Böylece yaklaşık 17 milyon konut abonesinin gaz ihtiyacını Sakarya sahasından karşılayacağız. 

YURT DIŞINDA ÜRETİM ARTACAK: Türk mühendisler tarafından dizayn edilerek Türkiye’deki tersanelerde milli imkanlarla inşa edilen sismik araştırma gemimiz Oruç Reis, Somali’de faaliyetlerine devam ediyor. Hedefimiz sadece ülkemizin değil aynı zamanda dost ve kardeş ülke Somali’nin de kalkınmasına, refahına katkıda bulunmaktır. Önümüzdeki dönemde yurt dışında çok daha aktif, çok daha güçlü bir şekilde varlığımızı hissettireceğiz. Irak’ta, Libya’da, Afrika’da, Orta Asya’da, Kafkas coğrafyasında, Güney Amerika’da uluslararası ortaklıklarla petrol ve doğal gaz üretimimizi arttırmayı hedefliyoruz.

ANKARA-İZMİR ARASI YOL: En önemli ithalat kalemlerimizden biri olan petrolde, zorlu bir coğrafyada, bir zamanlar adı terörle anılan, Şırnak Gabar’da Cumhuriyet tarihimizin en büyük petrol rezervini keşfettik. Bu keşifle birlikte, Şırnak’ın adı artık terörle değil, üretimle, istihdamla ve kalkınmayla anılmaktadır. Gabar’da üretimin artırılması ve yeni sahalarda arama çalışmaları için Ankara–İzmir arası bir mesafeye denk gelen toplam 540 km yol yaptık ve buradaki üretimimizi son bir yıl içinde iki buçuk kat artırarak bugün itibariyle günlük 61 bin varilin üstüne çıkardık. 

ENERJİ VE MADEN BORSASI: İstanbul Finans Merkezi içinde enerji ve madenciliği de kapsayan uluslararası bir ticaret merkezi oluşturacağız. Bu anlamda; iyi işleyen, şeffaf ve likiditesi yüksek bir enerji ve maden borsasına kavuşacağız.

4 KATINA ÇIKACAK: Avrupa’da elektrik talebi en yüksek üçüncü ülke olan Türkiye, elektrikli araçlar, dijitalleşme ve yapay zekanın da etkisiyle 2035 yılında 510 milyar kWh’lik bir enerjiye ihtiyaç duyacaktır. Bu yüksek talebin temiz enerji ağırlıklı karşılanması için ‘Yenilenebilir Enerji 2035’ yol haritamızı geçtiğimiz Ekim ayında kamuoyuyla paylaştık. Bu yol haritasıyla birlikte önümüzdeki 11 yılda rüzgâr ve güneş kurulu gücümüzü dört katına çıkararak 120 bin MW’a yükseltmeyi hedefliyoruz. 

YERLİ AKSAM KULLANIMI ŞART: Bu yatırımlar arasında ülkemizde bir ilk olacak, toplam 5 bin MW gücünde deniz üstü rüzgâr santralinin kurulmasını sağlayacağız. Ayrıca, 2035 yılına kadar her yıl en az 2 bin MW’lık yerli aksam kullanım şartlı YEKA yarışması yapacağız. Ayrıca, bu hedef kapsamında Türkiye’yi doğudan batıya, kuzeyden güneye kuşatacak bir yeşil enerji koridoru oluşturmak için ülkemizde bir ilk olarak, 40 bin Megavatlık Yüksek Voltajlı Doğru Akım (HVDC) iletim hatlarını da devreye alacak, elektrik şebekemizi çok daha güçlü hale getireceğiz. 

NÜKLEER BİR ZARURİYET: Şunu net olarak ifade etmek istiyorum Nükleer enerji arz güvenliğimiz ve iklim hedeflerimiz açısından bir zarurettir. Bu nedenle, ülkemizin 70 yıllık nükleer enerji hayalini Akkuyu Nükleer Güç Santrali projemizle gerçeğe dönüştürüyoruz. Dünyadaki en büyük nükleer güç santrali şantiyesi olan Akkuyu’da, tüm ulusal ve uluslararası güvenlik standartlarına uygun olarak dört nükleer reaktörün inşasına aynı anda devam ediyoruz. Santralin ilk ünitesini en kısa zamanda devreye almayı hedefliyoruz. 

DESTEKLER ARTTI: Enerji sektörü için çok kısa sayılabilecek son birkaç yıl içinde, birçok krizi bir arada yaşadık. Pandemi, tedarik zincirinde yaşanan kırılmalar, yüksek enerji ve emtia fiyatları, artan sermaye maliyetleri, bölgemizde yaşanan jeopolitik gerilim ve sıcak çatışmalar enerji sektörümüz için birçok riski beraberinde getirdi. Yaşanan bu süreçte oluşan yüksek maliyetlerin vatandaşlarımıza yansımasını önlemek için sağladığımız destekleri önemli ölçüde artırdık.

FATURALARA DESTEK: Tüm vatandaşlarımızın elektrik ve doğal gaz faturalarında; 2023 yılında 328 milyar lira, 2024 yılının 11 aylık döneminde ise 314 milyar liralık tutar devletimiz tarafından karşılanmıştır. Halihazırda, meskenlerde kullanılan elektriğe düşük tüketim kademesinde yüzde 60, yüksek tüketim kademesinde yüzde 40; doğal gaza ise yüzde 63 oranında destek sağlıyoruz.

Bakan Bayraktar, TBMM Genel Kurulu’nda milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kurumların bütçeleri görüşmeleri sırasında söz alan Bayraktar, “Muhalefet diyor ki; ‘Sizin göreviniz vatandaşa maliyetine elektrik vermek.’ Biz diyoruz ki ‘Biz vatandaşımıza maliyetin altında elektrik ve doğal gaz veriyoruz.” dedi.

Bayraktar, 2002’de asgari ücretle geçinen bir vatandaşın, aldığı ücretin yüzde 20’sini elektrik faturası için yüzde yüzde 25’ini de doğal gaz için ödediğini belirterek “Yani asgari ücreti alır almaz yüzde 45’ini enerji faturasına ödüyordu. Bugün Aralık 2024 itibarıyla vatandaşımız asgari ücretin yüzde 2,4’ü ile elektrik faturasını ödüyor, yüzde 5,6’sıyla doğal gaz faturasını ödeyebiliyor.” dedi.

Türk vatandaşlarının Avrupa’da meskende en ucuz elektriği kullandığını ifade eden Bayraktar, Satın alma gücü paritesine göre de enerji fiyatlarında Avrupa’nın en ucuz ikinci ülkesi, Türkiye. Biz, vatandaşlarımıza enerji desteğine devam edeceğiz. Muhalefete tavsiyem şu; siz yönettiğiniz belediyelerde vatandaşlara astronomik su faturaları ödetmek yerine seçimde vadettiğiniz sözleri tutun bu en temel kamu hizmetinde vatandaşa sürekli zam yapmayı bırakın.” diye konuştu.

Bayraktar, birilerinin Şırnak’ta çevre katliamı yapıldığı yönünde iddialarda bulunduğunu söyleyerek “Biz diyoruz ki güzel ülkemiz on yıllarca terörden çok çekti. O bölgeleri artık terör belasından kurtardık. Bugün Türkiye’nin en kaliteli petrolünü üretir hale geldik. Bu sayede çoğunluğu Şırnak’ın ve o bölgenin evladı 3 binin üzerinde gencimize iş imkânı sunduk. Adeta Şırnak’ı petrolün başkentine dönüştürdük. Biz sizin bundan rahatsızlığınızı anlıyoruz. Siz aslında çevre görünümü altında Türkiye’nin enerjide bağımsız olmasından rahatsızlık duyuyorsunuz.” dedi.

Bu konuda rahatsızlık hissedenlere seslendiği ifade eden Bayraktar, ‘İki gün önce 9 Aralık’ta vefat yıl dönümü olan Gabar şehidimiz Esma Çevik astsubayımız, adını petrol sahalarına verdiğimiz şehit Aybüke Yalçın öğretmenimiz ve tüm şehitlerimizin aziz hatıraları yaşatmak için kusura bakmayın sizi rahatsız etmeye devam edeceğiz.” diye konuştu.

Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çağrısını yinelediğini vurgulayarak “Sırf muhalefet yapmak adına yaptığımız onca yatırımı, on binlerce enerji emekçisinin 7/24 yaptığı hizmetleri hiçe saymayın. Gelin milletimize umut olan aydınlık geleceğimizin teminatı olan enerji projelerimizi görün. Filyos’u, Akkuyu’yu, Bandırma bor tesisimizi, Silivri’yi, Tuz Gölü’nü, Karadeniz’deki sondaj gemilerimizi, Somali’yi görün. Bunları siz görmeseniz de milletimiz görüyor. Biz de var gücümüzle ülkemiz ve milletimiz için çalışmaya devam ediyoruz.” dedi.

Kasım ayında Türkiye genelinde toplamda 3 milyon 425 bin varillik ham petrol üretimiyle rekor kırdıklarını belirten Bakan Bayraktar, “Kasım ayında toplam Türkiye üretimimizin yarısını Gabar’dan karşıladık.” dedi.

Bakan Bayraktar, Türkiye Petrolleri’nin 70’nci kuruluş yıl dönümünde düzenlenen Petrol Endüstrisinde Milli Teknolojiler Konferansı’na (PEMTEK)katıldı. Burada konuşan Bakan Bayraktar, Türkiye Petrolleri’nin 3 bin 692 personeli ile 5 bölgede 130’dan fazla üretim sahasında operasyon yürüttüğünü belirterek kurumun Türkiye’de çıkartılan petrol ve doğal gazın yüzde 80’ini ürettiğini söyledi. 

Paradigma Değişikliği

Milli Enerji ve Maden Politikası ile petrol ve doğal gaz aramacılığında paradigma değişikliğine gittiklerini vurgulayan Bayraktar, bu yeni strateji ile derin deniz sondaj gemileri ve sismik araştırma gemileriyle filo oluşturduklarını anlattı. 

7 Milyon Metreküp

Bayraktar, bu sayede 2020 yılında Karadeniz’de Türkiye tarihinin en büyük doğal gaz keşfini gerçekleştirdiklerini kaydederek “Halihazırda Sakarya Gaz Sahası'ndaki üretimimiz günlük 7 milyon metreküpe yaklaştı. Diğer sahalardaki üretimimizle birlikte bugün 3,5 milyon hanemizin ihtiyacını kendi doğal gazımızla karşılıyoruz.” dedi.

Daha Aktif Olacak

TPAO olarak Somali gibi ülkelerde çalışmalar yürüttüklerini anımsatan Bayraktar, “Önümüzdeki dönemde yurt dışında çok daha aktif çok daha güçlü bir TPAO hedefliyoruz. Irak’ta, Libya’da, Afrika’da, Orta Asya’da, Kafkas coğrafyasında, Güney Amerika’da uluslararası ortaklıklarla petrol ve doğal gaz üretimimizi arttırmayı hedefliyoruz.” diye konuştu.

Yarısı Gabar’dan

Bayraktar, petrolde 2021 yılındaki Şırnak keşfinin, cumhuriyet tarihinin kara alanlarındaki en büyük keşfi olduğuna işaret eden Bayraktar, “Bugün itibarıyla Gabar’da günlük üretimimiz 61 bin varile çıktı. Kasım ayında Türkiye genelinde toplamda 3 milyon 425 bin varil ham petrol üretimiyle rekor kırdık. Bununla birlikte Kasım ayında toplam Türkiye üretimimizin yarısını Gabar’dan karşılamış olduk.” değerlendirmesini yaptı.

Büyük Bir Ekosistem

Milli Enerji ve Maden Politikası’nın önemli bir ayağının da millileştirme hamlesi olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Petrol Endüstrisinde Milli Teknolojiler’in ülkemiz topraklarında filizlenmesini sağlayarak büyük bir ekosistem oluşturduk. Bugün geldiğimiz noktada arz güvenliği kadar stratejik gördüğümüz bu alanda birçok yazılımı, ekipmanı kendi imkanlarımızla üretir hale geldik.” dedi.

Hız Kesmeden Devam 

Bayraktar, yerlileştirilen ekipmanlardan örnekler vererek “Türkiye Petrolleri’nin yerli mal ve hizmet tedariki her yıl artıyor. Milli şirketimiz, 2023 yılında mal alımlarının yüzde 53’ünü, hizmet alımlarının yüzde 99’unu yurt içinden temin etti. Enerjide tam bağımsızlık yolunda yerlileştirme programımız hız kesmeden devam edecek.” dedi.

Milli Şampiyon

Bakan Bayraktar sözlerini şöyle tamamladı: Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda çalışan mesai arkadaşlarımın, çalışma ve gayretlerinin ülkemizin aydınlık yarınları için çok büyük bir önemi var. Yeni dönemde, çalışma şartları ve özlük hakları çok daha iyileştirilmiş, hızlı karar alabilen, esnek ve modern yönetişime sahip ülkemizin milli şampiyonu olacak bir TPAO’yu hep birlikte yeniden yapılandıracağız.

Stant Ziyareti

Bakan Bayraktar, konuşmasının ardından PEMTEK kapsamında kurulan stantları ziyaret ederek yerlileştirilen ürünler hakkında bilgi aldı. 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın Londra temasları sırasında Birleşik Krallık Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanı Ed Miliband ile bir araya geldi. Görüşmede, iki ülke arasında Enerji ve İklim Diyaloğu başlatılması kararı alındı. Türkiye, Mayıs ayında da ABD ile benzer bir diyalog mekanizmasını hayata geçirmişti. 

Arz Güvenliğine Katkı Sağlayacak

Enerji ve İklim Diyaloğu’na ilişkin sosyal medyadan bir açıklama yapan Bakan Bayraktar, “Ülkemizi enerjide merkezi konuma taşıyacak yatırım ve anlaşmaları planlı ve kararlı bir şekilde imza altına almaya devam ediyoruz. Birleşik Krallık Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanı Sayın Ed Miliband ile temiz enerjiye geçiş, düşük karbonlu hidrojen ekonomisi, şebeke modernizasyonu, bölgesel enterkonneksiyonlar ve küçük modüler reaktörler gibi önemli iş birliklerini kapsayan ‘Enerji ve İklim Diyaloğu’ konulu mutabakat zaptı imzaladık. Enerji arz güvenliğimize ve bağımsızlığımıza yönelik adımlarımıza yenisini eklediğimiz anlaşmanın her iki ülkeye de hayırlı olmasını diliyorum.” mesajını paylaştı. 

Yatırımcılarla Buluşma

Bakan Bayraktar, Londra’da gün boyu süren temasları sırasında JP Morgan’ın koordinasyonunda yeşil enerji alanında faaliyet gösteren global şirketlerin üst düzey yöneticileriyle bir araya geldi. 

Enerjinin Finansmanı

Birleşik Krallık’ın ihracat kredi finansmanı kurumu olan UK Export Finance’ın kıdemli yöneticileriyle bir toplantı yapan Bayraktar, iki ülke arasında enerji projelerine yönelik finansman imkanlarını ele aldı.

BP Yöneticileri Kabul

Bayraktar, Londra programı kapsamında BP Üretim ve Operasyonlar Başkan Yardımcısı Gordon Birrell ve BP Türkiye Ülke Başkanı Tümkan Işıltan’ı da kabul ederek mevcut iş birliklerini ve yeni projeleri değerlendirdi.

ABD ile de Başlatılmıştı

Bakan Bayraktar’ın Mayıs ayında gerçekleştirdiği ABD ziyaretinde iki ülke arasında enerji iş birliklerini geliştirmek, kamu ve özel sektör temsilcilerini bir araya getirmek amacıyla Enerji ve İklim Diyaloğu başlatılmıştı.

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı tarafından Bağdat'ta Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak ve Krallığın Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman Al Saud'un katılımıyla yapılan toplantının ardından açıklama yapıldı.

Açıklamada, Irak Petrol Bakanlığı Dağıtım İşleri Müsteşarının, ülkenin OPEC+ anlaşmasına tam olarak uyma konusundaki ciddiyeti ve kararlılığı, petrol üretiminin gönüllü olarak azaltılması ve güncellenen verilere göre üretimdeki artışın telafi edilmesini vurguladığı belirtildi.

Açıklamada, tarafların "küresel petrol piyasalarında istikrar ve dengeyi korumanın önemini vurguladıkları ve OPEC+'nın bu bağlamdaki rolüne de dikkat çektikleri" kaydedildi.

3 Kasım'da OPEC+ ülkeleri petrol üretiminin yeniden canlandırılmasının bir ay daha ertelenmesine karar verdi. Sekiz ittifak ülkesi, Aralık ayı sonuna kadar üretimi gönüllü olarak günde 2,2 milyon varil (b/d) azaltmaya devam edecek. Başlangıçta üretimdeki toparlanmanın kademeli olarak Ekim ayında başlaması bekleniyordu ancak Eylül ayında OPEC+ üyeleri üretim artışını ertelemeye karar verdi. Sekiz OPEC+ ülkesi, gönüllü kesintiler de dahil olmak üzere anlaşmayı tam olarak uygulama ve OPEC sekreterliğine sunulan programa uygun olarak Ocak 2024'ten bu yana aşırı üretilen petrol hacimlerini Eylül 2025'e kadar tamamen telafi etme yönündeki ortak taahhütlerini yeniden doğruladı.

Kasım raporundan da anlaşılacağı üzere, petrol üretimini azaltma anlaşmasına katılan OPEC+ ülkeleri, gönüllü kesintileri de hesaba katarak Ekim ayında üretimi günde 283 bin varil azaltarak, günde 154 bin varil planın altında üretim yaptı. Irak, OPEC+'nın öngördüğü petrol üretim planından en fazla sapan ülke oldu; Ekim ayında cumhuriyet, üretimi günde 66 bin varil azaltmasına rağmen günde 163 bin varil daha fazla üretim yaptı. Rusya planı günde 42 bin varil aştı. Kazakistan, Ekim ayında OPEC+ ülkeleri arasında üretimi en çok azaltan ülke oldu ancak yine de planın üzerinde gerçekleşti. Bu üç ülke, Eylül 2025 sonuna kadar azalan petrol üretim hacimlerini telafi etmesi gereken OPEC+'nın "borçluları" arasında yer alıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı olarak Türkiye’nin enerjide bağımsızlığı için büyük bir mücadelenin içerisinde olduklarını anlatan Bakan Bayraktar, Gabar’da yaklaşık bir yıl önce 23 bin olan günlük petrol üretimini 58 bin varilin üzerine çıkardıklarını söyledi. Bayraktar, 60 kuyuda üretimin sürdüğünü ifade ederek bölgede yaklaşık 500 kilometre yol yaptıklarını ve Türkiye’nin en kalite petrolünü ürettiklerini kaydetti.

Bayraktar, enerji bağımsızlığını Türkiye’nin milli güvenliğinin bir parçası olarak gördüklerini ifade ederek “Bu ülke teröre hiçbir zaman boyun eğmedi bundan sonra da eğmeyecek. Bu mücadeleyi bundan sonra da devletimizin bütün kurumlarıyla, milletimizin duası ve gücüyle beraber iç cephemizi çok güçlü hale getirerek devam edeceğiz.” dedi.

Şırnak’a Bölge Müdürlüğü

Petrol keşfiyle birlikte Şırnak’ın çehresinin değiştiğine, istihdamın arttığına, ekonomik aktivitelerin geliştiğine işaret eden Bayraktar, “Şırnak, bu anlamda çok büyük bir potansiyel barındırıyor. Türkiye Petrolleri olarak burada daha kalıcı, daha uzun soluklu varlığımızın bir göstergesi bölge müdürlüğümüz olacak. Onun da inşaatına en kısa sürede başlayacağız.” diye konuştu.

Yeni Projeler Yolda 

Bayraktar, bölgenin Irak Türkiye Petrol Boru Hattı’nın geçiş güzergahında bulunduğunun da altını çizerek “Bugün 300 tanker ile taşıyabildiğimiz petrolü artık bir boru hattıyla İdil’e oradan da Irak Türkiye Boru Hattı’na, Ceyhan’a kadar intikal ettireceğiz. Özellikle Irak’tan gelebilecek petrolün de varlığıyla beraber burada daha farklı projelere de bakacağız.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul Enerji Forumu’nda yaptığı konuşmada, "Enerjide de tam bağımsız Türkiye hedefiyle hiçbir alanı ihmal etmeden, çevreci görünümlü marjinal yapılardan gelen baskılara ve eleştirilere aldırmadan yolumuza emin adımlarla devam ediyoruz. Kim ne derse desin, enerji dahil hiçbir alanda ülkemizi muhannete muhtaç etmemekte kararlıyız" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Kongre Merkezi’nde Anadolu Ajansı’nın (AA) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı himayesinde, “Ortak Gelecek, Ortak Hedefler” teması ile düzenlediği İstanbul Enerji Forumu’na katılarak bir konuşma yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında, "Türkiye ekonomisi büyüdükçe, nüfusumuz çoğaldıkça, milletimizin refah düzeyi ve sanayileşmemiz arttıkça buna bağlı olarak enerji ihtiyacımız da yıldan yıla artıyor. Ekonomik büyümeden, milletimizin refahından, ülkemizin sanayileşme ve kalkınmasından taviz vermeyeceğimize göre elimizin altındaki bütün kaynakları harekete geçirmekten başka bir çıkış yolumuz görünmüyor. Türkiye olarak bu gerçekler temelinde, madenden petrol ve doğal gaza, rüzgârdan güneş enerjisine kadar her başlıkta ülkemizin potansiyelinden en üst düzeyde istifade etmenin çabasındayız. Enerjide de tam bağımsız Türkiye hedefiyle hiçbir alanı ihmal etmeden, çevreci görünümlü marjinal yapılardan gelen baskılara ve eleştirilere aldırmadan yolumuza emin adımlarla devam ediyoruz. Kim ne derse desin, enerji dahil hiçbir alanda ülkemizi muhannete muhtaç etmemekte kararlıyız" ifadelerini kullandı. 

Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı’nda (COP29) 2050 net sıfır hedefine ulaşmak için nükleer enerjinin önemi bir kez daha güçlü bir şekilde dile getirildi. Geçtiğimiz yıl Dubai’de düzenlenen COP28’de ABD’nin başlattığı ve nükleer alanında önde gelen Fransa, Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler imzaladığı "Nükleer Enerjiyi Üç Katına Çıkarma Deklarasyonu"na bu yıl 6 ülke daha imza attı. İmzacılardan biri de Türkiye oldu.

Nükleer Enerji Kilit Rol Oynuyor

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, dünyanın 2050'de net sıfır emisyon hedefine ulaşabilmesi ve küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması için nükleer enerjinin kilit bir rol oynadığına dikkat çekti. Bakan Bayraktar. “Geçtiğimiz yıl Dubai’de düzenlenen COP28’de ABD’nin başı çektiği 25 ülke "Nükleer Enerjiyi Üç Katına Çıkarma Deklarasyonu"nu imzalamıştı. Türkiye olarak biz de Bakü’de devam eden COP29’da bu deklarasyona imza atan ülkeler arasına dahil olduk. Bildirgeyi onaylayan toplam ülke sayısı da 31'e çıktı. Deklerasyon teknoloji gelişimi, insan kapasitesinin artırılması ve finansman olanaklarının genişletilmesine de hizmet edecektir.” ifadelerini kullandı. 

Hedef 20 bin MW Kururlu Güç

Türkiye’nin de bu alanda iddialı bir nükleer programı olduğuna dikkat çeken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, “Ülkemizde şu anda inşa halinde olan ve toplam kapasitesi 4,8 GW olan Akkuyu Nükleer Santrali, bu yolculukta önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. Dört ünitenin 2028 yılı sonuna kadar faaliyete geçmesini planlıyoruz. Devreye aldığımızda elektrik ihtiyacımızın %10’unu tek başına karşılayabilecek.” dedi. 

Bakan Bayraktar, ayrıca Sinop ve Trakya bölgelerinde iki nükleer santral daha yapmayı, büyük nükleer santrallerin yanına yeni nesil küçük modüler reaktörleri de dahil etmeyi planladıklarını söyledi. “2050 yılına kadar 20 GW nükleer kurulu gücümüzü devreye alarak net sıfır emisyon hedefine katkı sunacağımıza inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Küresel Hedef 1.200 GW

Hali hazırda dünyada 31 ülkede 415 nükleer santral bulunuyor. Toplam nükleer enerji kurulu gücü ise 400 GW düzeyinde. Büyük hedef 2050 yılına kadar bunu 1.200 GW’a çıkarmak. Deklerasyona taraf olan ülkeler hedeflerini de açıklamaya başladı. ABD COP29 sürecinde bu kapsamdaki yol haritasını ilan etti. ABD nükleer kurulu gücüne ilave 200 GW ekleyeceğini duyurdu. Bu yolda küçük modüler reaktörlerin önemli bir yer tutacağı vurgulandı. Diğer taraftan bir çok küresel şirket de elektrik ihtiyacının karbonsuzlaşması için nükleer enerji planlarını dünya kamuoyu ile paylaştı.   

Güneş ve rüzgar enerjisinin aksine, hava şartlarına bağlı olmadan yılın her döneminde enerji üretimi yapılabilir.

Jeotermal enerji üretimi, fosil yakıtlarla karşılaştırıldığında çok daha düşük karbon emisyonu üretir. Bu nedenle çevre dostu bir enerji kaynağıdır ve iklim değişikliği ile mücadelede etkilidir.

Karbon ayak izi düşük olduğundan hava kalitesini de olumsuz yönde etkilemez.

Ülkemizde 150 bini aşkın konut jeotermal enerji ile ısınmaktadır. Jeotermal Enerji Derneği ülkemizde ki jeotermal kaynaklarının olduğu illeri ve kaç konutun jeotermal ile ısındığını bir harita ile açıkladı. 

Haritaya göre en fazla yararlanan ilimiz Afyonkarahisar. Sonrasında sırasıyla İzmir, Kütahya, Balıkesir, Manisa, Denizli, Nevşehir, Ankara, Yozgat, Kırşehir ve Ağrı yer alıyor.

24 yıllık tarihçesiyle Türkiye’nin enerji alanındaki en köklü sivil toplu kuruluşlarından biri olan HESİAD tarafından 3-4 Aralık tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek zirvede, hidroelektrik santrallerin ve barajların Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkıları, alanında ulusal ve uluslararası otoritelerce derinlemesine tartışılacak.

Zirvenin Oturum Başlıkları Belli Oldu

DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta’nın açılış konuşmacıları arasında bulunacağı ve Enerji ve Tabi Kaynakları Bakanı Alparslan Bayraktar, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz’ ve Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürü Zafer Benli’nin ve Türkiye Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürü Orhan Kaldırım'ın da açılışında yer almasının beklendiği Türkiye Barajları ve Hidroelektrik Santralleri Zirvesi’nin kapsamlı oturum başlıkları da belirlendi.

Buna göre oturumlar aşağıdaki başlıklarda düzenlenecek:

Mevcut Hidroelektrik Santral Yatırımlarının ve 2035 Hedeflerinin Değerlendirilmesi
Hidroelektrik Üretimde Yeni Fırsatlar: Yüzer GES, Pompaj Depolamalı HES, Hibrit Yatırımlar ve Bağlantı Kapasitesi Kullanım Olanakları
Hidroelektrik Tesis Yatırımlarında Finansmana İlişkin Sorunlar ve Yeni Finansal Model Önerileri
Hidroelektrik Santral Yatırımlarında Rehabilitasyon Yatırımları ve Yerli Aksam Kullanımı
Türkiye’de Pompajlı HES Yatırım Potansiyeli ve Değerlendirilmesine İlişkin Öneriler ve Enerji Arz Güvenliğine Etkileri
Hidroelektrik Santral Yatırımlarında ve İşletmeciliğinde Karşılaşılan Hukuki Sorunlar ve Çözüm Önerileri
Türkiye Yenilenebilir Enerji Piyasasındaki Gelişim ve Gelinen Son Nokta ve Enerji Hedeflerimiz, serbest kürsü
HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, zirvenin, yenilenebilir enerji alanındaki lider üretim kaynağı olan hidroelektrik santrallerin ve barajların önemini ve iklim hedeflerine ulaşmada sağlayacağı katkıları tekrar gündeme getirmelerine yardımcı olacağına inandıklarını kaydetti.

Yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"BTC Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan arasında 18 Kasım 1999'da imzalanan milletlerarası anlaşma ve bunun ekini teşkil eden Ev Sahibi Hükümet Anlaşmaları'na istinaden işletilmektedir.

Hattın Türkiye kesiminin işletimi BOTAŞ International A.Ş. tarafından BTC ortakları ile imzalanan işletme anlaşması çerçevesinde yürütülmektedir. Söz konusu anlaşmalar kapsamında hattı işleten BOTAŞ International A.Ş.'nin petrolün alım satımına yönelik herhangi bir dahli ya da tasarrufu bulunmamaktadır.

Petolü BTC üzerinden taşıtarak Haydar Aliyev Limanı'ndan dünya pazarlarına satışını yapan şirketler, Türkiye'nin israile yönelik ticarete son verme kararına saygı duymuş ve teslim noktası israil olan herhangi bir yükleme gerçekleşmemiştir."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ⁠Türk Devletleri Teşkilatı 11. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde konuştu. Türk dünyası için ortak bir gelecek inşasını hedef aldıklarını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bilim, enerji ve ulaştırma gibi alanlardaki iş birliğine vurgu yaparak, "175 milyona ulaşan genç ve dinamik nüfusumuz ve ticaret hacmimizle büyük atılımlar gerçekleşebilir. Bilim, enerji ve ulaştırma gibi alanlarda potansiyelimizi ortaya çıkarmak için iş birliğimizi geliştirelim. Geçen sene hayata geçirdiğimiz Türk projelerimize destek sağlayacağından eminim. Enerji konusunda da tek kaynağa bağımlılığı azaltmalıyız" dedi.

Haber Foto: tccb.gov.tr | Basın

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 175 milyona ulaşan genç ve dinamik nüfus, 1,2 trilyon doları aşan ticaret hacmi ve zengin kültür mirasının büyük atılımlar gerçekleştirmek için birlikteliğe sağlam bir temel teşkil ettiğini belirterek, şunları paylaştı: "Ticaret ve ekonomi başta olmak üzere, bilim, enerji ve ulaştırma gibi alanlarda potansiyelimizi ortaya çıkaracak çalışmalarda bulunmamızda fayda vardır. 2040 vizyonumuzun unsurlarından Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması üzerindeki müzakerelerin tamamlanmış olmasından memnuniyet duyuyorum. Ayrıca geçen sene hayata geçirdiğimiz Türk Yatırım Fonu'nun yakın zamanda faaliyete alınarak projelerimize destek sağlayacağından eminim. Enerji konusunda da tek bir kaynağa bağımlılığımızı azaltarak yenilenebilir enerjiye daha fazla yatırım yapma hedefiyle işbirliğimizi yoğunlaştıralım. Ulaştırma bağlamında ortak koridor projemizin sunduğu eşsiz fırsatlardan yararlanalım."

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Ekim ayında ham petrol üretiminde 3 milyon 361 bin 725 varil, doğal gaz üretiminde ise 234 milyon 384 bin 17 metreküp ile tüm zamanların en yüksek rakamlarının yakalandığını açıkladı. Yeni sahalarda, yeni aramalar, yeni sondajlar yapacaklarını kaydeden Bakan Bayraktar, “Hedefimiz, enerjide tam bağımsız Türkiye.” ifadelerini kullandı. 

Ekim Ayı Rekor Ayı Oldu

Ekim ayı, ham petrol ve doğal gaz üretiminde rekor ayı oldu. Yurt içi aylık toplam ham petrol üretimi 3 milyon 361 bin 725 varil, doğal gaz üretimi ise 234 milyon 384 bin 17 metreküp ile tüm zamanların en yüksek aylık rakamına ulaştı.

Gabar ve Sakarya Öncü

Bu dönemde Gabar’da aylık toplam ham petrol üretimi 1 milyon 566 bin 214 varil, Sakarya Gaz Sahası’nda ise doğal gaz üretimi 196 milyon 772 bin 874 metreküp olarak gerçekleşti. Bu da aylık bazda bu alanlardaki en yüksek üretim anlamına geliyor.

Aylık toplam petrol üretiminin yüzde 46,6’sı Gabar’dan, doğal gaz üretiminin yüzde 84’ü ise Sakarya Gaz Sahası’ndan karşılandı.

Günlük Ortalama Rekoru

Ekim ayında günlük ortalama petrol üretiminde 108 bin 443 varil, doğal gaz üretiminde ise 7 milyon 568 bin 242 metreküp ile rekor kırıldı.

Günlük Bazda Rekor

En yüksek günlük petrol üretimi 111 bin 280 varil ile 29 Ekim’de, en yüksek günlük doğal gaz üretimi ise 7 milyon 908 bin 44 metreküp ile 23 Ekim’de yaşandı. 29 Ekim’de Gabar’daki üretim 52 bin 573 varil, 23 Ekim’de Sakarya Gaz Sahası’ndaki doğal gaz üretimi de 6 milyon 666 bin 803 metreküp ile en yüksek seviyeye çıktı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, Ekim ayına ilişkin petrol ve doğal gaz verileri hakkında şunları kaydetti: 

ODAKTA ÜRETİM VAR: Gerek petrolde gerekse doğal gazda üretime odaklandığımız bir yılı yaşıyoruz. Ekim ayında petrol ve doğal gaz üretimimiz hem aylık hem de günlük bazda yeni zirvelere ulaştı. Ham petrol üretiminde 3 milyon 361 bin 725 varil, doğal gaz üretiminde ise 234 milyon 384 bin 17 metreküp ile tüm zamanların en yüksek rakamlarını yakalandık.

YENİ KEŞİFLER: Elbette ülkemiz büyüyor, nüfusumuz artıyor, ihtiyaçlarımız çoğalıyor. Yeni sahalarda, yeni aramalarla, yeni sondajlarla hem petrolde hem de doğal gazda üretimimizi artıracağız. Somali’de sismik faaliyetlerine başlayan Oruç Reis örneğinde olduğu gibi farklı kıtalarda yeni rezervler, yeni keşifler için gayret göstereceğiz. Hedefimiz, enerjide tam bağımsız Türkiye.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 11. Zirvesi’ne katılmak üzere Kırgızistan’ın Başkenti Bişkek’e gitti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın heyetinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar da yer aldı. TDT zirvesi öncesinde Türkiye ve Kırgızistan Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey 6.Dönem Toplantısı gerçekleştirildi. Toplantı sonrasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov huzurunda anlaşmalar imzalandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar ile Kırgızistan Enerji Bakanı Taalaibek İbrayev, iki bakanlık arasında enerji, enerji verimliliği ve enerji tasarrufu alanlarında iş birliğine ilişkin mutabakat zaptını imza altına aldı.

Özel Sektöre Teşvik

Bu anlaşma ile ilgili alanlarda iş birliği çerçevesi oluşturulurken teknik bilgi ve uzman paylaşımının kolaylaştırılması sağlandı. Anlaşmaya göre; iki ülke, başta yenilenebilir enerji olmak üzere enerji verimliliği ve enerji tasarrufu alanlarında projeler geliştirecek. Güneş, rüzgâr ve hidroelektrik dahil olmak üzere enerji alanında özel sektör girişimleri teşvik edilecek. Mutabakat zaptı aynı zamanda enerji verimliliği ve enerji verimli teknolojilerin devreye alınması ve uygulanması konularında iş birliği tesis edilmesine yönelik bir yol haritası niteliği taşıyor.

Yenilenebilir Enerji Projeleri

Bu arada Bakan Bayraktar, Kırgız mevkidaşı İbrayev ile baş başa bir görüşme de gerçekleştirdi. Görüşmede başta yenilenebilir olmak üzere enerji alanında hayata geçirilebilecek projeler değerlendirildi.

İhlas Holding'in iştiraklerinden Orta Asya Investment Holding'in Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Mücahid Ören, Kırgızistan hükûmeti ile Kazarman bölgesinde yapılacak yaklaşık 1.200 MW kapasiteli hidroelektrik santralinin yanı sıra Bişkek'te 300 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilecek 250 MW kapasiteli CHPP-2 Doğalgaz Çevrim Santralinin yapım ve işletilmesini içeren anlaşmaya imza attı.

Ören, yaklaşık 7 milyar dolarlık proje büyüklüğüne sahip olması beklenen yatırım anlaşmasını, Kırgızistan Enerji Bakanı Taalaibek Omukeevich Ibraev ile Intımak-Manas Ordo Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov'un huzurunda imzaladı.

Kazarman Hidroelektrik Santrali ve Bişkek CHPP-2 Doğalgaz Çevrim Santrali, dünya genelinde birçok yatırımcının yıllardır peşinden koştuğu, ancak Kırgız hükûmetinin hassasiyetle üzerinde durduğu stratejik yatırımlar arasında. Bunun sebebi, Kırgızistan'ın ekonomisine ve istihdama sağlayacağı katkının yanı sıra ülkenin enerji bağımsızlığına sağlayacağı destek. Kırgızistan hükûmeti, uzun süreli değerlendirmeler sonucunda iki dev projenin Türkiye'nin köklü kuruluşlarından İhlas Holding'in iştiraklerinden olan Orta Asya Investment Holding tarafından yürütülmesine onay verdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın TDT'nin kuruluşunda ifade ettiği ‘Türk dünyası için bağımsız ve güçlü bir gelecek' vizyonunun somut örneğini teşkil edecek olan projeler tamamlandığında, üye ülkelerin iş birliklerini artırma ve ekonomik bağımsızlığa ulaşmalarına yönelik stratejik, öncü bir hamle hayata geçmiş olacak.
Kırgızistan ve Türkiye'nin gösterdiği iş birliğinin, diğer ülkeler arasındaki ilişkilere de ivme kazandırması bekleniyor.

Başvurular 27 Ocak’ta

Bu açıklamanın ardından rüzgâr enerjisine yönelik olarak YEKA RES-2024 Yarışma İlanı sonrasında YEKA GES-2024 Yarışma İlanı Resmî Gazete’de yayınlandı. Buna göre; toplam 800 MWe gücündeki bağlantı kapasitesinin tahsisi amacıyla güneş enerjisine dayalı 6 yarışma yapılacak. 

Yarışmaya, Türk Ticaret Kanunu’na göre anonim ya da limited şirket olarak kurulmuş tüzel kişiler ve sermaye şirketi statüsüne sahip yabancı şirketler katılabilecek. Başvurular, 27 Ocak 2025 tarihinde yapılacak. Yarışmaların, yeri ve tarihi bakanlığın internet sitesinde yayınlanacak. 

Tavan ve Taban Fiyat Belli Oldu

Her bir yarışma için yarışma başlangıç tavan fiyatı, 5,50 dolar-cent/kWh taban fiyatı da 3,25 dolar-cent /kWh olarak belirlendi.  Taban fiyata ulaşılması halinde MW başına katkı payı artırma başlangıç fiyatı, 10 bin dolar olacak. Sözleşme imza tarihinden itibaren üretilen elektriğin serbest piyasada satıldığı 60 aylık süre, "Serbest Piyasada Satış Süresi" olarak tanımlandı. "Elektrik Enerjisi Alım Süresi", Serbest Piyasada Satış Süresi’nin bitiminden itibaren üretilen elektrik enerjisinin iletim sistemine verildiği 20 yılı kapsayacak. 

120 Megavatlık Kurulu Güç Hedefi

Resmî Gazete’de yayınlanan ilanla ilgili değerlendirmelerde bulunan Bakan Bayraktar, geçen hafta rüzgarda YEKA ihalesini duyurduklarını belirterek "Geçen hafta bin 200 megavatilık RES ihalesini ilan etmiştik. Bugün de 800 megavatlık GES ihalesini de Resmî Gazete’de açıkladık. Her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA ihalesi yapmayı hedefliyoruz. 2035’e kadar 120 bin megavatlık güneş ve rüzgâr kurulu gücüne ulaşacağız." dedi.

Resmî Gazete’de yer alan yarışma ilanındaki yerler ve bağlantı kapasiteleri şöyle: 

Yarışma Adı                                                       Bağlantı Kapasitesi (MWe)

Karapınar GES                                                                  385

Karaman GES                                                                   200

Malatya GES                                                                       75

Van GES                                                                               60

Antalya GES                                                                        40

Kütahya GES                                                                       40

Haber Foto: enerji.gov.tr | Basın

Türkiye Afrika kıtasının batısında bulunan Senegal ile bir anlaşma imzalandı.
Anlaşma ile enerji, petrol ve doğal gaz alanında iş birliği yapılacak.

Türkiye enerji alanında diplomasisini artırdı

Türkiye, son bir yılda Afrika ülkeleriyle enerji diplomasisini yoğunlaştırdı. Nijer, Mısır, Somali, Fas ve Cezayir ile enerji ve madencilik başlıklarında stratejik anlaşmalara varıldı. Türkiye’nin enerji alanındaki Afrika açılımının son halkası ise Senegal oldu.

Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye DiakharFaye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın davetlisi olarak Ankara’ya gerçekleştirdiği resmi ziyaret sırasında iki ülke arasında çok sayıda anlaşma imzalandı. Bu kapsamda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Senegal Dışişleri Bakanı Yassine Fall "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Senegal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Enerji ve Hidrokarbonlar Alanlarında Mutabakat Zaptı"nı imza altına aldı.

Sismik Aramalara Destek

Anlaşmaya ilişkin sosyal medya hesabından bir paylaşımda bulunan Bayraktar, "Senegal Dışişleri Bakanı Sayın Yassine Fall ile imzaladığımız "Enerji ve Hidrokarbonlar Alanlarında Mutabakat Zaptı" ile ülkelerimiz petrol ve doğal gaz aramacılığı, üretimi ve ticareti konusunda iş birliği yapacak. Bu kapsamda Türkiye Senegal’de kara ve deniz sahalarındaki sismik arama faaliyetlerine katkıda bulunacak. Ayrıca yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, kritik mineraller ve nadir toprak elementleri alanlarında da iş birliğine gidilecek." ifadelerini kullandı.

Haber Resim: enerji.gov.tr / Basın

Tekfen Holding'ten KAP'a yapılan açıklamaya göre Tekfen İnşaat ve Tesisat A.Ş. Ağustos ayının başında Saudi Arabian Mining Company'den (Maaden), Suudi Arabistan'da "Phosphate 3 Phase 1" projesine ait genel yapım işlerini üstlenmek üzere 235 milyon dolarlık ihaleyi kazandığı bildirimi aldığı belirtildi. Projenin 24 ayda tamamlanacağı belirtiliyor. 

Tekfen İnşaat ve Tesisat A.Ş.'nin kazandığı ikinci önemli ihale ise Saudi Arabian Oil Company'nin (Saudi Aramco) “Paket-16 MGSE III: Cidde Cluster” boru hattı projesinin mühendislik, tedarik ve inşaat (EPC) işlerini üstlenmek üzere açılan ihale. Projenin toplam değeri yaklaşık 212 milyon ABD Doları olarak belirtilirken tamamlanma süresinin 40 ay olduğu ifade edildi.

Türkiye'de jeotermal enerji sektörü, yenilikçi teknoloji uygulamaları ile dünyadaki örnekler arasında öne çıkarken, yabancı yatırımcıların alana ilgisi dikkati çekiyor. Jeotermal enerji üretimi için kullanılan sondaj teknikleri, jeotermal enerjinin elektrik üretimi yanında ısıtma ve soğutma gibi alanlarda kullanılmasını sağlayan entegre sistemler ve yenilikçi depolama teknolojileri sektörde öne çıkan yenilikçi teknolojiler arasında yer alıyor.

JESDER Başkanı Ufuk Şentürk, Türkiye'de JES yatırımlarında dünyanın en yeni ve modern teknolojilerinin kullanıldığını söyledi.

Türkiye'nin JES yatırımlarında son 15 yılda edinilen tecrübenin yatırımcılar için önemli örnek teşkil ettiğini vurgulayan Şentürk, yabancı yatırımcıların sektöre ilgisinin artması ve maliyetlerin düşmesiyle Türkiye'de jeotermal santral yatırımlarının 4 bin megavat elektrik (MWe) seviyesine ulaşacağını ifade etti.

Şentürk, "Jeotermal teknolojisinin gelecekte gelişip daha da ucuzlayacağı göz önüne alındığında, bu yatırım miktarı daha da artacak. Jeotermal enerji sektöründe yerli üretime ağırlık verilmesi ve yerli teknolojinin geliştirilmesi yatırımcılar için büyük bir maliyet kaleminin çözüme kavuşturulması anlamına geliyor." dedi.

Van İli, Erciş İlçesinde 3408917 erişim numaralı, 4890,54 hektar ruhsatlı sahanın 1 noktasında Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından jeotermal kaynak arama sondaj çalışması planlanıyor.

6.542,74 m2’lik alanında gerçekleştirilecek projenin değerinin 9 milyon TL’yi aşması bekleniyor. Sondaj noktasında 1500 metre derinlikte sondaj yapılacak. Sondaj faaliyetleri neticesinde, eğer kaynak belirlenebilirse, belirlenen jeotermal kaynak rezerv miktarı, kalite uygunluk gibi değerlendirmeler yapılacak. İleriki yıllarda değerlendirme sonuçlarına göre, gerekiyorsa, işletme ruhsatında farklı lokasyonlarda, yeni sondaj lokasyonları belirlenecek.

Nature Enerji tarafından, Afyonkarahisar İli, Bolvadin İlçesi sınırlarında, RN: 441 (ER: 3400556) Jeotermal Kaynak Arama Ruhsatlı Sahada “Sondaj Yöntemi İle Jeotermal Kaynak Arama” faaliyeti yapılması planlanıyor.

6 milyon lira değerindeki proje kapsamında 3520 ha’lık yüzölçümlü arama ruhsatlı saha içerisinde, her biri 2.000 m2’lik çalışma alanına sahip 3 adet arama amaçlı sondaj kuyusu açılacak. Herhangi bir sondaj lokasyonunda arama faaliyeti tamamlanmadan diğer sondaj lokasyonunda çalışmalara başlanmayacak.

Açılacak sondaj kuyuları tespit ve arama amaçlı olup, arama sondajlarında karotlar alınarak jeofizik kuyu logu ölçüm çalışmaları yapılacak. Bu çalışmalar sonrasında elde edilecek sondaj verileri ile jeotermal kaynağın özellik ve rezervine ilişkin tespit çalışmaları gerçekleştirilecek. Tespit edilen jeotermal enerji, belirlenecek özelliklerine göre elektrik ürerimi ve ısıl uygulamaların gereksinim duyulduğu endüstriyel işlemlerde ısıtma ve soğutma amacıyla kullanılabilecek.

JED üyelerinin santrallerini ziyaret eden Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Petrol Mühendisliği Bölümü Öğrenci Kulübü (Society of Petroleum Engineers METU Student Chapter); ziyaret boyunca jeotermal enerji teknolojisi ve jeotermal enerjinin farklı alanlardaki kullanımına yönelik örnekleri inceledi.

Yetişmiş iş gücüne duyulan ihtiyaç büyük

Kendisi de ODTÜ Makine Mühendisliği Bölümü mezunu olan JED Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, derneğin kurumsal üyesi olan şirketlerin santrallerinde öğrencileri misafir etmekten mutluluk duyduklarını belirtirken; imalat sanayisinin her alanında olduğu gibi jeotermal enerjinin de iyi yetişmiş mühendis ve ara işgücüne büyük ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Bugün dünyanın en yüksek derecede sanayileşmiş ülkelerinin, mesleki eğitimde en başarılı ülkeler olmasının tesadüf olmadığına dikkat çeken Kındap, “Genç ve dinamik işgücümüzü her sektörde değerlendirebilecek altyapıya sahip olmalıyız. Jeotermal sektörümüz; Makine, İnşaat, Jeoloji, Petrol gibi teknik mühendislik alanlarında gençlerimize çok önemli fırsatlar sunuyor. Jeotermalin enerji dışındaki entegre kullanım alanlarında da yetişmiş işgücüne olan gereksinim çok yüksek seviyede. Bizler sektörün temsilcileri olarak, gençlerimizin sektörümüzü sevmeleri için her türlü desteği ve özveriyi gösteriyoruz, göstermeye devam edeceğiz.” dedi.

Yukarı Yıldızlı köyünde yapımına başlanılan ve jeotermal enerji ile üretim yapılacak cam sera, 41 dekar kapalı alandan oluşacak.

Alanda incelemede bulunan İl Tarım ve Orman Müdürü Seyit Yıldız, şehirdeki jeotermal suyun seralarda kullanılarak üretime dönüşmeye devam ettiğini belirtti.

Şehir merkezine 24 kilometre mesafedeki Sıcak Çermik Termal Turizm Bölgesi'nde daha önce 36 dekar kapalı alanda cam serada üretime başlayan bir şirketin bulunduğunu ve ürünlerini ihraç ettiğini anımsatan Yıldız, "Aynı bölgede Yukarı Yıldızlı köyünde şimdi ise başka bir girişimcimiz 41 dekar kapalı alanıyla yeni bir jeotermal sera kurmak için çalışmalara başladı" ifadelerini kullandı.

Jeotermal suyun turizm ve sağlık alanlarının ardından tarımsal alanda da kullanımının yaygınlaştığını vurgulayan Yıldız, şunları kaydetti:

"Sera jeotermal kaynağın ısısından faydalanacak ve bunu da ekonomiye dönüştürmüş olacak. Yenilikçi ve sürdürülebilir projelerle kenti kalkındırabilmek için çalışan üreticilerimizin her zaman yanında ve destekçileriyiz. Bu ve buna benzer projeler Sivas'a seracılık anlamında vizyon katacak. Şehrimize, ülkemize katma değer üretecek tarımsal ve hayvansal üretim alanları kazandırmak için çalışmalarımıza hız kesmeden devam edeceğiz".

JESDER’den yapılan yazılı açıklamaya göre, Olağan Genel Kurul’da yapılan seçim sonucunda Ufuk ŞENTÜRK’ün başkanlığında Maren Maraş Elk.Ürt.San Tic.A.Ş. temsilcisi Mehmet ŞİŞMAN, Başkan Vekili, Sanko Enerji Ürt.A.Ş. temsilcisi Mehmet KAYGUSUZ, Başkan Yardımcısı,  Çelikler Jeo.Elek.Ürt.A.Ş. Tüzel kişilik temsilcisi Muharrem DURMUŞ Sayman ve RSC Elektrik Ürt.A.Ş. Tüzel kişilik temsilcisi Haydar Arda ÇAKMAK Genel Sekreter olarak görevlerine başlamışlardır.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Başkan Şentürk; dernek üyelerine teşekkür ederken, yeni dönemde, jeotermal enerjinin sera ve konut ısıtma gibi alternatif kullanımlarda daha aktif kullanılabilmesi, yenilenebilir enerjinin finansmanı, jeotermal akışkandan değerli mineral ve Lityum eldesi, SEÖS Mevzuatının jeotermal santraller için uygun hale getirilmesi ve Türk Jeotermal Kanunu’nun Meclise sevki için çalışmalarda bulunulacağını bildirmiştir.

Geçtiğimiz Nisan ayında TPAO’nun düzenlediği ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı törenle Karadeniz sahalarında yapılan doğal gaz arama çalışmalarının sonuçları duyuruldu ve üretime başlandı. Sakarya gaz sahası projesi kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan, Karadeniz’deki doğal gaz rezervinin 710 milyar m3 olduğunu açıklamış ve ülkemizin doğalgaz ihtiyacının %30’unun Karadeniz sahasından karşılanacağını bildirmişti.

Karadeniz doğal gaz sahasında deneme üretimi olarak günlük ortalama 2 milyon m3 olacak şekilde üretime başlandı. Eylül ayının sonlarına doğru yapılan açıklamalarda gaz üretiminin günlük ortalama 4 milyon m3’e çıktığı belirtilmektedir. Yapılan çalışmalar neticesinde, yılbaşından itibaren günlük üretimin ortalama 7 milyon m3’e çıkması bekleniyor. Güncel gaz üretim miktarlarının EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) verilerine yansımadığı görülüyor.

Günlük üretimde Karadeniz sahası dışında diğer sahalardan üretilen gazlar 1 milyon m3 civarındadır. Diğer sahalar ile günlük üretimin gelecek yılda toplamda 8 milyon m3 olması planlanmaktadır. Bu durumda ise yıllık üretim miktarı 2 milyar 880 milyon m3 civarında doğal gaz üretimi olması beklenmektedir.

EPDK verilerine göre Türkiye’de 18 milyon 892 bin doğal gaz abonesi bulunuyor. Bu abonelere 11 ay boyunca aylık 25 m3’lük doğal gazın ücretsiz olması ile toplam ücretsiz kullandırılacak doğal gaz miktarı 5,1 milyar m3’ü bulacak. Yılbaşından itibaren aylık 240 milyon m3’e çıkacak olan yurt içi üretim, konut abonelerine ücretsiz verilen doğal gazın yarısını karşılamış olacak.

Mogan Enerji Yatırım Holding, Güriş Holding’in elektrik üretimi ve ticaretini gerçekleştiren şirketlerin çatı grubu. İdris Yamantürk tarafından 1980 yılında Ankara’da kurulan grup, hidroelektrik, jeotermal ve rüzgar enerji santralleriyle yenilenebilir kaynaklardan enerji üretimi gerçekleştiriyor. Rüzgar enerjisinde en büyük yatırımcı, jeotermalde de kapasitede en büyük oyunculardan biri olduklarını belirten Mogan Enerji Yatırım Holding CEO’su Ali Karaduman, “Bünyemizde toplam 1.025 MW kurulu güce sahip 21 adet RES, JES, HES bulunuyor. Dokuz rüzgar enerjisi santralinin toplam 683-65 MW, 8 jeotermal enerji santralinin toplam 259.90 MW ve 4 hidroelektrik enerji santralinin toplam 81.37 MW kurulu gücü var" diyor.

2022 sonu itibarıyla aktif büyüklüğü 62,3

"YATIRIMCILARIN ÖNÜ AÇILMALI"

Geçen yıl Türkiye'de enerji sektöründe kurulu güç yüzde 4 büyüdü. Ali Karaduman, bu yıl büyümenin bu değerin altında kalacağını düşünüyor. Yurt dışında güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarıyla yenilenebilir enerjinin büyüme rekorları kırdığını hatırlatan Karaduman, Türkiye’deki tabloyu da şöyle ortaya koyuyor:

“Ülkemizde 2017’den beri yenilenebilir enerji finansmanı için bankalardan uzun dönemli yatırım kredisi bulmakta zorlanıyoruz. Bu konuda yatırımcıların önü açılmalı.

Ayrıca yenilenebilir enerji yatırım politikalarının zamanında planlaması yapılmalı. Aksi halde önümüzdeki yıllarda fosil yakıtların yerini almasını düşündüğümüz yatırımlarımızı yapamaz duruma geleceğiz.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının yüksek paylarını güç sistemlerine güvenli ve uygun maliyetli bir şekilde entegre etmek için şebekelere yatarım yapılması lazım.”

Mogan Enerji Yatırım Holding’in toplam satışları 10,8 milyar TL, FAVÖK tutarı 5,1 milyar TL.

Geçtiğimiz yıl Türkiye’de enerji sektörünün kapasitede yüzde 4, kendilerininse yüzde 9 büyüdüklerini dile getiren Karaduman, bu büyümenin rüzgar enerjisine yaptıkları yatınmdan geldiğini söylüyor. “2022'de Ulu RES projemizle 84 MW’lık kısmı devreye aldık ve lisans gücü olan 120,4 MWa ulaştık. Böylelikle 2021 de 940,92 MW olan toplam kurulu gücümüzü 1.025 MW’a çıkarmış olduk. Bu da bize sektörün iki katından fazla bir büyüme getirdi” diye konuşuyor.

Şirket bu dönemde, mevcut santrallerinde hibrit santraller kapsamında yardımcı kaynak yoluyla ek üretim, lisans sahibi olduğu inşaata hazır projeler, rüzgar santrallerinin kurulu güçlerinin artırılması, yun içi-yurt dışı enerji ihaleleri ve satın almalarla büyümeyi planlıyor.

İlk olarak Kocatepe Rüzgar Enerjisi Santralinde 32,5 MW’lık GES yatımın için çalışmalara başladıklarını anlatan Ali Karaduman, bu tesisin önümüzdeki yıl devreye alınmasını planlıyor. Karaduman, diğer projelerini de şöyle paylaşıyor:

“Efe 9 JES ve ilave jeotermal tesis yatırımlarına yönelik proje geliştirme çalışmalarını yürütüyoruz. JES projeleriyle ilgili halihazırda fizibilite ve mühendislik çalışmalarımız devam ediyor. EPDK’ya yapılan kapasite artışı başvurusu kapsamında Seyit Onbaşı RES ve Kanije RES'in kurulu gücünü artırmayı planlıyoruz. Uzun vadeli büyüme olanakları arasında YEK A ihaleleri, diğer yurt içi ve yurt dışı kamu ihaleleri, şirket birleşme ve satın alım fırsatları ve özelleştirme fırsatları da yer alıyor. Yurt dışında, özellikle Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Kosova gibi Balkan Ülkeleri’nde bu amaç için kurulmuş enerji şirketlerinin katılacağı kamu ihalelerini yakından takip ediyoruz. İlk aşamada gelirlerimizin yüzde 10’unu yurt dışından getirmeyi hedefliyoruz.”

Deep-Heat-Flows projesinin GTK’nın jeotermal enerji grubundan baş araştırmacısı Dr. Alan Bischoff şöyle açıklıyor: “Projemiz, volkanik ve riftleşme alanlarından uzakta, düşük entalpili kristal ortamlarda derin jeotermal kaynakların tüm potansiyelini açığa çıkarmayı içeriyor. Jeotermal sistemler hakkındaki mevcut bilgilerimizin çoğu, yüksek sıcaklıktaki akışkanların, yoğun tektonik ve volkanik aktivitenin ve konvektif hidrotermal hücrelerin varlığının jeotermal rezervuarların oluşturulmasında merkezi bir rol oynadığı termodinamik olarak aktif alanlardan geliyor.”

Bischoff şöyle devam ediyor: “Bugün, kaya kırılması ve mineral alterasyonu gibi süreçlerin, daha yüksek entalpili jeotermal rezervuarların sıvı akış özelliklerini tanımlamak için anahtar olduğu, ancak daha düşük entalpi koşullarında derin kristalli rezervuarlar oluşturabilen süreçler hakkında temel bilgiler olduğu genel olarak kabul ediliyor. Hipotezimiz, önemli ölçüde büyük (>1 km3) jeolojik yapılar, derin jeotermal enerji üretimine uygun yüksek geçirgenliğe sahip kristal rezervuarları barındırabilir. Bu jeotermal beklentileri sağlayabilecek en umut verici jeolojik yapılar, kabuk fay bölgeleri ve eski magmatik müdahalelerin temas bölgesidir. Her iki yapı da Fennoscandian Craton’da çok sayıda bulunuyor ve bu nedenle derin jeotermal keşifler için delinebilir hedefler sağlama konusunda önemli bir potansiyele sahip.”

Proje, Finlandiya’da ve diğer kristal ortamlarda jeotermal kullanımı hızlandırmak için uzun süredir ihtiyaç duyulan bilime dayalı Ar-Ge düşüncesini sağlıyor. “Jeoloji okuduğumda, ana teori, ne kadar derine inilirse o kadar az çatlak ve gözenek bulunabileceğiydi. GTK jeotermal enerji Baş Uzmanı Dr. Teppo Arola, bu çerçeve bozuldu ve şimdi Deep-Heat-Flows projesi, yeni bir bakış açısıyla daha derin kaynaklardan jeotermal ısı kullanımı için fırsatlar arayacak” dedi .

Kaynak: ThinkGeoEnergy

Vali ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Ozan Balcı`nın koordinasyonunda Erciş ilçesinin Çakırbey Mahallesi`nde sürdürülen çalışmalarda 750 metre derinlikte jeotermal su kaynağına ulaşıldı.

Sondaj aracılığıyla saniyede 60 litre çıkarılan suyun sıcaklığı 65 derece olarak ölçüldü. Birinci kuyuda çalışmalarını tamamlayan ekipler, ikinci kuyuda çalışmalara devam ediyor.

Jeotermal su kaynakları sayesinde ilçede seracılık bölgesi kurularak topraksız tarım ve sebze yetiştiriciliği yapılması amaçlanıyor.

Jeotermal seraların tarım sektörünün en önemli problemi olan üretimde kalite ve verimlilik sorunlarının aşılması için anahtar rol üstlendiğine dikkat çeken Kındap, jeotermal seraların sayısının artması ile Türkiye’nin topraksız tarım uygulamalarında dünyanın üretim üssü olma potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.

Türkiye’de mevcut jeotermal seraların, gelişmiş ülkelerin seracılıkta sağladıkları verimliliği fazlasıyla yakaladığı bilgisini veren Kındap, geleneksel tarım ürünlerini istenilen ölçekte ve her mevsimde üretme imkanı sağlayan seraklarda, tropikal ürünler başta olmak üzere katma değeri ve ihracat kabiliyeti yüksek tarım ürünlerinin üretiminin de mümkün olduğunu sözlerine ekledi.

Tarıma Dayalı İhtisas OSB’lerin (TDİOSB) de jeotermal enerji kaynakları ile birlikte kurgulanması gerektiğine işaret eden JED Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, şu değerlendirmeyi yaptı: “Hemen her gün bir ilimizde jeotermal seraların kuruluş haberlerini okuyoruz. Bu durumun bizi ne kadar mutlu ettiğini anlatamayız. Jeotermal seraların önemine yönelik farkındalığın artmasını sağlayan Bakanlığımıza ve Valilerimize çok teşekkür ediyoruz. İzmir- Dikili’de 3 bin dönüm alanda kuruluş çalışmaları süren Tarıma Dayalı İhtisas OSB’de yatırımcılar tahsislerini tamamlamış durumdalar. Balıkesir-Gönen’de kuruluş çalışmaları süren TDİOSB, 8 bin dönüm büyüklüğü ile sadece ülkemizin değil, dünyanın en büyüğü olacak. Tarımda yaşanan katma değer sorunun aşılmasında bu üretim merkezleri çok önemli işlev yüklenecek. Jeotermal seralar ile birlikte inşa edilecek sebze ve meyve kurutma tesisleri ile Türkiye olarak tarımsal katma değer zincirinin her halkasında yerimizi almış olacağız. Jeotermal seralar yılın 12 ayı tarımsal üretim yapmayı sağlarken, tropikal bitki ve meyve üretimi gibi katma değeri çok yüksek alanlarda ülkemizi dünyada marka haline getirebilir. Jeotermal, yenilenebilir enerji kaynakları arasında çoklu ve entegre kullanıma imkan tanıyan tek kaynak olma özelliği taşıyor. Aynı jeotermal kaynakla elektrik üretebilir, konutları ısıtabilir, jeotermal seralarda üretim yapabilir, termal turizm, tropikal balıkçılık yapabilir, jeotermal kaynakların içindeki kıymetli madenleri ayrıştırabiliriz.”

Türkiye’nin dört bir yanında kurulan Jeotermal sera uygulamaları:

-Türkiye’de 21 adet Tarıma Dayalı İhtisas OSB kuruldu. Bunlardan İzmir-Dikili (3 bin dönüm), Denizli Sarayköy 700 dönüm) ve Ağrı-Diyadin’de (1,3 bin dönüm) kurulan TDİOSB’ler jeotermal kaynakla ısıtılacak.

-Balıkesir Gönen’de 8 bin dönümde kuruluş çalışmaları süren TDİOSB, sadece Türkiye’nin değil dünyanın en büyük projesi olacak. 10 milyar TL’ye mal olacak proje 10 bin kişiye istihdam sağlayacak.

-Türkiye’nin en zengin jeotermal kaynağa sahip illerinin başında gelen Afyonkarahisar’da 3 bin alanda kurulması planlanan Jeotermal Kaynaklı Sera TDİOSB çalışmalarına başlandı. Proje kapsamında %75'i kadın olmak üzere doğrudan 3 bin 500 kişiye istihdam sağlanacak.

-Manisa Kula’da 135 dönüm alanda kurulma çalışmaları süren Jeotermal Sera Projesi 2023 yılı sonunda üretime başlayacak.

-Kayseri Kocasinan’da bin 200 dönüm alanda Jeotermal Isıtmalı Tarıma Dayalı Sera OSB çalışmaları başladı. İki yıl içinde bacasız fabrikaların devreye alınması hedefleniyor.

-Uşak Banaz’da 2 bin 400 dönüm alanda kurulacak Jeotermal Kaynaklı Sera İhtisas OSB’de 25 sera işletmesi faaliyet gösterecek.

-Balıkesir Bigadiç’te 2 bin 400 dönüm alana Tarıma Dayalı Sera İhtisas OSB kurulacak.

-Sakarya’da 25 dönüm alan üzerinde hayata geçirilen jeotermal serada 8 farklı domates türü yetiştirilmeye başlandı.

-Ankara Haymana’da 10 dönümlük alanda hayata geçirilen jeotermal sera projesinde ilk hasat yapıldı.

-Kayseri Kocasinan Tarıma Dayalı İhtisas OSB, tüzel kişilik kazanarak Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı 37’inci OSB oldu.

-Alarko, Türkiye’nin mevcut kapasitesini ikiye katlayarak, tamamlandığında 5 bin dönüme ulaşacak jeotermal sera yatırımı yapacak. 600 dönümde üretim bu yıl tamamlanırken 4 bin 500 kişilik istihdam sağlanacak.

-Erzurum’da 10 dönümlük bir alanda faaliyet gösteren Biyokütle Enerjisi Destekli Jeotermal Sera’da üretim başladı.

-Nevşehir’in Kozaklı ilçesinde yer alan jeotermal serada üretim başladı.

-Çanakkale Ayvacık Tarıma Dayalı Jeotermal Kaynaklı Sera İhtsas OSB’nin çalışmaları sürüyor.

-Edremit Sera (Süs Bitkileri) TDİOSB içinde modern ve teknolojik seralarda, katma değeri yüksek süs bitkileri ve çiçek üretiminin gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Edremit TDİOSB’de toplam 640 dönüm alanda süs bitkileri ve çiçekçilik yapan modern teknolojik seralar kurulması planlanıyor.

Afyonkarahisar Valiliğinde gerçekleştirilen toplantı sonrası konuşan Sayın Vali YİĞİTBAŞI; “Afyonkarahisar ilinin önemli bir jeotermal kaynak potansiyeline sahip olduğunu, geleceğin enerjisi olan jeotermali tarımda daha çok kullanmak amacıyla çalışmalarına başlanan  3.000 dekar alanda kurulması planlanan Jeotermal Kaynaklı Sera TDİOSB'nin, ilin büyük illere bağlantı ve geçiş güzergâhında olması nedeniyle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan Kent Tarımı uygulamalarının etkinliği ve verimliliği açısından da büyük öneme sahip olduğunu,

Projenin, toplam Yatırım tutarının 5 Milyar TL olarak hesaplandığını, tamamen faaliyete geçtiğinde ülke ekonomisine yıllık 2,5 Milyar TL katkı sağlayacağını, 

TDİOSB'nin tarımsal üretim alanında her biri minimum 10 dekar kapalı alana sahip jeotermal enerji ile ısıtmalı yüksek teknolojik seraların, sanayi alanında ise üretilen ürünlerin işleneceği-paketleneceği-depolanacağı sanayi tesislerinin yer alacağını, idari alanda ise Seracılık Eğitim Merkezi ve Tarım Teknokent merkezi kurulacağını da sözlerine ekledi. Ayrıca, TDİOSB'de, yılda 90.000 ton ürün üretileceğini ve %75'i kadınlardan olmak üzere doğrudan 3.500 kişiye istihdam sağlanacağını da vurguladı.

Daha sonra Daire Başkanı Deniz ORUÇ, yürütülen projeler ve TDİOSB'lere Bakanlığımızca verilen teşvik ve desteklerle ilgili bilgiler verdi. Jeotermal kaynağın yoğun olduğu Afyonkarahisar ilinde Kent Tarımı modeli kapsamında, Jeotermal Kaynaklı Sera Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kurulması için yatırım analizi ve fizibilite çalışmalarına başlandığını ifade ederek bu projede, yenilenebilir enerji kaynaklarından jeotermal enerji, rüzgâr enerjisi, güneş enerjisi ve biokütle enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynakları kullanılacağını belirtti.

Ayrıca, TDİOSB'de yapılacak yatırımların, sürdürülebilir, çevreci yeşil yatırımlar olup yağmur suyu hasadı ile su tasarrufu sağlanacağını ve karbon ayak izinde azalım ile yeşil üretimin teşvik edileceğini belirtmiş ve proje uygulamaları ile ilgili açıklamalarda bulunmuştur.

Toplantının ardından TDİOSB yeri olarak belirlenmeye çalışılan uygun alan için ilgili müdürlüklerce taramalar başlatıldı. Sonrasında Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde teknik detayları içeren bilgileri görüşmek üzere proje ekibi ile toplantı gerçekleştirildi.

Alın teri ile akıl terini birleştirerek üreteni ve üretimi desteklemeye devam ediyoruz.” İfadelerini kullandı.

Yediyol Şirketler Grubu binyesinde yer alan Bozyazı Körfez, İzmir ili Çeşme ilçesinde jeotermal kaynak arama projesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvurmuştu. Bakanlık, Çeşme’de çıkarılmak istenen jeotermal kaynak arama talebi ile ilgili kararını açıkladı.

Projenin gerçekleştirileceği 5000 bin hektarlık alanının arama ruhsatının sahibi şirketin sondaj talebi ret edildi. Kurum tarafından, karara gerekçe olarak projenin ÇED mevzuatına uygun olmadığı bildirildi.

Bakanlık tarafından yapılan duyuruda” ”İlimiz Çeşme İlçesi inönü Mahallesi Sarnıç Mevkiinde tapunun 490 ada ve 12-15-16 numaralı parsellerinde Bozyazı Körfez Turizm ve İnşaat A.Ş. tarafından yapılması planlanan ‘Jeotermal Kaynak Arama Sondajı Çeşme-1 Kuyusu (Ruhsat No:1597)’ projesine esas hazırlanarak Müdürlüğümüze sunulan Proje Tanıtım Dosyasına ilişkin devam eden ÇED süreci 29.07.2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğinin 5.Maddesi 2.Bendi a. Fıkrası hükmü gereğince iptal/iade edilerek sonlandırılmıştır.” İfadelerine yer verildi.

Şehitlioğlu Mahallesi yakınlarında yüksek potansiyele sahip sıcak su kaynaklarının değerlendirilmesi amacıyla Zafer Kalkınma Ajansı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Kula Belediyesi işbirliğinde 135 bin metrekare alanda jeotermal sera projesi hayata geçiriliyor.

Bölgedeki çiftçilere seracılık ve termal kaynakların kullanımı konusunda örnek olacak çalışmayla 4 ay sonra üretime başlanması hedefleniyor.

Yaklaşık 95 milyon lira yatırımla kurulacak jeotermal sera ile yıllık 2 bin ton domates yurt içi ve yurt dışı piyasaya sunulacak.

Kula Belediye Başkanı Hüseyin Tosun, zengin sıcak su kaynağına sahip bölgenin potansiyelini değerlendirmeyi amaçladıklarını söyledi.

Projenin, bölgeye katma değer katacağına işaret eden Tosun, seranın bölge tarımına da örnek olacağını ve bu anlamda gelecek yıllarda benzer yatırımları beklediklerini dile getirdi.

Kula'nın jeotermal suyunun yıllardır boşa aktığını vurgulayan Tosun, şöyle konuştu:

"Termal suyun değerlendirilmesi için Zafer Kalkınma Ajansı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ve Kula Belediyesi olarak bir çalışma başlattık. Bu çalışma kapsamında da 50 dönümlük alana topraksız teknolojik sera kurulumuna başladık. Burası yaklaşık 135 dönümün üzerinde bir yer. Burada ciddi hafriyat çalışması gerçekleştirdik ve sonuna geldik. Yaklaşık 4 aya kadar burası tamamen bitmiş olacak, bundan sonra Türk tarımına hizmet edecek."

Tosun, belediye tarafından işletilecek seranın ilçeye ve bölge sakinlerine büyük katkı sağlayacağını kaydetti.

İlk etapta yaklaşık 150 kişiye istihdam sağlanacağını anlatan Tosun, "İnşallah bölgedeki çiftçilerimiz topraksız tarımla tanışarak sera kurulumuna başlayacaklardır. Sera tam kapasite üretime başladığında yıllık 2 bin ton domates üreterek ekonomiye önemli katkı sağlayacak." şeklinde konuştu.

Endonezya, 2.356 MW ile dünyanın en büyük ikinci jeotermal enerji üretim kapasitesine sahiptir ve 2030 yılına kadar 3.3 GW kurulu jeotermal kapasitesine ulaşmak için hızla hareket etmektedir. Bu da yılda yaklaşık 400 MW eklenmesini gerektirir. Enerji, petrol ve gaz şirketleri aktif olarak jeotermal projelere yatırım yapıyor ve jeotermal enerji üretimini hızlandıracak teknolojiler arıyor.

Armada, jeotermal, petrol ve gaz projelerinin geliştirilmesinde kapsamlı enerji deneyimine sahiptir.

PT Armada Energi Solusi Başkan Direktörü Iwan Chandra,“Armada, Endonezya’daki jeotermal projelerini hızlandırmak için en yenilikçi teknolojiler ve hizmetler için şirketlerle ortaklık yapıyor. Müşteriler GreenFire Energy’nin kapalı devre teknolojisini talep ediyor çünkü hızlı bir şekilde projeler geliştiriyor ve hem jeotermal hem de petrol ve gaz sahaları için güçlü ekonomi sağlıyor” dedi.

“GreenFire’ın GreenLoop ™ kapalı döngü jeotermal teknolojisi, Endonezya’nın zengin jeotermal kaynaklarından enerji elde etmek için muazzam bir potansiyele sahip. Buhar ağırlıklı ve iki fazlı kaynaklara yönelik GreenLoop sistemleri, jeotermal kaynağın uzun vadeli sürdürülebilirliğini garanti eden su kaybı olmadan güç üretilmesini sağlar. GreenFire Energy Inc. CEO’su Joseph Scherer, “Armada, Endonezya’da fırsatları belirlemek ve jeotermal projeler geliştirmek için deneyime ve derin ilişkilere sahip” dedi.

Kaynak:ThinkGeoEnergy

Ekonomik bağların güçlendirilmesi ve işletme sahipleri ile yatırımcılar arasında ağ oluşturmayı hedefleyen toplantıda Türk şirketlerinin Libya'da çeşitli sektörlerde altyapının geliştirilmesindeki rolüne değinildi.

Taraflar petrol ve gaz sektöründeki yatırım projelerini ve Libya Ulusal Petrol Şirketinin gözetiminde petrol ürünleri için rafineriler kurma konusunu ele aldı.

UBH Başbakan Yardımcısı Ramazan Bucenah 9 Mayıs'ta, ülkenin güney bölgelerini ve şehirlerini enerji, tarım ve sanayi alanlarında kalkındırmak için Türk şirketleriyle verimli iş birlikleri gerçekleştirmeyi arzuladıklarını söylemişti.

Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe de Müstakil Sanayici ve İş adamları Derneğinin (MÜSİAD) Trablus ofisi tarafından 17 Mayıs'ta düzenlenen gala yemeği programında iki ülke ilişkilerine yönelik değerlendirmelerde bulunmuş ve Türkiye’nin zor anlarda her zaman Libya’nın yanında olduğunu söylemişti.

MÜSİAD’ın Trablus ofisi 17 Mayıs'ta Libya Ekonomi ve Ticaret Bakanı Muhammed el-Huveyc, Türkiye’nin Trablus Büyükelçisi Kenan Yılmaz ve MÜSİAD Genel Başkanı Mahmut Asmalı’nın katıldığı törenle açılmıştı.

Balıkesir'in Bigadiç ilçesindeki 1071 dönümlük Recep Tayyip Erdoğan Millet Bahçesi'nin 3 bin dekarlık höyük bölümünde kurulacak Bigadiç Jeotermal Kaynaklı Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'ndeki kuyu açma çalışmalarında sonuç alındı.

Sondaj çalışması, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Bigadiç Belediyesi tarafından yürütülüyor.

Bigadiç Belediye Başkanı İsmail Avcu, yaptığı açıklamada, jeotermal keşfin ilçeye hayırlı olmasını dileyerek, şunları kaydetti: "Biz ilçemizin sadece bugününü değil, 45-50 yıl sonrasını düşünüyoruz. Her geçen gün hedeflerine ulaşan bir ilçe konumuna geldik. Bir yandan devam eden projeleri tamamlarken, diğer yandan yeni projelerimizi hayata geçiriyoruz. Türkiye Yüzyılı'nın inşası yolunda durmadan, dinlenmeden çalışıyor, liderimiz Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın önderliğinde doğru adımlarla yola devam ediyoruz. Bu vesileyle başta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Fatih Dönmez, Balıkesir Valisi Sayın Hasan Şıldak ve emeği geçenlerden Allah razı olsun."

Kuzey Japonya’daki Yeşil Kar Projesi, enerji üretimi için bölgenin bol miktarda düşük ila orta ısılı jeotermal kaynaklarından yararlanmayı amaçlayan hibrit bir yenilenebilir enerji girişimidir. Kaliforniya merkezli Climate Transition Development Corporation ve Japon şirketi Global Family ile birlikte TerraScale tarafından geliştirilmektedir. Yeşil Kar Projesi için Kuzey Japonya’da 113 dönümlük arazi emniyete alındı.

RFP şartlarının bir parçası olarak Subterra’ya, Enerji Satın Alma Anlaşmasının (PPA) 15 yıllık ömrü boyunca jeotermalin sahibi olma, işletme ve bakımını yapma hakları verildi .Bu hak, TerraScale tarafından geliştirilen gelecekteki jeotermal enerji ve enerji projelerine de uzanır. Benzer tesisler şu anda Japonya’da ve dünya çapında geliştirilmek üzere değerlendiriliyor.

Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya, Japonya’nın Hokkaido kentinde Yedi Grup enerji ve çevre bakanları toplantısında varılan bir anlaşmanın ardından jeotermal enerjinin geliştirilmesinde güçlerini birleştirdi. Enerji Bakanı Jennifer Granholm ve Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Yasutoshi Nishimura, jeotermal enerjiyi her iki ülke tarafından ortaklaşa geliştirilecek yenilenebilir bir teknoloji olarak tanıyan bir taahhüt anlaşması imzaladılar . Bu işbirliği, fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmayı ve iklim değişikliğiyle mücadele etmeyi amaçlayan yalnızca ABD ve Japonya’da değil, diğer ülkelerde de jeotermal projelerin araştırılmasını, geliştirilmesini ve takibini içermekte.

Yeşil Kar projesi, Japonya’nın iklim hedefleri doğrultusunda, temiz enerji çözümlerini yönlendirmede uluslararası işbirliğinin önemini vurguluyor, gelecekteki jeotermal girişimler için bir katalizör görevi görüyor ve küresel yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir uygulamalar için yeni ölçütler belirliyor.

TerraScale CEO’su Danny Hayes, “Jeotermal projelerimizin konuşlandırılmasında Subterra ile işbirliği yapmaktan heyecan duyuyoruz. Subterra, iklim değişikliğini ele almada ve jeotermal değişim ve diğer düşük karbonlu ısıtma yöntemlerinin benimsenmesini hızlandırmada çok önemli bir rol üstlendi. Sürdürülebilirliğe olan sarsılmaz bağlılıkları ve yenilikçi yaklaşımları, onları toplumlar için yenilenebilir ısıtma ve soğutma çözümlerinin benimsenmesine yön vermede ön saflarda konumlandırıyor. Hep birlikte, daha temiz ve daha verimli bir enerji geleceğine geçişi hızlandırmak için iyi bir konumdayız” dedi.

Subterra Portföy Yönetimi Başkan Yardımcısı Kyle Boynton, “Yeşil Kar projesi, yenilikçiliği, sürdürülebilirliği ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi yönlendirmede uluslararası işbirliğinin önemini örneklendiriyor. ABD ve Japonya ile ortak arzularımız, sera gazı emisyonlarını azaltma ve daha temiz, daha sürdürülebilir bir enerji ortamına giden yolu açma misyonumuzla mükemmel bir şekilde örtüşüyor” dedi.

Kaynak: ThinkGeoEnergy

Oktay ve Dönmez, termik santraldeki işçilerle yemek yedikten sonra yetkililerden brifing aldı.

Brifingin ardından gazetecilere açıklamada bulunan Fuat Oktay, böylesi muhteşem bir tesisin atıl kalmasının düşünülemeyeceğini söyledi.

Yunus Emre Termik Santrali ile yakından ilgilenmek istediklerini anlatan Oktay, şöyle konuştu:

"Tüm tarafların kazanacağı da bir çözüm oluşsun arzusundaydık. Gerek burada tesis sahiplerinin, işletmecinin, işverenin gerek çalışanlarımızın gerek yereldeki bölgemizin kalkınmasına katkı verecek bir çözümü bulmuş durumdayız. Özellikle çalışanlarımızın çok büyük arzusu vardı, bir an önce üretime dönmekle alakalı. Cumhurbaşkanı'mıza konuyu da arz ettik. Hemen bir an önce çözüm bulunması doğrultusunda da direktiflerini de aldık zaten ve hamdolsun çözüme ulaştık. Sayın Bakanımız bu konuda yine çok çok yakinen takip ettiler. İki üniteden oluşan bir tesis ve Eskişehir'in yüzde 75 enerji ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükteki bir tesisi düşünün. Dolayısıyla 1 Haziran itibariyle işletmeye alıyoruz. Hemen akabinde de ikinci ünitenin işletmeye alınması çalışmaları devam ediyor. Temmuzdan itibaren de yine hem halihazırdaki tüm çalışanlarımız işbaşı yapıyor ve temmuz itibariyle de yine ilave her ay 100'er kişi olmak üzere de ekime kadar da ikinci ünitede devreye alınmış olacak."

Oktay, termik santral ile Mihalıççık ilçesi arasındaki yolun daha kısa şekilde yapılmasıyla ilgili bir konunun gündeme geldiğini belirterek, söz konusu işleme ilişkin tüm tarafların elini taşın altına koyduğunu bildirdi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez de söz konusu tesisin 2016 yılında tamamlanmasına rağmen çeşitli teknik ve hukuki nedenlerden dolayı bir türlü tam kapasite çalıştırılamadığını, an itibarıyla önemli bir aşamaya geldiğini bildirdi.

Yunus Emre Termik Santrali'nin TMSF'ye devrolduğunu hatırlatan Dönmez, şöyle konuştu:

"TMSF geçtiğimiz yılın sonu itibariyle yapmış olduğu ihale kapsamında bir özel işletmeye burayı devretti. O tarihten itibaren de işletmeyi devralan firma süratle, tabii uzun süredir çalışmamasından kaynaklı bazı konular vardı kontrolden geçirilmesi, bakımın yapılması gereken gerek mekanik, gerekse elektronik, elektro mekanik aksamla ilgili. Onlar da artık son noktaya geldi. İnşallah haziran başı itibariyle ilk üniteyi devreye alacağız. Bu arada tabii uzun süredir işletmenin kapalı olmasından dolayı gerek kömür madeninde gerekse elektrik üretim tesisinde işçilerimizi zaman zaman burada kısmi zamanlı ya da ücretsiz izinli gibi durumlarla çalıştırmak zorunda kalmışlardı. Şimdi artık işletme sahibi daha önceden ücretsiz izin verilen personeli de tekrar davetiye göndermek suretiyle tesise çalışmaya davet etmiştir. Önemli bir kısım işçimiz de bu davete icabet ederek tekrar tesiste çalışma iradesini ortaya koymuşlardır. An itibariyle şu anda müessesemizde 850 çalışanımız var. İnşallah önümüzdeki aydan itibaren her ay 100'er kişi olmak üzere toplamda 1250 kişiye ulaşacak şekilde bir istihdam planlaması olacak."

"Burası da son dönemde işletmeye alınmış olan tek yerli kömür santralimiz. İki ünite var. Her bir ünite 145 megavattan oluşuyor. Toplamda yılda 2 milyon 170 bin kilovatsaatlik bir elektrik üretimi olacak. Kabaca 2,2 milyon kilovatsaat diyebiliriz. Bu büyüklük Eskişehir'deki elektrik ihtiyacının neredeyse yüzde 75'ini karşılayacak kapasite demektir. Yıllık 2,1 milyon ton kömür üretimi olacak yine buradaki madende. İlk etapta kömür ihtiyacını karşılamak üzere Çayırhan'da elektrik üretim alanı şirketimizin maden işletmesinden kömür tedarik edilecek. İleride de buradaki maden ocakları tam faal hale getirilmiş olacaktır. Bu süreci bugüne kadar yakından takip eden Sayın Cumhurbaşkanı'mıza, Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımıza huzurlarınızda bir kez daha teşekkür etmek istiyorum. Yine bir teşekkürümüzle, işletmeyi devralan işletme sahiplerine ve hiç şüphesiz burada çalışan kardeşlerimize. İnşallah bu tesis bölgede yerel kalkınmaya da ciddi anlamda gerek üretim gerek istihdam anlamıyla da katkı sağlayacak bir tesistir."

Toplantıda, başta petrol ve doğal gaz olmak üzere her iki ülkenin enerji iş birliği potansiyelleri değerlendirildi.

"Uzun zamandır ilgili kurumlarla, yatırımcılarımızla üzerinde çalıştığımız ve gerçekleşmesini beklediğimiz YEKDEM güncellemesi 1 Mayıs 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 1 Temmuz 2021 tarihinde başlayarak 31 Aralık 2030 tarihine kadar işletmeye giren/girecek YEK belgeli yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri için uygulanacak fiyat ve süreler belirlenirken, karara göre; destekleme kısmında uygulama fiyatında Türk Lirası geçerli olacak iken, ödemelerde taban ve tavan fiyat ilkeleri benimsenerek, aylık Dolar’a endeksli güncellemeler yapılacak ve eskalasyon işlemi uygulanacak. Ayrıca 1 Temmuz 2021 ile bugüne kadar devreye girmiş tesisler için herhangi bir fiyat farkı ödenmeyecek.

Verilen karara göre; yatırım maliyetlerinin yüksek olduğu santrallerden olan jeotermal elektrik santralleri için uygulanacak sabit fiyat alım süreleri 15 yıl ve yerli katkı payı ilave fiyat uygulama süresi de 5 yıl olacak. Düzenlemeyle birlikte en uzun destek süresi jeotermal santrallere ve pompaj depolamaları hidroelektrik santrallere verilmiş oldu. Güncellemeye göre JES’ler için destek ödemesi KWh başına 202 Kuruş, alım fiyatlarında taban fiyat 9,45 Cent/KWh ve tavan fiyat 11,55 Cent/KWh şeklinde uygulanacak. Yerli katkı ise JES’ler için 28,80 Kuruş/KWh şeklinde uygulanacak. Uzun süreli destekler sayesinde JES lerin uzun vadeli finansman sağlayabilme imkanı da olacaktır.

Geçtiğimiz yıllarda TL bazında verilen destekler sebebiyle özellikle yatırım maliyeti oldukça yüksek olan jeotermal elektrik santral yatırımları uygun fizibilite şartlarından çıkmış, santral ekipmanlarımızın yurtdışından temini zorlaşmış ve yerli ekipman kullanımda da ekonomik anlamda zorluklarla karşılaşmaya başlamıştık. Bu sebeple kurulu güçte yıl sonu hedeflerimize ulaşamamış ve santrallerden sağlanacak enerjiyi verimli düzeyde kullanamamış ve yatırımlarımıza devam edemez duruma gelmiştik. Uygulamanın değişmesi ve yenilenebilir enerji santrallerinden daha aktif elektrik üretimi sağlayarak, yatırımların artabilmesi için bu güncelleme gerekliydi. Yatırımcılar olarak bu karardan memnuniyet duyduğumuzu ve yatırımlarımızın hızla devam edebileceğini belirtmekten mutluluk duyuyoruz. Çabalarımızın sonuç verdiğini, yatırımcının desteklendiğini ve yenilenebilir enerjinin hakkaniyetle daha fazla desteklendiğini görmek bizleri gururlandırmıştır. Çalışmada emeği geçen herkese teşekkürlerimizi sunarız."

GEL’e verilen fon, İngiltere genelinde yedi son teknoloji ısı şebekesi projesi için toplam tutarı 91 milyon £ olan daha geniş bir finansman programının, Yeşil Isı Şebeke Fonu’nun (GHNF) bir parçasıdır. Bu, binaları ısıtmak ve güçlendirmek için daha temiz yöntemlere fon sağlamak için itici bir güçtür.

Bu finansmanla, Cornwall Konseyi ve GEL, United Downs’ta hali hazırda tamamlanmış olan 5 km derinliğindeki jeotermal kuyudan ısı sağlamak için yeni bölgesel ısıtma ağı için ayrıntılı planlar geliştirebilir. Truro’nun batı yakasına ek ısı sağlama potansiyeli olan Langarth Garden Village’daki 3.800 eve jeotermal ısı sağlanacak.

Geothermal Engineering Ltd tarafından geliştirilen ve işletilen United Downs Deep Jeotermal Enerji (UDDGP) projesi, Birleşik Krallık’taki ilk jeotermal enerji santralidir. Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu, Cornwall Council Kerogen Capital ve Thrive Renewables plc’yi içerecek şekilde kamu ve özel fonların bir karışımı tarafından finanse edilmektedir. Proje, Cornwall’ın altındaki sıcak granit kayalardan güç ve ısı üretecek. İki derin yönlü kuyu başarıyla açılmıştır; 5275 m derinliğe (Birleşik Krallık’taki en derin) kadar üretim kuyusu ve 2393 m’ye kadar enjeksiyon kuyusu.

Önerilen ısı şebekesi, her ev için hava kaynaklı ısı pompası alternatifine kıyasla, yalnızca Langarth Garden Village için yılda tahmini 5.000 ton CO2 eşdeğeri tasarruf sağlayacaktır. Gelecekteki sakinlerin de daha ucuz ısıdan faydalanması muhtemeldir.

GEL CEO’su Ryan Law, “Birleşik Krallık’taki tüm enerjinin neredeyse %50’sini ısınma için kullanıyoruz, ancak bunun çoğu şu anda gaz. Jeotermal kaynakların doğal kaynaklarımızdan yenilenebilir ısı üretme potansiyeli, önümüzdeki on yılda bu enerji türünün karbondan arındırılmasında büyük rol oynayacaktır. Derin bir jeotermal santralle ilgili harika olan şey, ısının bir ‘şebekeye’ ihraç edilemeyeceği için onu çevreleyen yakın alana her zaman fayda sağlayacak olmasıdır. Langarth, yakınlarda bir jeotermal girişime sahip olmaktan doğrudan yararlanan yerel bir topluluk için mükemmel bir örnek olacak” dedi.

Kaynak: ThinkGeoEnergy

Jeotermal kaynaklı enerji üretim tesislerinden elde edilen lityumun, yerli elektrikli otomobil hamlesine ve yerli enerji depolama teknolojilerine de büyük katkı sağlayacağını vurgulayan Kındap, dünya ile kıyaslandığında Türkiye’nin oldukça zengin olduğunu dile getirdi. Türkiye’nin elektrikli otomobillerin batarya sistemleri ve elektronik cihazların şarj ekipmanları için ihtiyacı olan lityum miktarı yıllık bin 500 ton seviyesinde. Maddi karşılığı bugünkü değeri ile yaklaşık yıllık 100 milyon dolar olan bu ihtiyacın Türkiye’de nasıl üretileceği noktasında araştırmalar sürdürülüyor.

Yapılan araştırmalar neticesinde jeotermal sulardaki lityum ayrıştırabiliyor. İzmir, Aydın, Manisa, Denizli ve Çanakkale’de keşfedilen sahalarda önemli miktarda potansiyel olduğu görüldü. Türkiye’de bunun dışında lityum üretilebilen kaynağın olmadığına değinen Kındap, “Şu an öngördüğümüz miktarın ekonomik karşılığı ise 2 milyar dolara ulaşıyor. Lityumda dışa bağımlılığın ortadan kaldırılmasının önemine dikkat çekerken bu müjdeyi sizin aracılığınız ile vermek isterim” açıklamasında bulundu.

Bozyazı Körfez “Termal Turizm Amaçlı Jeotermal Kaynak Arama Sondajı Projesi“ için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na başvurdu. Projenin ÇED süreci başlatıldı.

Projenin gerçekleştirileceği 5000 bin hektarlık alanının arama ruhsatının sahibi şirket, İzmir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından verilen ruhsat sahasında belirlenen noktalarda jeotermal arama sondajı gerçekleştirecek. Proje maliyet değeri yaklaşık 5 milyon 90 bin TL olarak öngörülüyor.

Şirket, arama çalışmaları sonucunda yeterli değerlere sahip jeotermal akışkan elde ederse, çıkartılacak suyu sera, sağlık ve termal turizm amaçlı kullanacak.

Anlaşma, Nippon Gases’in İtalya’nın Siena eyaletindeki Piancastagnaio enerji santrallerinin jeotermal akışkanlarında bulunan CO2’nin yeniden kullanımı, saflaştırılması ve sıvılaştırılması için yeni bir tesis kurmasını sağlayacak.

Nippon Gases’e göre, bu döngüsel ekonomi projesi tarafından yeniden kullanılan yeşil CO2 miktarı, ülke çapında ‘saf’ CO2 talebinin yaklaşık %30’unu oluşturacak.

Tamamen yenilenebilir kaynaklardan güç alan tesis, gazı işleyerek yiyecek, içecek ve ilaç pazarları için ‘yeşil’ CO2 üretecek.

Enel Green Power Italia Başkanı Luca Solfaroli Camilocci, “Amacımız, insanların, ekonominin, çevrenin ve bölgenin ihtiyaçlarını karşılayan projeler aracılığıyla yenilenebilir enerji üretiminin ötesine geçen ortak değer yaratmaktır” dedi.

Nippon Sanso Holdings Corporation’da (NSHD) Avrupa’da faaliyet gösteren bir şirket olan Nippon Gases Italia grubunun bir parçası olan Nippon Gases Operations, jeotermal sıvılarda doğal olarak oluşan karbondioksit (CO2) potansiyelinden yararlanmak için Enel Green Power ile birlikte çalışacak.

Kaynak: ThinkGeoEnergy

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in şubatta imzaladığı yasayla, Rus hükümetine herhangi bir resmi istatistiği gizleme yetkisi verilmişti.

Rusya Federal İstatistik Kurumu (Rosstat), Nisan 2022’de ülkenin dış ticaret verilerini yayımlamayı durdurma kararı almıştı.

Rusya devlet nükleer enerji şirketi Rosatom ile birlikte yürütülen Akkuyu Nükleer Santrali projesinde, tesise ilk yakıtın bugün geleceğini belirten Dönmez'in açıklamalarından satırbaşları şöyle:

“Türkiye'de nükleer güç santralleriyle ilgili hayallerimiz 60 yıl öncesine kadar gidiyor. Çeşitli nedenlerle bu teknolojiye sahip olamamıştık. 2010 yılında Rusya ile yapılan anlaşma gereği Rus şirketi Rosatom tarafından 4 reaktör yapılmasına karar kılındı. 2018 Nisan ayında da ilk reaktörün temeli atıldı ve bugün üzerinden 5 yıl geçti. Projede çok önemli bir aşamaya geride bırakacağız.

Akkuyu Nükleer Santrali'ne ilk yakıt bugün teslim edilecek. Yani burası artık Nükleer tesis statüsü kazanmış olacak. 1 yıl içinde de işletmeye geçmiş olacağız.

Nükleer tesisler ile ilgili Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAE) bazı kuralları var, biz de üyesiyiz. Bir nükleer tesise yakıt gelince statü kazanmış oluyor. Uranyum çubukları gelecek, hatta bir kısmı geldi. Güvenli mekanlarda muhafaza ediliyor.

Tesis büyük oranda tamamlandı. Tabii bu, 1. reaktör için geçerli. 2, 3 ve 4. reaktörler için henüz yakıt gelmedi. Anlaşmamıza göre de işletmeye geçtikten sonra birer yıl arayla diğer 3 reaktörü alarak tesis tam yükte çalıştırılacak. Bir tesiste 4 reaktör yapıyoruz. Aslında bu, 4 nükleer santral anlamına geliyor.

İlk reaktör devreye alındıktan sonra üretmemiz gereken enerjinin 4'te 1'i üretilecek. Dünyada aynı anda 4 reaktör inşaatı devam eden bir proje yok. Her birisinin ilerleme safhaları farklı. Böylelikle iş gücünü optimum seviyede yönetiyoruz. Sahada şuan 25-30 bin insanımız çalışıyor. Her bir reaktör bittikçe işletmeye geçecek.

Reaktörlerin hepsi devreye girdiğinde Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yüzde 10'unu üretecek.

Kubbenin büyüklüğü yerden 50 metre civarında ve büyük oranda kapandı. Nükleer yakıtla ilgili bazı testlerimiz sertifikasyon işlerimiz olacak. Bağımsız denetçi firmalar var. Nükleer Düzenleme Kurumumuz var. Onun uzmanları bu denetimi yapıyor. Yatırımcı firma olan Rosatom da denetleyecek. 10 milyon metrekare alanındayız. 25 milyar dolarlık bir projeden bahsediyoruz. Tek kalemde devam eden en büyük proje bu.

Proje kriterleri arasında bu bölgenin depremselliği, fay hatlarına uzaklığı hesaplanarak projelendirildi. Akkuyu Nükleer Santrali, 9 şiddetindeki bir depreme dayanabilecek şekilde inşa edildi.

Uçak düşmesi dahil tüm senaryolar dikkate alınarak değerlendirildi ve projeler ona göre yapıldı.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın başkanı tören sonunda tesise sembolik olarak bayrağı çektikten sonra burası artık 'nükleer tesis' statüsünü almış olacak. “dedi.

Györ Jeotermal Sistemi, üç üretim kuyusu, iki reenjeksiyon kuyusu, Bony Isı Merkezi ve 17 kilometrelik bir ısı dağıtım ağından oluşuyor. Isının en önemli iki kullanıcısı Györ Belediyesi ve Audi Hungaria Zrt tesisleridir.

Györ Belediye Başkanı Dr. Csaba András Dézsi, “Aynı zamanda doktor olan bir belediye başkanı olarak bana emanet edilen çevrenin korunmasını en önemli görevlerimden biri olarak görüyorum. Geçen yılın En Yaşanabilir Şehir ödülünün sahibi olan Györ, enerji kaynaklarının kalitesine sadece fiyat açısından değil, aynı zamanda çevre ve sağlığın korunması açısından da özel önem veriyor. Bu nedenle, bölgesel ısıtmadan da sorumlu olan belediye şirketimizi mümkün olduğunca yenilenebilir enerji kullanmaya teşvik ettik. Isı kaynaklarından PannErgy tarafından üretilen jeotermal enerji, çevre dostu olduğu ve CO2 emisyonlarını önemli ölçüde azalttığı için şehir için büyük önem ve fayda sağlıyor” dedi.

Başkan Dézsi sözlerine şöyle devam etti: “Ekonomik başarı ve sürdürülebilirliğin el ele gittiğine inanıyoruz. Bu ruhla, ESG’yi (Çevre, Sosyal ve Yönetişim) Next Level stratejimizin temel bir unsuru haline getirdik. 2020 yılından bu yana karbon nötr dengede olan Şirketimiz, faaliyetlerinin çevresel ayak izini azaltmak için çalışmalarına devam etmektedir. Alfons Dinner, “Jeotermal enerjinin kullanımı, çabalarımızın temel direklerinden biridir.”

Györ’un ısıtma sağlayıcısı Györ-Szol Zrt., jeotermal de dahil olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarının mümkün olan en kapsamlı şekilde kullanılmasını hedefliyor. Mart 2022’de ısıtma sağlayıcısı, PannErgy ile yeni bir sözleşme imzaladı ve geçen yaz %100 jeotermal ısı tedarikiyle sonuçlandı. Şehir hala yenilenebilir enerjinin payını artırmanın yollarını arıyor.

Györ jeotermal ısıtma tesisinin faaliyetleri, ilk iki üretim kuyusu ile 2015 yılında başladı. PannErgy, 2017 yılında Györ jeotermal alanını daha da geliştirmek için imtiyaz aldı. 2018 yılına kadar şirket, projenin üçüncü arama kuyusunu başarıyla açtığını bildirdi.

Kaynak: ThinkGeoEnergy

Konuya ilişkin yapılan açıklamada Manisa'da bulunan Alaşehir Jeotermal Enerji Santrali'ni 3,75 megavat pik (MWp) gücünde Güneş Enerjisi Santrali (GES) desteğiyle hibrit santrale çevrildiği belirtildi.

Birleşik Yenilenebilir Elektrik Üretim Tesisi, 6,2 hektar alanda her biri 115 Wp gücünde olan toplam 31 bin 200 adet ince film güneş paneli kullanılarak inşa edildi. Tesisin, ülke ekonomisine 4,5 milyon liralık katkı sağlayacağını söyleyen Zorlu Enerji Yatırımlar, İşletme ve Bakımdan Sorumlu Genel Müdür Ali Kındap,"Türkiye’de birleşik enerji santrallerine öncülük edecek Birleşik Yenilenebilir Elektrik Üretim Tesisimizin arazi kurulumunu geçtiğimiz yılın aralık ayında tamamlayarak, ocak ayında devreye aldık ve sisteme elektrik vermeye başladık. Böylelikle halihazırda 45 megavat güce sahip olan Alaşehir Jeotermal Enerji Santrali'mizin kurulu gücünde, Güneş Enerjisi Santrali'nin de devreye alınmasıyla yılda yaklaşık olarak 6 milyon kilovatsaat enerji üretimi sağlayacağız” dedi.

Mevcut YEKDEM kapsamındaki teşvik sistemin, yatırımları motive edici noktadan uzak olduğunu kaydeden Kındap, “Sektörümüzdeki yatırımlar on yıllık hızlı koşudan sonra iki senedir durma noktasına geldi. Geçen sene kurulu gücümüze sadece 15 MW ekleyebildik. Enerji bürokrasisi ile bu konuda yoğun görüşmeler yapıyor, sektörümüzün gerçeklerini ve potansiyelini anlatıyoruz. Jeotermal enerjiyi yeniden yatırım yapılabilir seviyeye çekecek yeni bir teşvik mekanizması üzerinde enerji bürokrasimizin yaptığı çalışmalar son aşamaya geldi. Umuyoruz kısa süre içerisinde üzerimizdeki ataletten sıyrılacağız.” dedi. Jeotermal yatırımcısının, 1 MW enerji üretmek için rüzgâr enerjisine göre üç kat daha fazla yatırım yapmak zorunda olduğuna işaret eden Kındap, buna karşılık diğer yenilenebilir enerji kaynaklarına göre dört kat daha verimli olan jeotermalin 7 gün 24 saat ve 365 gün kesintisiz bir güç olarak üretim yapılabilen, bu özellikleri ile pozitif yönde ayrışan bir kaynak olduğunu vurguladı. Kındap, yeryüzünün 4 bin metre altında jeotermal kaynak arayan ve bulamama riski de olan yatırımcıların, ülke ekonomisine katma değeri yüksek bu yatırımların devamlılığını teşvik edecek nitelikte bir destek mekanizması istemesinin son derece haklı bir talep olduğunu sözlerine ekledi.

Kındap, Mart ayı itibarıyla jeotermal kaynaklı 1 kilovat/saat elektriğin satış fiyatının 136,43 TL/Kuruş seviyesinde gerçekleştiği bilgisini verdi. Bu seviyenin mevcut kur düzeyinde ortalama 6,5 Dolar/Cent’e karşılık geldiğini sözlerine ekleyen Kındap, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bizim tek isteğimiz, yatırıma hazır olan, kaynak keşiflerini tamamlamış yatırımcılarımızın önünün açılmasıdır. Jeotermal yatırımların planlanması, sondajların tamamlanması, santrallerin inşası ve devreye alınması en iyimser tahminle dört yıllık bir süreyi kapsıyor. Sürdürülebilirliğin sağlanması için gereken yatırımlar düşünüldüğünde tarife süresinin benzeri ülkelerde olduğu gibi en az 15 yıla çıkarılması gerekiyor. Jeotermal enerji; batarya benzeri depolanmış sonsuz bir enerji kaynağıdır. Jeotermal enerji santralleri de bu bataryanın enerjisini değere dönüştüren kutup başlarıdır. Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ve özel sektörümüz tarafından keşfi yapılmış, ispatlanmış jeotermal enerji potansiyelimiz 62 bin MW seviyesinde. Keşfi henüz yapılmamış kaynaklarla birlikte bu seviyenin çok daha üzerine çıkmamız mümkün. Türkiye’nin sanayi ve konutta doğrudan tükettiği elektrik enerjisi üretimi için kullanılan doğalgaz miktarının yıllık 60 milyar metreküp olduğu düşünüldüğünde, bu tüketimi keşfedilmiş jeotermal kaynaklarla sağlayarak bu sayede milyarlarca dolarlık döviz ülkemizde tutmamız mümkündür.”

Örtü altı üretimin yapıldığı 811 bin dekarın yüzde 79'unun sera denilebilecek vasıfta, yüzde 21'inin ise alçak tünel kategorisinde olduğunun altını çizen Kirişci, şunları kaydetti:

"Burada da olduğu gibi önemli bir kısmı topraksız tarım değil maalesef. Sadece 22 bin dekarlık kısmı topraksız tarım, modern sera tarzında. Arzumuz bunların ve alanların daha da genişlemesi. Önemli bir kısmını meyveler değil, sebzeler oluşturuyor. Sebzelerde de domates oluşturuyor.

Fakat bizim yine kent tarımı kapsamı altında gündeme getirdiğimiz başka önerilerimiz de var, örneğin kapalı dikey tarım. İstanbul Kağıthane'deki Kültür Merkezi'nin eksi 8'inci katında dünyanın en derinde kapalı dikey üretim alanı olarak ikinci sırada yer alan bir tesis. O da önemli bir çözüm. Bunların da yaygınlaştığını düşündüğümüzde bunların da kayıt altına alınması gerekiyor. Sadece sebze değil, meyve için de bunlar geçerli."

Bir gazetecinin "Örtü altı üretimi yapan seraların kaydı tutuluyor mu?" sorusunu Bakan Kirişci şöyle yanıtladı:

"Çiftçi Kayıt Sistemi'nde (ÇKS) olduğu gibi burada da tamamı kayıt altında değil. Bu bizim son Meclis'teki kanunla birlikte 'ÇKS'nin dışındaki sistemlerde veya verilerde Tarım ve Orman Bakanlığının desteklemelerinde esas alınır' diye bir mevzuat açısından bir düzenleme yapmış olduk. Bizim kendi çalışanlarımızın üretim yapan işletme sahiplerinin üretim yerlerini yerinde görüp oralarda koordinatların tespitleri sonrası bu kayıtlar bizim esas alacağımız kayıtlar olmuş olacak. Bunlar her türlü desteklerden yararlandırılmış olacak."

Kirişci, kayıt işlemleri ile üreticilerin, haksız rekabet içerisinde olmalarından kurtulacaklarını söyledi.

Kirişci, Türkiye'nin dünyada jeotermal potansiyeli olan bir ülke olduğunu vurguladı.

Uzun yıllar jeotermal konusunun Türkiye'de ihmal edildiğinin belirten Kirişci, şöyle devam etti:

"Dünyada jeotermal potansiyelimiz var. Yaklaşık bir sıralama ifade edecek olursak dünyada 7'nciyiz, ama Avrupa'da 1'inci sıradayız. Türkiye'de sadece termal banyolar o şekilde değerlendirildi. Ama suyun sıcaklığına göre kademeli olarak kullanılabilecek bir doğal kaynak aslında. Bir taraftan konut ısıtması bir taraftan tarımsal üretimde kullanım bir taraftan da enerji üretimi.

Bu manada da burada, mesela bulunmuş olduğumuz sera, bir jeotermal kaynağın kullanıldığı, ısıtma amaçlı olarak kullanıldığı bir sera. Şimdi burada bizim potansiyelimiz yaklaşık 30 bin dekar. 30 bin dekarlık bir potansiyelimizin olduğu bir ortamda, halihazırda sadece 10 bin dekar gibi bir alanımız var, üretimimiz var. Daha önümüzde çok yol var katetmemiz gereken. Tabi teknolojiyi de geliştirerek, bu verimliliği, ısı kullanım vesaire bunları da değerlendirerek daha üst noktalara taşımak mümkün."

Dünyanın en büyük jeotermal ısıtmalı tarıma dayalı İhtisas OSB'sinin Balıkesir'de kurulacağını hatırlatan Bakan Kirişci, Kent Tarımı Projesi'ne de değindi.

Geçtiğimiz yıl Zorlu Enerji tarafından, Denizli ili Sarayköy ilçesinde İşletme durumundaki Kızıldere III JES alanına 20,6832 MW kurulu gücünde Güneş Enerji Santrali (GES) ilave edilerek, Birleşik Yenilenebilir Enerji Üretim Tesisi’ne dönüştürülmüştü.

Küresel elektrikli araç (EV) filosunu büyütme yarışı hızlanıyor. Ancak EV’lerin bataryalarında kullanılan lityum, nikel ve kobalta erişim konusunda duydukları endişe büyüyor. Ekonomim.com'un haberine göre, bu nedenle gelecekte arzı garanti altına almak için geleneksel tedarik zincirini terk ederek zincirin ilk halkası olan madenlerle doğrudan tedarik anlaşması yapmayı hatta madencilik şirketlerine ortak olmayı tercih ediyorlar.

EV araç tedarik zincirine bakıldığında batarya üreticileri, katot üreticileri ve mineral işleme şirketleri aslında otomobil grupları ile madencilerin arasında yer alıyor. Son dönemde ise otomobil üreticileri, hem malzemeleri ucuza temin etmek hem de kendi üretim standartlarının karşılandığından emin olmak için tedarik zincirlerini by-pass ediyor.

Sektördeki hemen tüm büyükler yani General Motors, Peugeot ve Fiat markalarının sahibi Stellantis, Tesla, Ford, Volkswagen, BMW, Mercedes Benz ve Toyota’nın bu yönde adımlar attığı görülüyor.

General Motors, Nevada'daki Thacker Pass projesinin gelişimini finanse etmeye yardımcı olmak için Lithium Americas Corp'a 650 milyon dolarlık yatırım yapacağını duyurdu. GM, yerli bir madenden da yılda 40.000 ton lityum için münhasır haklar alıyor.

Stellantis, Arjantin'deki Los Azules projesinin sahibi olan Kanadalı McEwen Mining'in bir yan kuruluşu olan McEwen Copper'ın yüzde 14,2'lik hissesi için 155 milyon dolar ödeyecek. İtalyan-Fransız ortaklığındaki satışlara göre dünyanın üçüncü büyük şirketin yatırım yaptığı yatağın, 2027'de öngörülen başlangıç tarihinden itibaren yılda 100.000 ton rafine katot üretmesi bekleniyor. Stellantis'in bakır işleme zincirindeki atılımı, Almanya'nın lityumu için Vulcan Energy ve manganez için Avustralya'nın Element 25 ile yaptığı anlaşmaları takip ediyor.

Tesla, tedarik zinciri ihtiyaçlarını karşılayamadığı zaman, kritik hammaddelerin madenciliği ve işlenmesine doğrudan dahil olacağının sinyalini veren şirketlerden biri. Tesla’nın CEO'su Elon Musk’un İsviçre emtia grubundan hisse almak için Glencore ile görüştüğü iddia ediliyor.

Mercedes-Benz, madencilerle anlaşma imzalayan şirketlerden biri. Alman grubun CEO'su Ola Källenius, FT’de yers alan açıklamasında, "Bana beş yıl önce sorsaydınız, bunun emtia piyasalarının işi olduğunu söylerdim" diyerek, yaklaşan sıkışıklık nedeniyle doğrudan anlaşmalar yapmanın artık "mantıklı" olduğunu söylüyor. Şirketin, Kanada’da lityum madenciliği yapan Rock ile anlaşması bulunuyor.

BYD, dünyanın en büyük EV üreticisi ve Afrika ile Şili'deki lityum madenlerine erişimi güvence altına almaya çalışıyor. Ayrıca dünyanın en büyük batarya üreticisi CATL, sonbaharda kobalt üreticisi CMOC'nin yaklaşık yüzde 25 hissesini yaklaşık 3.7 milyar dolara satın almak için anlaşmıştı.

Fitch Solutions verilerine göre EV’ler 2030’de küresel nikel talebinin yalnızca yüzde 19.3'ü ve lityum talebinin yüzde 80'inden fazlasından sorumlu olacak. Uluslararası Enerji Ajansı da artan EV batarya talebinin 2030 yılına kadar 50 yeni lityum projesi, 60 nikel madeni ve 17 kobalt sahası geliştirilmesi gerektireceğini tahmin ediyor. Bu da tek bir proje geliştirilmesi için genellikle 15 yıl veya daha uzun süren bir endüstri için büyük bir zorluk.

Otomobil üreticilerinin madencilik sektörü hamlesinde şimdiye kadar büyük ölçüde lityumda öne çıkıyordu. Ancak bugün lityumun olduğu yerde gelecek yıllarda bakır olabilir. Bakır, EV bataryalarında kritik bir rol oynuyor. Tüm batarya kimyasalları değişen derecelerde de olsa bakır gerektirir. Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre, EV pazarının gelişen bir parçası olan lityum-demir-fosfat bataryalar, nikel-mangan-kobalttan yaklaşık yüzde 50 daha fazla bakıra ihtiyaç duyuyor. Batarya paketinin dışında bakır, elektrik motorunda ve kablolamada da kullanılıyor. Uluslararası Bakır Birliği'ne göre, tipik bir akülü elektrikli araçta kullanılan bakır miktarı 83 kilogramken, içten yanmalı bir araçta sadece 23 kilogramdır.

Lüksemburglu çelik üreticisi ArcelorMittal, otomobiller ve kamyonlarda kullanılmak üzere düşük karbonlu çelik geliştirmek amacıyla Almanya merkezli Kirchhoff Automotive ile mutabakat anlaşması imzaladı. şirketler, Kirchhoff ’un Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’ya tedarik ettiği yüksek dayanıklı otomotiv parçalarında ArcelorMittal’in XCarb teknolojisiyle ürettiği Usibor1500 ürününün kullanımını geliştirecek ve test edecek. Usibor 1500 geri dönüştürülmüş çelikten ve tamamen yenilenebilir elektrik ile üretiliyor. Kirchhoff Automotive; Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da olmak üzere 11 ülkede 27 tesise sahip.

Kaynak: www.ntv.com.tr

Geçen yıl emisyonlardaki artış, 2021'deki %6'nın üzerindeki istisnai sıçramadan çok daha küçük olmasına rağmen, emisyonları hala sürdürülemez bir büyüme yörüngesinde kalmaya devam ediyor ve temiz enerji geçişini hızlandırmak ve dünyayı gerekli koşulları karşılamaya yönelik bir yola sokmak için daha güçlü eylemler çağrısında bulunuyor.  IEA'nın yayınladığı rapor en son analizlerini tek bir yerde topladı ve COP28 İklim Değişikliği Konferansı'na giden yolda ilk Küresel Stok Sayımı'nı desteklemek için ücretsiz olarak erişilebilir olan Küresel Enerji Geçişleri Stok Sayımı adlı yeni bir dizinin ilki olarak erişime açıldı.

Rapora göre, küresel enerjiyle ilgili CO2 emisyonları 2022'de %0,9 veya 321 milyon ton artarak 36,8 milyar tondan fazla yeni bir zirveye ulaştı. Emisyonlardaki artış, %3,2'lik küresel ekonomik büyümeden önemli ölçüde daha yavaştı. Kuraklık ve sıcak hava dalgaları gibi aşırı hava olaylarının yanı sıra alışılmadık derecede çok sayıda nükleer santralin devre dışı kalması, emisyonlardaki artışa katkıda bulundu. Ancak, temiz enerji teknolojilerinin daha fazla konuşlandırılmasıyla 550 milyon ton ek emisyon önlendi.

“Enerji krizinin etkileri, başlangıçta korkulan küresel emisyonlarda büyük artışa yol açmadı ve bu, yenilenebilir enerji kaynakları, elektronik araçlar, ısı pompaları ve enerji verimli teknolojilerin olağanüstü büyümesi sayesinde oldu. IEA İcra Direktörü Fatih Birol, temiz enerji olmasaydı, CO2 emisyonlarındaki artış yaklaşık üç kat daha yüksek olurdu” dedi. “Ancak yine de fosil yakıtlardan kaynaklanan emisyonların dünyanın iklim hedeflerine ulaşma çabalarını engellediğini görüyoruz. Uluslararası ve ulusal fosil yakıt şirketleri rekor gelirler elde ediyor ve iklim hedeflerine ulaşmak için kamu taahhütleri doğrultusunda sorumluluk paylarına düşeni gerçekleştirmeleri gerekiyor.”

Kömürden kaynaklanan CO2 emisyonları, küresel enerji krizinin Asya'da gazdan kömüre geçiş dalgasını tetiklemeye devam etmesi ve Avrupa'da daha düşük bir oranda artması nedeniyle %1,6 arttı. Kömür emisyonlarındaki artış, 2021'deki artışın yalnızca dörtte biri kadar olsa da, yine de son on yılın ortalama büyüme hızının çok üzerinde. Kömürden kaynaklanan emisyonlardaki artış, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından arzın daralmaya devam etmesi ve Avrupalı işletmeler ve vatandaşların buna gaz kullanımlarını azaltma çabalarıyla karşılık vermesi nedeniyle, doğal gazdan kaynaklanan emisyonlardaki %1,6'lık düşüşü fazlasıyla telafi etti.

Petrolden kaynaklanan CO2 emisyonları, %2,5 artarak, pandemi öncesi seviyelerin altında kalarak kömürden daha fazla arttı. Sıkı Covid-19 önlemleri ve azalan inşaat faaliyetleri, daha zayıf ekonomik büyümeye ve endüstriyel ve ulaşım emisyonlarında azalmaya yol açtığından, Çin'in emisyonları 2022'de büyük ölçüde sabit kaldı. Kömür kullanımının bazı gözlemcilerin tahmin ettiği kadar yüksek olmamasını sağlamaya yardımcı olan yenilenebilir enerji kaynaklarının rekor düzeyde konuşlandırılması sayesinde Avrupa Birliği'nin emisyonları %2,5 oranında düştü. Avrupa kış dönemine ılımlı bir başlangıç ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline yanıt olarak alınan enerji tasarrufu önlemleri de katkıda bulundu. Amerika Birleşik Devletleri'nde, binalar aşırı sıcaklıklarla başa çıkmak için enerji tüketimini artırdıkça emisyonlar %0,8 arttı. Çin hariç, Asya'nın yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerinden kaynaklanan emisyonlar, hızlı ekonomik ve enerji talebindeki büyümeyi yansıtarak %4,2 arttı.

Rapordaki küresel CO2 emisyon rakamları, IEA'nın ayrıntılı bölge bölge ve yakıttan yakıta analizine dayanmaktadır ve en son resmi ulusal verilere ve halka açık enerji, ekonomi ve hava durumu verilerine dayanmaktadır.

"TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü'ndeyiz. Yine depremin ilk günlerinde de bölge müdürlüğümüzü ziyaret ederek hem faaliyetleri hakkında hem de afetten etkilenen yapılar ve insanlarımızla alakalı ziyaretlerimiz, incelemelerimiz ve yapılması gerekenlerle ilgili talimatlarımızı iletmiştik. Bugün de tekrar bölgeye gelerek hem enerji altyapısıyla ilgili hem de TPAO'nun faaliyetleri ile alakalı yerinde inceleme imkanı bulduk. İlk anda petrol üretim faaliyetleri ile ilgili kontrol amaçlı durdurmuştuk. Bugün itibariyle 290 kuyumuzun 286'sını tekrar üretime aldık. Kalan bu 4 kuyu ile alakalı arkadaşlarımızın incelemeleri ve yeniden işletmeye alma çalışmaları devam ediyor. TPAO yıllardır burada üretim yapan şirketimiz. Yöre halkından birçok insanımızı da burada istihdam ediyoruz. Onlar da depremin ilk anından itibaren tesisin kapılarını Adıyamanlılara açtılar. 2 bin 680 civarında çadır ve 214 konteyneri insanımıza tahsis ettik. Bu vatandaşlarımızın hem temel ihtiyaçlarını giderdik. Yeme, içme, barınma ve ısınmayla ilgili hem de bazı acil tıbbi müdahalelerin yapılmasıyla ilgili burada gereken destekler verildi. Bu bölgede hem çalışanlarımız hem de bölge insanı için 2 bin konteynerlik için konteyner kent planlanıyor. Gayet modern şekilde yapılacak. İhtiyaçları karşılayacak şekilde dayalı döşeli bir kent oluşturulacak. Yine TPAO'nun idari ve çalıştığı binalarda çeşitli hasarlar var. Güvenli çalışabilmek için arkadaşlarımız prefabrik yapıların içerisinde hizmet vermeye devam ediyor."

Elektrik ve doğalgaz arzının orta ve ağır hasarlı yapıların haricinde sağlanabildiğine dikkat çeken Bakan Fatih Dönmez, MTA'nın çıkarttığı diri fay hatlarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıyla yeri yerleşim yerlerinin inşası konusunda koordinasyon halinde olduklarını belirten Bakan Dönmez şöyle konuştu:
"Öte yandan elektrik ve doğalgaz arzıyla alakalı olarak da bölge genelinde elektrik tarafında hem iletim hem de dağıtımla ilgili olarak büyük oranda çalışmalar tamamlandı. Sadece hasarlı bölgelerde ve hasarlı yapılarda elektrik arzı sağlayamıyoruz. Aynı şekilde doğalgazda da BOTAŞ ana iletim hattındaki arızaları, hasarların onarımlarını ilk beş gün içerisinde tamamlamıştı. Doğalgaz dağıtım şirketleri de il ve ilçe merkezlerinde dağıtım şebekelerini süratle kontrol ettiler. Teste aldılar. Yoğun hasarlı bölgeler ve hasarlı yapılar dışında binalarımıza kadar doğalgazı getirmiş durumdayız. Doğalgazda şöyle bir durum da var. Kontrole ve teste yetkili ekiplerimiz binalara gittiğinde insanlarımız henüz binaya yerleşmemiş oluyor. Daire içlerinde kontroller yapılamıyor. Kontrol ekipleri de daire vanalarını açıp gazı sağlayamıyor. Vatandaşlarımız hasarsız ya da az hasarlı binalara yerleştiğinde eğer binasında elektrik ya da doğalgaz arzı yoksa elektrik için Alo 186, Doğalgaz için de Alo 187'yi aramak suretiyle teknik ekiplerimizi çağırabilirler. Ekiplerimiz de dairedeki iç tesisatları kontrol etmek suretiyle herhangi bir sorun olmadığında bu elektrik ya da doğalgaz arzını sağlamış olacaklar. Burada tabi şunu da gözden kaçırmamak gerekiyor. Bir taraftan da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın hasar tespit heyetleri binaların ilk hasar değerlendirmelerini yapıyorlar. Hem elektrik şirketlerimiz hem de gaz dağıtım şirketlerimiz buradaki hasar tespit çalışmalarının neticesine göre gaz sağlıyor. Şu anda oturulabilir nitelikte olanlar hasarsız ya da az hasarlı olanlar. Orta hasarlı olanlar, ağır hasarlı olanlar, yıkılmış olanları takdir edersiniz ki bunlara herhangi bir elektrik ve gaz arzı sağlanamamaktadır. Bu vesile ile elektrik ve gaz şirketlerinde çalışan tüm ekiplerimize teşekkür ediyorum. Onlara destek vermek ve yardımcı olan hemen hemen tüm şehirlerimizden gelenler var onlara da teşekkür ediyorum. Öte yandan MTA Türkiye'deki diri fay hatlarının haritasını çıkarttı. Sıvılaşmaya yatkın, sıvılaşma potansiyeli olan, aynı şekilde heyelanlı bölgelerin haritasını çıkartan bir kurumumuz. Geçmişte zaten diri fay hatları yayınlanmıştı. Yayınlanır yayınlanmaz da başta AFAD olmak üzere ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına bu haritalar gönderildi. Kenti, alt yapı ve tesisi planlarken bunların dikkate alınarak yapılması hususunda MTA da yine depremin ilk anından itibaren teknik ekiplerini sahaya göndermek suretiyle yüzeysel olarak zaman zaman drone ile zaman zaman yürüyerek fay kırıklarının oluştuğu ve yüzeyde belirtisi olan noktalarda gözlemlerini ve ölçümlerini yaptılar. Bu sahadaki çalışmalar da biter bitmez ilgili kurumlarla paylaşılacak. Yeni yerleşim yerlerinin seçimi konusunda MTA'nın yapmış olduğu bu çalışmaların son durumunu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na paylaştık. Onlar da yer seçimlerini faydan mümkün olduğu kadar uzak alanlarda seçimlerini yapıyorlar. Yakın koordinasyon içerisindeyiz."

Başta Zonguldak Türkiye Taşkömürü Kurumu'ndan giden 3 bin 500'i aşkın madencinin yanı sıra TKİ, Eti Maden ve özel maden şirketleri olmak üzere deprem afetinin yaşandığı bölgelerde 9 bin 798 çalışanın arama kurtarma çalışmalarına katıldığını ifade eden Bakan Dönmez açıklamalarını şöyle tamamladı:

"Bir diğer husus arama kurtarma çalışmaları. Bölgede hemen hemen arama kurtarma çalışmaları artık tamamlandı. Birçok ilde enkaz kaldırma çalışmaları tamamlandı. Orada da özellikle başta kamu kurumlarımız olmak üzere maden şirketlerimiz, TTK, TKİ ve onun iştirakleri Eti Maden, MTA ve özel maden şirketleri olmak üzere bu bölgede 9 bin 798 çalışanımız arama kurtarma çalışmalarına katıldı. Arama kurtarma çalışmaları biten yerlerde de bu arkadaşlarımız artık görev yerlerine dönmeye başladılar. Onlara da bu fedakarlıkları ve hizmetleri için tekrar teşekkürlerimi sunuyorum. Genel olarak enerji altyapısıyla alakalı gelinen aşamaları sizlerle paylaşmış oldum. İlk günden beri çalışma arkadaşlarımız bölgede. Bu çalışmaları yakinen izliyor ve koordine ediyoruz. Amacımız hayatı bir an önce normalleştirebilmek. Enerjiyle ilgili yapılması gerekenleri süratle yerine getirmektir" dedi.

Londra merkezli enerji düşünce kuruluşu Ember’in Avrupa Elektrik Değerlendirmesi 2023 raporuna göre AB elektrik sektöründe geçen yıl en büyük gaz tedarikçisi olan Rusya’dan gaz akışının büyük ölçüde azalması, 500 yılda bir görülen kuraklık, Fransa ve Almanya’da nükleerden elektrik üretimindeki beklenmedik düşüş nedeniyle “üçlü kriz” yaşadı.

Kuraklığın hidroelektrik üretimine etkisi ve nükleer santrallerdeki kısıtlar nedeniyle, hidro ve nükleerin elektrik üretimindeki payı yüzde 32 ile 20 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşti.

AB’de nükleerden elektrik üretimi 2022’de bir önceki seneye göre 185 teravatsaat (yüzde 16) düşüş kaydetti. Bu rakam, AB’nin geçen yıl 2 bin 809 teravatsaat olan elektrik talebinin yüzde 7’si seviyesinde bulunuyor.

Güneşten elektrik üretimi geçen yıla göre yüzde 24 artarak 10 milyar avro gaz maliyetinin önüne geçti ve güneş, elektrik üretiminde en hızlı büyüyen kaynak oldu. Geçen yıl 20 ülkede güneşten elektrik üretimi rekor kırarken, Hollanda elektrik üretiminin yüzde 14’ünü tek başına güneşten karşılayarak bu ülkeler arasında ilk sırada yer aldı.

AB’deki 26 kömür santrali kış talebine karşı hazırda bekletiliyor

Rüzgar ve güneş enerjisinden rekor seviyede elektrik üretilmesi, nükleer ve hidroelektrik üretimindeki açığı kapatırken, doğal gazın elektrik üretimindeki payı yüzde 19,9, kömürün payı ise yüzde 16 oldu. Üretimin kalan kısmını diğer kaynaklar oluşturdu.

Böylece, rüzgar ve güneşten elektrik üretimi, AB’nin elektrik üretiminin beşte birinden fazlasını karşılayarak ilk kez doğal gazı geride bıraktı.

AB’nin kömürden elektrik üretimi ise bir önceki yıla göre yüzde 7 arttı ve AB’nin elektrik sektörü kaynaklı emisyonlarının da yüzde 3,9 (26 milyon ton karbondioksit eşdeğeri) artmasına yol açtı.

Enerji krizi nedeniyle geçen yıl AB’deki 26 kömür santrali ünitesi kış talebine karşı hazırda bekletilirken, ortalama yüzde 18 kapasiteyle çalıştı.

“Avrupa, gazı da devreden çıkarmaya çalışıyor”

Analize göre, AB ülkelerinin temiz enerji dönüşümünün 2023’te hızlanması ve fosil yakıtların elektrik üretimindeki payının yüzde 20 düşmesi bekleniyor. Yüksek fiyatlar nedeniyle, doğal gazdan elektrik üretiminde en hızlı düşüşün görüleceği tahmin ediliyor.

Ember Veri Analiz Lideri Dave Jones, analize ilişkin, “Avrupa, enerji krizinin en kötüsünden kurtuldu. 2022’nin şokları, kömürden elektrik üretiminde küçük bir dalgalanmaya yol açarken, yenilenebilir enerji kaynaklarına büyük bir destek sağladı. Kömüre geri dönüşe yönelik tüm korkular artık öldü.” ifadelerini kullandı.

Avrupa’nın temiz enerji dönüşümünün krizden güçlenerek çıktığını kaydeden Jones, şu değerlendirmede bulundu:

“Avrupa ülkeler sadece kömürden çıkışa kararlı değil, şimdi gazı da devreden çıkarmaya çalışıyor. Enerji krizi, şüphesiz Avrupa’nın elektrik dönüşümünü hızlandırdı. Avrupa temiz ve elektrik odaklı bir ekonomiye doğru ilerliyor ve bu 2023’te çok daha belirgin olacak. Değişim hızlı geliyor ve herkes buna hazır olmalı.”

“Enerji krizi yeni bir zorlu kış daha getirecek”

AB Komisyonu Kıdemli Başkan Yardımcısı Frans Timmermans ise analizdeki verilere ilişkin değerlendirmesinde, yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaşmasında ciddi bir hızlanma olduğunu ifade etti.

Özellikle deniz üstü rüzgar enerjisi ve çatı tipi güneş santrali kurulumlarına yönelik verilerin etkileyici olduğunu belirten Timmermans, şunları kaydetti:

“Avrupalıların ucuz ve temiz enerjiden faydalanmak istediği oldukça açık. Avrupalılar, fosil yakıtlardan kurtulmak istiyor. Yenilenebilir kaynaklar iklim krizini önlemek ve hava kirliliğini azaltmak için kritik önemde. Ayrıca, Rus fosil yakıtlarına bağımlılığımızı azaltmak için de kritik önemde. Devam eden enerji krizi yeni bir zorlu kış daha getirecek ama daha fazla yenilenebilir enerjiyle, enerji tedarikimizde egemenliğimizi sağlayabiliriz.”

WindEurope Üst Yöneticisi Giles Dickson ise Avrupa’nın geçen yıl 15 gigavat rüzgar enerjisi kapasitesi inşa ettiği bilgisini paylaştı.

Sektörün geçen yıl karşılaştığı zorluklar göz önünde bulundurulduğunda bu büyümenin kötü olmadığını belirten Dickson, “Yine de Avrupa’nın hedeflerini başarabilmesi için daha fazlası gerekiyor. Ancak, AB’nin yenilenebilir enerji yatırımları için yeniden cazip bir yer haline gelmesi için AB’nin de temiz enerji sanayi politikasını hızlandırması ve pazar tasarımını doğru yapması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Güney Marmara Hidrojen Kıyısı Platformu’nun ilk somut adımlarından birisi olacak bu proje ile sadece yeşil hidrojen üretimine değil türevlerinin üretimine de odaklanılacak. Proje ile ayrıca Türkiye’nin ithalatına bağımlı olduğu metanol ve amonyak gibi hidrojen türevlerini yeşil yöntemlerle ve kendi kaynaklarıyla üretmek, bu kapsamda da fizibilite çalışmalarını gerçekleştirmek de hedefleniyor. Aynı zamanda proje kapsamında Balıkesir’de Sodyum Bor Hidrür Tesisi yatırımı yapılarak bor mineralinin hidrojen depolamadaki avantajları ile enerji sektörüne sağlam bir adım atması sağlanacak ve dünya rezervlerinin yüzde 73’ünü barındıran Türkiye’de bor, hidrojen ekonomisinde önemli bir yer tutacak. Toplam beş yıl sürecek “Güney Marmara Hidrojen Kıyısı” Vadi Projesi’nde, Avrupa Komisyonu tarafından sağlanan hibe desteği 8 milyon Euro olacak.

Koordinatörlüğünü Güney Marmara Kalkınma Ajansı’nın yaptığı projede, Sabancı Üniversitesi, Enerjisa Enerji Üretim A.Ş, Kaleseramik Çanakkale Kalebodur Seramik Sanayi A.Ş, Şişecam, ETİ Maden, Türk-Alman Üniversitesi, Linde Gaz A.Ş, Bandırma On yedi Eylül Üniversitesi, Hidrojen Peroksit A.Ş, Universite Mohammed Vi Polytechnique, Alma Mater Studiorum, Software AG (SAG), PwC Yeminli Mali Müsavirlik A.Ş, TENMAK ve TÜBİTAK proje ortağı olarak yer alıyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nce, iklim değişikliği ile mücadele kapsamında çevre dostu enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması amacıyla yeni bir proje gerçekleştiriliyor. Buna göre, atıl durumda olan Hazine taşınmazları üzerinde güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarıyla lisanssız elektrik üretimi yapılabilecek.

Bu uygulamadan mesken ve aydınlatma abone grubunda yer alanlar hariç, kendi ihtiyaç duydukları elektriği üretmek amacıyla maden veya jeotermal işletme ruhsat sahipleri, sanayiciler, kamu ve özel hizmetler sektöründe yer alan kişiler ve tarımsal faaliyetlerde bulunan kişiler yararlanabilecek. Hazine taşınmazları üzerinde lisanssız elektrik üretimi yapılması amacıyla tesis edilecek irtifak hakkı ve kullanma iznine ilişkin olarak ihaleler, taşınmazın rayiç bedelinin yüzde biri üzerinden açık arttırmayla belirlenecek.

Hazine taşınmazları hakkında yapılan irtifak hakkı veya kullanma izni ihalelerinin onayı ile yatırımcılara imar planlarının yapılması, uygulama projelerinin onaylanması, bağlantı anlaşmasının yapılması gibi işlemler için bir yıl ön izin verilecek. Yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde 29 yıla kadar bağımsız ve sürekli nitelikte olmayan irtifak hakkı veya kullanma izni verilecek.

Endonezya: 2022'nin başlarında Endonezya Devlet Başkanı Joko Widodo tarafından ülkenin sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ithalatını azaltmak ve kömür kaynaklarını optimize etmek için 2,3 milyar dolarlık bir kömür gazlaştırma tesisi inşaatına başlanması talimatı verildi.

Tesis, yılda 1,4 ton dimetil eter (DME) üretmek için 6 milyon ton düşük kaliteli kömür kullanacak şekilde tasarlandı. Yerel şirketlerden Bukit Asam'a (PTBA.JK) göre bu durum, Endonezya'nın LPG ithalatını yılda 1 milyon ton azaltacak.

Japonya: Nisan 2021'de Fukuşima şehrinde bulunan Nakoso entegre kömür gazlaştırma kombine çevrim (IGCC) tesisi ticari faaliyete başladı.

Kömür yakıtlı elektrik santrallerinden kaynaklanan CO2 emisyonunun küresel ortalaması 0.90 kgCO2/kWh değerlerindeyken Nakoso entegre kömür gazlaştırma kombine çevrim (IGCC) tesisinde ortalama CO2 emisyon değeri 0.65 kgCO2/kWh olarak kaydedilmekte.

Hindistan: Ekim 2022'de Hindistan kömür madencilik şirketlerinden Coal India Limited tarafından dört büyük ölçekli kömür gazlaştırma tesisi kurmak için Bharat Heavy Electricals Limited (BHEL), Indian Oil Corporation Limited (IOCL) ve GAIL (India) Limited şirketleri ile üç ayrı ön sözleşme imzaladı. Buna ek olarak NLC İndia şirketi kömür gazlaştırmaya dayalı tesisler için BHEL şirketi ile ön sözleşme imzaladı. Projelerin tahmini toplam maliyetinin yaklaşık olarak 4.2 milyar ABD Doları seviyesine ulaşması bekleniyor. Gerçekleştirilecek projeler ile birlikte 1200 kişiye personel olarak ve 20000 den fazla kişiye dolaylı olarak istihdam sağlayacak.

Hindistan 2030 yılına kadar 100 milyon ton kömür gazlaştırılmasını hedefliyor.

Kömür gazlaştırma tesisleri kömüre bağımlı olan ulusların kömürü sürdürülebilir bir kaynak olarak kullanımında ve temiz enerji arayışında önemli bir noktada yer alıyor.

Yapılan çalışmalara ilişkin TPAO yetkililerinden bilgi alan Bilgin, burada gazetecilere yaptığı açıklamada, Şırnak'ın artık güzel haberlerle anıldığını söyledi.

TPAO'nun çalışması sonucunda Şırnak-1 sahasında arama ve üretim çalışmasının başladığını aktaran Bilgin, şöyle konuştu:

"Bu çalışmalarla özellikle Gabar Dağı bölgesinde bulunan yüksek graviteli petrol, vatandaşların anlayacağı dilde bu petrolü motorin bir araca koyduğunuzda çok rahat çalışabileceğini biz yapılan teknik analizler ile biliyoruz. Gabar Dağı'ndaki tespitin ardından 10 kilometre ileride Kızılsu köyünde de devam ediyor. Şimdi de Şırnak bölgesinde hem arama hem de üretim kuyusu, inşallah burada da petrol bulunduğunda, ülkemize daha hayırlı haberler vereceğiz. Hem bölgemiz hem de ülkemiz için çok olumlu gelişmeler olacak. Petrol kuyularının ülkemize, bölgemize hayırlı uğurlu olmasını diliyorum."

Son zamanlarda sadece petrolün değil yeni kömür rezervlerinin de bulunduğunu ifade eden Bilgin, bu kapsamda sanayi bölgesinde faaliyete geçecek alanda 50 firmanın eleme paketleme tesisini kurarak 1500 kişiye istihdam sağlayacağını sözlerine ekledi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’i, Egemenlik Evi’ndeki çalışma ofisinde jeotermal enerji alanındaki şirketleri çatısı altında toplayan Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap ve dernek üyeleri ziyaret etti. Toplantıda, dünyanın içinde bulunduğu enerji krizini hatırlatan Başkan Tunç Soyer, yenilenebilir enerji kaynaklarının önemine dikkat çekerek, Türkiye’nin bu kaynaklardan daha fazla yararlanması gerektiğini ifade etti. Başkan Soyer,  “300 gün güneşimiz var diye, dünyanın en güçlü rüzgâr potansiyeline sahibiz diye, Komutan Agamemnon’un askerlerini Balçova’daki termal kaynaklarda tedavi ettirmesi ile övünürken, bütün bunları faydaya dönüştürememek kabul edilebilir değil. Türkiye’nin yenilenebilir jeotermal enerji kaynaklarından daha fazla yararlanmasını desteklememiz gerekir. Bizim için sadece rüzgâr ve güneş enerjisi değil, jeotermal de temiz bir enerji kaynağıdır ancak doğru projelerle bu enerji kaynağı kullanılmalıdır ” diye konuştu.

Başkan Soyer sözlerini şöyle tamamladı: “İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarına verdiğimiz önemin göstergesi olarak 11-13 Mayıs tarihlerinde Wenergy Temiz Enerji Teknolojileri Fuarı’na ev sahipliği yapıyoruz.  Jeotermal enerji alanında da bilinç ve farkındalığın artması için Jeotermal Enerji Derneği’ni de fuarımızda görmeyi isteriz.”

Ali Kındap ise “Derneğimizin en önemli görevi, sektörümüzün tüm paydaşları ile kurumsal ilişkisini güçlendirmek, jeotermal enerjinin sadece elektrik üretiminde değil seracılıktan konut ısıtmasına, termal turizmden meyve sebze kurutmaya kadar pek çok farklı alanda Türk ekonomisine nasıl değer yarattığını anlatmaktır” dedi.

Ortaklık, Pensacola arama sahasının ticariliğini değerlendirmek ve jeolojik modeli güncellemek için tam bir kuyu test programının yürütülmesini gerektiğini açıkladı. Testin yaklaşık 30 gün sürmesi bekleniyor.

Shell, ortakları Deltic (%30) ve ONE-Dyas (%5) ile birlikte (%65) kuyunun işletmecisidir.

Jumperlar karbon fiber ve PA12 polimerinden imal edilmiş ve 1.700 m'nin altındaki derin sulara kurulacaktır. Yaklaşık 10.000 psi çalışma basıncına tabi olacaklardır.

Jumperlar, su-dönüşümlü gaz (WAG) enjeksiyonu için kullanılacak ve ilgili boru taşıma ekipmanı ile birlikte tek bir sürekli uzunlukta tedarik edilecektir. Daha uzun uzunluklar istenen uzunlukta kesilebilir, sonlandırılabilir ve Guyana'da yerinde test edilebilecektir.

Guyana açıklarında bulunan Yellowtail sahasının gelişritilmesi için bir yıl önce verilen talep üzerine TCP jumper sözleşmesi yapıldı.

ExxonMobil'e bağlı Esso Exploration and Production Guyana Ltd., 6,6 milyon dönümlük Stabroek bloğunun %45 hissesiyle işletmecisidir. Hess Guyana Exploration Ltd. %30'a ve CNOOC Petroleum Guyana Ltd. %25'e sahiptir.

23 Aralık 2022'de başlayan bu 5 yıllık yeni anlaşma, Yeni anlaşma kapsamında Cosmo E&P ve Sojitz'in sahibi olduğu QPD, Aralık 1997'de imzalanan geliştirme ve üretim paylaşımı anlaşmasının yerini alıyor.

Enerji İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı ve QatarEnergy Başkanı ve CEO'su Saad Sherida Al-Kaabi, bu vesileyle ilgili olarak şunları söyledi: “Katar Petrol Geliştirme Şirketi (Japonya) ile ortaklığımızı sürdürmekten ve El-Karkara ve A-Structures sahalarının geliştirilmesi ve üretimine devam etmek için birlikte çalışıyoruz.”

Ekselansları Bakan El-Kaabi: "Başarılı çabaları bu nispeten küçük alanların yeteneklerini ortaya çıkaran ve ortaklığımıza değer katan QPD ile önümüzdeki beş yıllık iş birliğini dört gözle bekliyoruz."

El-Karkara ve A-Structures, Doha'nın yaklaşık 90 kilometre doğusunda yer alan açık deniz sahaları ve üç küçük alandan oluşmakta: 1988'de keşfedilen El-Karkara ve A-Structures (A-Kuzey ve A-Güney) 1971'de keşfedildi. QPD 1990'ların sonunda ticari uygulanabilirliğini kanıtlamayı başarana kadar, alanların başlangıçta ticari olmadığı düşünülüyordu. Sahalar Mart 2006'da üretime başladı ve o zamandan beri toplam 33,5 milyon varil ham petrol üretti.

Al-Karkara ve A-Structures, Katar Devleti'nde fazla asitli gazı yer altına yeniden enjekte ederek sıfır gaz parlaması elde eden ilk sahalardır.

Energinet'in Baltic Pipe kısmı, Kuzey Denizi'ndeki 105 km'lik boru hattından, Danimarka boyunca yeraltındaki 210 km'lik boru hattından, Nybro gaz terminalinin genişletilmesinden ve Danimarka, Güney Zelanda'daki Everdrup'ta yeni bir kompresör istasyonundan oluşuyor. DNV, karadaki boru hatları, kompresör istasyonu ve gaz terminalinde Energinet'e profesyonel hizmetlerle destek verdi.

Nybro terminalinin hizmete alınması iki aşamada gerçekleşti; 6.700 Mw-saat/sa kapasitesinin yarısı 1 Kasım 2022'de, ikinci yarısı ise yıl sonundan önce hizmete girecek. Planlandığı gibi 1 Ekim'de kısmi kapasiteyle Polonya'ya gaz akışı başlamış durumda. Everdrup kompresör istasyonu, ikisi çalışır durumda ve üçüncüsü yedek olarak hizmet veren üç adet 18,8 Mw elektrik motoru kompresörüne sahip.

DNV'nin genel sözleşme kapsamı, bağımsız doğrulama, karmaşık bağımsız modelleme ve DNV sertifikasyon rejimi DNV-SE-0475'e göre denizaltı boru hattı sertifikasyonu içermekte. Kabul kriterleri, Danimarka Kıta Sahanlığı Kanunu, DNV-ST-F101 ve temel DNV standartlarını ve önerilen uygulamaları karşıladı.

PAO NOVATEK'in yüzde yüz iştiraki olan Arctic LNG 1, Rusya'nın Yamal-Nenets Özerk Bölgesi'ndeki Gydan Yarımadası'ndaki Bukharinskiy ruhsat sahasındaki ilk arama kuyusunun testini tamamladı. Kuyu, Rus rezerv raporlama standartlarına göre geri kazanılabilir 52 milyar m3 doğal gaz ve 2 milyon ton sıvı rezervine sahip olduğu tahmin edilen yeni bir gaz kondensat alanı keşfetti.

Ruhsat alanı kısmen Ob ve Taz koylarının sığ sularındadır ve Artic LNG 1'in Geofizicheskiy ve Trekhbugorniy ruhsat alanları ile Soletsko-Khanaveyskoye sahasının yakınındadır.  Bu keşif ile NOVATEK, sahayı üretime sokmak amacıyla Gydan Yarımadası'ndaki kaynak tabanını genişletecek.

Zeus-1, Blok 6'daki art arda üçüncü keşif. Blokta sırasıyla 2018 ve Ağustos 2022'de Cronos-1 ve Calypso-1 keşiflerini takip ediyor. Operatör 21 Aralık'ta yaptığı açıklamada, Zeus-1'in bir karbonat rezervuarında 105 m net kalınlıkta olduğunu belirtti. Eni, bu rezervuarla ilişkili yerinde gazın önceden 2-3 tcf olarak tahmin edildiğini belirtti.

Tungsten Explorer sondaj gemisi ile Zeus-1 kuyusu açılmış ve başarıyla test edilmiştir. Testin sonuçları, bloğun hızlı bir şekilde geliştirilmesini hedefleyen müteakip çalışmaları ve operasyonları yönlendirecek olan keşifler dizisinin değerlendirilmesine dahil ediliyor.

Eni Cyprus, Block 6'nın %50 pay ile işletmecisidir. TotalEnergies ise kalan %50'ye sahiptir.

Total SA ve ortakları, İngiltere'nin Orta Kuzey Denizi açıklarında, Elgin-Franklin sahasının yaklaşık 40 km güneyinde ve Aberdeen'in 170 km doğusunda, P1820 ruhsatlı Isabella 30/12d-11 kuyusu ile yeni bir doğal gaz ve kondensat keşfi yaptı. Kuyu, yaklaşık 80 m su derinliğinde açıldı ve Üst Jura - Triyas kumtaşı rezervuarlarında 64 m net rezervuar kalınlığında petrolsüz gaz ve kondensat ve yüksek kaliteli hafif petrol keşfedilmiştir.

Verilerin ve sonuçların analizi, keşfedilen kaynakları değerlendirmek ve ticariliği araştırmak için gereken değerlendirme programı devam etmekte. İlk sonuçlar cesaret verici olarak nitelendirilmiştir.

Total (%30), Neptune Energy (%50), Ithaca Energy (%10) ve Edison'un yüzde yüz iştiraki Euroil Exploration (%10) ile birlikte P1820 sahasını işletmektedir.

İki ülke arasında imzalanan ikinci mutabakatla da, doğal gaz depolanmasında iş birliğinin artırılmasının kararlaştırıldığını bildirdi. 12 aylık anlaşma uyarınca Yunan doğal gaz dağıtım şirketi DESFA'nın şebekesini kullanan Yunan doğal gaz tedarikçileri, Bulgaristan'ın kuzeybatısındaki Çiren köyünde bulunan yer altı depolama tesislerinde yılda 0,7 teravatsaate kadar gaz depolayabilecek. Aynı şekilde Bulgartransgaz şebekesine bağlı Bulgar tedarikçiler de Yunan sıvılaştırılmış gaz (LNG) terminallerinde depolama ve yeniden gaz haline getirme işlemleri için yılda 2 teravatsaatlik kapasite ayırtabilecek. Geçen yıl Rusya'dan direkt doğal gaz sevkiyatının kesilmesi üzerine zor durumda kalan Bulgaristan, son hız alternatif kaynak arayışında. Dün de Bulgargaz ile Türk BOTAŞ şirketi, Bulgar tarafının BOTAŞ şebekesine erişimini sağlayacak bir anlaşma imzalamıştı. Süresi 13 yıl olacak anlaşmayla Türkiye'den Bulgaristan'a yıllık yaklaşık 1,5 milyar metreküpe kadar gaz transferi gerçekleşmesi hedefleniyor. Bulgaristan, doğal gaz tedariki için Azerbaycan ile de bir anlaşmaya imza atmıştı.

Hunutlu Termik Santrali’nin iki ülke arasındaki ortak “Bir Kuşak, Bir Yol” inşasının sembolik bir projesi olduğunu belirten Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Alparslan Bayraktar, yüksek teknoloji ultra temiz emisyon standartlarının benimsediği santralin Türkiye’nin elektrik arzının yüzde 4-6’sını sağladığını kaydetti. Santralin yarattığı istihdamın yanı sıra ekonomik ve sosyal faydalar sağladığını belirten Bayraktar, aynı zamanda Türkiye ve Çin’in enerji iş birliğini daha da artırması ve iki ülkenin kalkınma stratejilerinin birbirine bağlanmasına yardımcı olmasını beklediklerini ifade etti.

Hunutlu Termik Santrali’nin Çin ile Türkiye arasındaki “Bir Kuşak, Bir Yol”un yüksek kaliteli ortak inşasının bir projesi olduğunu söyleyen Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Shaobin Liu, iki ülke arasındaki kazan-kazan işbirliğinin model projesi olduğunu da belirtti. Bu yıl Eylül ayındaki Çin ve Türkiye devlet başkanları görüşmesinde bu projenin olumlu değerlendirildiğinden bahseden Shaobin Liu, aynı zamanda bu projeyi iki ülke arasında yeşil ve düşük karbonlu bir işbirliği model projesi haline getirmek için iki tarafın birlikte çalışmaya devam edeceğini kaydetti.

Kaynak: TENVA

Daha net bir biçimde söylemek gerekirse finansal kuruluşlar proje için gerekli olan yaklaşık 115 milyon Avro tutarındaki toplam yatırım tutarının dörtte üçünü karşılayacaklar. Finansmanın %60-65 oranındaki bölümü projeye finansal kaynak oluşturmak amacıyla, %35-40 oranındaki bölümü ise ısıtma düzeneğinin yapımında kullanılmak üzere bölünmüş durumda. Maasdijk projesinde kullanılacak finansman modeli, önceden Geothermie Nederland kuruluşu üyeler toplantısı sırasında iyi bir finansman örneği olarak gösterilmişti.

Maasdijk jeotermal ısıtma tesisi projesi, Maasdijk ısı kooperatifi ile HVC arasında bir işbirliği kurumu olarak oluşturulmuş Aardwarmte Maasdijk tarafından geliştirilmekte. HVC firması 48 belediye ile 8 su idaresine ait enerji ile hammadde firması.

Yaklaşık 45 ila 60 megavatsaat kapasiteli olacak jeotermal ısıtma tesisi projesi, güneybatı Westland'in büyük bölümünde yaklaşık 70 seracılık firmasına ısı sağlayabilecek ya da 50.000 konutun ısınma gereksinimine eşdeğer ısı üretebilecek. Proje üç adet ikili jeotermal kuyu düzeninden oluşacak. İlk ikisi çoktan açılmış olup 2900 metre derinlikte 90 santigrat derece sıcaklığa sahip su kaynağına ulaşılmış durumda.

HVC firmasından Michiel Kok, “Söz konusu jeotermal proje gerçekten de standart dışı bir proje olduğu için projenin finansmanına birkaç taraf dahil oluyor, potansiyel riskler de böylece yayılmış oluyor.” yorumunu yaptı.

Kok ayrıca, “İlk kez beş ayrı finansal kurum bir jeotermal projeye dahil oluyor. Dolayısıyla bu hem özel hem de sevinilecek bir durum. Ek olarak finansmanı, üretim kaynağı olarak kullanmak üzere ve ısının seralara ulaştırılabilmesi amacıyla boru hattı altyapısının kurulması için olmak üzere ikiye ayırdık. Hollanda'daki diğer jeotermal ısı tesisi projelerini finanse etme konusunda geleceğe yönelik bir plan oluşturduğumuzu düşünüyorum.” diye de ekledi.

İklim değişikliğinin, küresel ısınmanın her şeyi tehdit ettiğini dile getiren TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Ziya Altunyaldız, “Dünya artık dönüşümü zorunlu kılıyor. Bu dönüşümde asıl unsur enerjideki dönüşüm olacak. Çünkü sera gazı emisyonlarının yüzde 70’i enerji üretiminden kaynaklanıyor. Eğer enerjide dönüşüm sağlanmazsa olumsuzlukları bertaraf edemeyiz. Bu kapsamda eğer hep beraber sanayi öncesi dönemin şartlarını tesis etmek istiyorsak, dünyanın kaynaklarını hızlıca tüketen ülkelerin gelişmekte olan ve az gelişen ülkelere destek vermesi gerekiyor.” dedi. Enerjide küresel tedarik zincirinin bozulduğunu belirten Altunyaldız, “AB başta olmak üzere kış nasıl geçecek korkusu var. Bu kapsamda Türkiye olarak öncelikle enerji aktörlerimizin katkılarıyla ülke olarak Paris İklim Anlaşması’nın ardından Cumhurbaşkanımızın koyduğu yeşil kalkınma devrimiyle yenilenebilir enerjide lider ülke olma konusunda önemli adımlar atmaya devam ediyoruz. Ayrıca buradaki organizasyonu düzenleyenleri de tebrik etmek istiyorum. Ülke olarak kurulu gücün yüzde 54’ünü yenilenebilir enerji kaynaklarına dönüştürmenin yanında, başta rüzgar olmak üzere güneşte ve diğer alanlarda santrallarda kullanılan teçhizatın yüzde 70’ini yapma yetkinliğine geldik.” dedi.

Düzenlenen ödül töreninde konuşan TG Expo Genel Müdürü Cem Şenel, “ICCI Fuarımız’ın bir parçası olarak, 2011 yılından bu yana ICCI Enerji Ödülleri’ni de sürdürüyoruz. Enerji sektörüne yapılan hizmetleri ve katkıları desteklemek amacıyla verilen enerji ödülleri, ileri vadede de yapılacak projeleri ve hizmetleri teşvik etme amacı taşıyor.” dedi.

RWE Şirketinin ve hükümetin kaynaklarına göre, birinin geçen ay kalıcı olarak kapatılması planlanmış olan üç kömür yakıtlı elektrik santralini de yeniden faaliyete geçiriyor.

Alman Bundeskabinett veya Federal Kabine, enerji şirketi RWE'ye Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin neden olduğu azalan enerji ithalatını dengelemeye yardımcı olması için kömür santrallerini yeniden açma yetkisi verdi.

RWE sözcüsü Guido Steffen, The Guardian'a "Bunun paradoksal göründüğünün farkındayız" dedi. "Ama durumumuz bu." diye ekledi.

İklim aktivistlerinden gelen şikayetler üzerine, bazı Alman hükümet yetkilileri rüzgar türbinlerinin sökülmesini protesto etti.

Kuzey Ren Vestfalya'nın ekonomi ve enerji işleri bakanlığından bir sözcü, "Mevcut durumda, yenilenebilir enerji kullanımına yönelik tüm potansiyelin mümkün olduğunca tüketilmelidir ve mevcut türbinler mümkün olduğunca uzun süre çalışır durumda olması gereklidir" dedi. "Şu anda Garzweiler yerüstü madeninin yakınındaki L12 [yol] kenarındaki rüzgar santralini sökmeye gerek görmüyoruz." sözlerini de ekledi.

Yel değirmenleri 2001 yılından beri kullanılıyordu ancak bu yıl kaldırılması planlandı.

Rüzgar türbinlerinin bir bölümünü yöneten WPD'nin bir sözcüsü, "Türbinlerden biri geçen hafta madenin genişlemesine yer açmak için söküldü, diğer ikisi de gelecek yılın ilk ve son çeyreğinde sökülecek" dedi. Guardian bildirdi. "Rüzgar türbinlerinin geri kalanını inşa eden ve işleten Energiekontor'un bir sözcüsü, işletme izni için bir süre sınırı olması nedeniyle kalan beş türbinin 2023'ün sonuna kadar sökülmesinin beklendiğini söyledi”.

Rapora göre, 20 yıllık yel değirmenlerinin her biri, daha modern rüzgar türbinlerinin ürettiği elektriğin yaklaşık altıda biri olan saatte yalnızca yaklaşık 1 MW elektrik üretiyor.

Buna karşılık şirket, linyit yakıtlı termik santrallerin her birinin yaklaşık 300 megavat üreteceğini söyledi.

“Sertifika programı Azerbaycan ve Türkiye’nin enerji uzmanlarını yetiştirecek”

Sertifika programının tanıtımında konuşan SOCAR Türkiye İletişim ve Kamu İlişkileri Başkanı Mikayil Yusifov, enerjinin her alanının teknik, tarihsel, politik ve ekonomik olarak ele alınacağı SOCAR Energy School’un Türkiye’nin enerji uzmanlarını yetiştireceğini söyledi. Yusifov “SOCAR Türkiye olarak Türkiye’de ilk kez bu kapsamda bir sertifika programını hayata geçirerek bir ilke imza atmanın gurur ve mutluluğunu yaşıyoruz. Akademi ve sanayi arasında köprü olacak ve iş birliği fırsatı sağlayacak bu sertifika programıyla sektöre enerji alanında uzman, nitelikli işgücü kazandırmayı hedefliyoruz. SOCAR Energy School sertifika programının uluslararası bilinirliğe sahip ve enerji alanında öncü bir sertifika programı olarak uzun yıllar devam etmesini istiyoruz. Ekosistemimizin gelişimi için SOCAR Energy School ile attığımız bu adımın, sektörümüzün gelişimi ve Türkiye’nin kalkınması adına nice yeni proje ve çalışmaya da ilham vermesini diliyoruz” dedi.

Sabancı Üniversitesi Yönetici Geliştirme Birimi EDU Proje Koordinatörü Dr. Murat Kaya’da SOCAR Energy School’la ilgili şu bilgileri verdi: “IICEC ve SHURA gibi enerji merkezlerimizle, ETM profesyonel Master programımızla, yürüttüğümüz çok sayıda temel ve uygulamalı araştırma projesi ile enerji, Üniversitemizin odak çalışma alanlarından biri. Bu alandaki deneyimimizi uluslararası uzmanların da katılımları ile SOCAR Energy School’a yansıtacak olmaktan mutlu ve gururluyuz. Programı yürütecek olan Yönetici Geliştirme Birimimiz (EDU)’nun 20 yıllık deneyimi ile katılımcılarımıza her saatinden fayda sağlayacakları bir eğitim ve tartışma deneyimi sunmayı amaçlıyoruz.”

63 saat sürecek online eğitim verilecek

SOCAR Türkiye tarafından her yıl tekrarlanması planlanan SOCAR Energy School’da günümüzde enerji, enerji talebi, yeni enerji teknolojileri gibi genel konuların yanı sıra elektrik, elektrik şebekesinin işleyişi, petrol & doğal gaz, petrol & doğal gaz piyasaları ve endüstrisi, Hazar Bölgesi enerji politikaları, Türkiye enerji politikaları, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz enerji politikaları, Azerbaycan enerji politikaları, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, enerji güvenliği, kurumsal iklim değişikliği yönetimi ve enerji mevzuatı alt başlıklarında toplam 63 saat sürecek online eğitim verilecek.

Başarı sertifikası almaya hak kazanan katılımcılara enerji alanında doktora bursu şansı da sunan SOCAR Energy School sertifika programına başvurular, 4 Kasım 2022 tarihine kadar yapılabilecek. 12 Kasım Cumartesi günü başlayacak ve 6 hafta sürecek sertifika programı hakkında detaylı bilgiye ve başvuru formuna www.socarenergyschool.com web adresinden ulaşılabilir.

Sertifika programı uzman isimleri buluşturuyor

SOCAR Energy School’da dersleri; Sabancı Üniversitesi, SOCAR Türkiye, üniversiteler, çeşitli enerji kuruluşlarından uzmanlar ve dünyaca ünlü eğitimciler verecek. Enerji jeopolitiği uzmanı Giacomo Luciani, Cattolica del Sacro Cuore ve Johns Hopkins Üniversitesi’nde enerji, iklim ve çevre politikaları dersleri veren Simone Tagliapietra, ABD’nin eski Azerbaycan Büyükelçisi ve Global Energy’nin kurucusu Richard Morningstar, Oxford Institute for Energy Studies Profesörü Vitaly Yermakov SOCAR Energy School’da ders verecek isimlerden bazıları. Programa ayrıca Azerbaycan’dan birçok üst düzey yöneticinin katılımı da planlanıyor.

Protokol, örtü altı tarım üreticileri, sağlık, turizm, enerji gibi sektörlerdeki yatırımcılar, TR22 Bölgesi'nde çiftçilikle uğraşan, yatırımlarını büyütmek isteyen ve üretim yapmak isteyen kişileri kapsıyor.

Altıeylül Belediye Başkanı Hasan Avcı, yaptığı açıklamada, verilen desteğin Altıeylül’deki tarımsal üretim ve turizm bakımından çok önemli olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Balıkesir’imiz Türkiye’yi doyuran şehir, Balıkesir’i doyuran ilçe ise Altıeylül. Altıeylül, ilimizdeki en önemli tarım merkezlerinden biri. 81 kırsal mahallemizde yapılan tarımsal üretim şu anda Balıkesir’imiz için çok önemli. Dolayısıyla bizler de vatandaşlarımıza tarımsal üretim konusunda her zaman destek olmak istiyoruz. Bugün de burada bu doğrultuda önemli bir adım atıyor ve jeotermal kaynakların araştırılması, tarımsal üretimde, sağlıkta ve turizmde kullanılması için çalışma başlatıyoruz. Bu önemli sözleşmenin ilçemize, çiftçilerimize ve tüm vatandaşlarımıza hayırlı olmasını diliyorum.”

GMKA Genel Sekreteri Abdullah Güç ise bölgede çok fazla jeotermal kaynağın olduğunu bildiklerine değinerek, "Bu kaynakların araştırılması, çıkarılması ve gerek tarıma gerekse turizme kazandırılması için Altıeylül Belediyemiz ile çok önemli bir işbirliğine imza attık. Bu konuda Altıeylül Belediye Başkanımız Hasan Avcı’ya ve ekibine çok teşekkür ediyoruz." ifadesini kullandı.

4.8 MW kapasiteli Limak Cimentos S.A. Doğal Gaz Santrali, Türkiye'nin ikinci büyük çimento üreticisi olan Limak Çimento tarafından, 3,5 milyon Euro'ya finanse edildi. Santral, Limak Çimento Grubu'nun 2050 Net Sıfır Karbon hedefi doğrultusunda 'temiz enerji' projesi olarak yapıldı.

Açılışta bir konuşma yapan Limak Çimento Grubu CEO'su M. Erkam Kocakerim, yeni kurulan Limak Cimentos’un, ülkenin çimento standartları kapsamında ürün belgesini alan ilk çimento şirketi olduğunu ve tüketiciyi sürekli kalite ile buluşturacağını söyledi. Kocakerim, “20’den fazla ülkede, 60.000’e yakın çalışanı ile çimento üretimi, inşaat, turizm, altyapı, enerji üretimi ve havacılık gibi pek çok alanda faaliyet gösteren Limak Şirketler Grubu için Mozambik’in yerinin çok ayrı ve çok özel olduğunu tüm samimiyetim ile ifade etmek isterim. Bu ülkeye geldiğimiz günden bugüne hep misafirperverlik ve destek gördük. Biz de hep işimizin kalitesine odaklandık. Global ve derin bir kriz ortamında kurduğumuz fabrikamızda olduğu gibi, bizi burada bir araya getiren '4.8 MW kapasiteli Doğal Gaz Santrali' projemizin yatırımını da yine öz kaynaklarımızla gerçekleştirmiş olduk. 3,5 milyon Euro yatırım yaptığımız 4,8 MW kapasiteli, son derece teknolojik bu tesisin hayırlı olmasını diliyorum. Bu proje ile bir yandan çevreci bir teknoloji ve yakıt ile fabrikanın enerji tüketimi sağlanmış olacak; diğer yandan ülkenin elektrik kapasitesinin yeni yatırımlara yönlendirilmesini mümkün kılacak” dedi.

Limak Grubu’nun dünyanın pek çok ülkesindeki mega projelerde çimentodan inşaata, elektrik üretiminden işletmeye kadar tüm faaliyet zincirini yürüttüğünü vurgulayan Kocakerim, Mozambik için çevre dostu yeni projelerle değer yaratmaya, know-how’larını aktarmaya ve yerel uzman yetiştirme programlarına hız kesmeden devam edeceklerini belirtti.

Trakya’da 2014 yılında ilk kez Kırklareli’nin Asılbeyli köyünde jeotermal su kaynağı bulunmuştu. Yatırımcı firma tarafından 1370 metre derinliğinde 60 derece sıcaklığındaki kaynağı kullanarak 54 dekar alanda seraların kurulum çalışmaları devam ediyor.

Bölgede incelemelerde bulunan Kırklareli Valisi Birol Ekici, 2014 yılında yapılan çalışmalar doğrultusunda bulunan jeotermal su kaynağı ile beyaz altın, beyaz petrolü bulduklarını belirterek, “Bugün çok sevinçliyiz. Adeta beyaz altını, beyaz petrolü keşfettik ilimizde.

2014 yılında yapılan çalışmalar sonucunda 57 derece bir su bulunmuştu bu bölgede ama bugün 60 derece bir jeotermal kaynak bulduk. Jeotermal kaynağı ne yapacağız, şu anda 54 dekar seralarımız hazır durumda, zaten yapıyoruz. Jeotermal kaynakla Kırklareli hem turizmin hem seracılığın hem de jeotermal enerjinin Trakya’daki başkenti olacak. Diğer bölgelerde de jeotermal arayışları devam ediyordu, en verimli kuyularımız bugün itibarıyla keşfedilmiş durumda.

Gerçekten ilimize yapacağı değişim ve dönüşümü şu anda ben hayal edemiyorum. Bir defa İstanbul pazarına çok yakınız. Bu bölgenin en kısa sürede bir seracılığın merkezi olacağını, jeotermal hotellerin merkezi olacağını ve jeotermal enerjinin de merkezi olacağını hep birlikte göreceğiz” dedi.

Trakya’nın tüm kesiminde jeotermal kaynakların arayışlarının devam ettiğini söyleyen Vali Ekici, “Trakya’nın tüm kesimlerinde jeotermal arayışlarımız, hatta Türkiye’nin tüm her yerinde her türlü madene yönelik arayışlarımız devam ediyor. Doğalgaz keşiflerimiz oluyor zaman zaman, jeotermal enerji arayışlarımız başka yerlerde de oluyor.

Jeotermal enerji birliğimiz var belediyelerin kurduğu ve bu enerjinin çıktığı yer diğer illerimizden hemen Afyonkarahisar aklıma geliyor, Denizli aklıma geliyor. Oralardaki yaşanan değişim ve dönüşümü biz de 2, 3, 5, 10 yılda fazlasıyla yaşayacağımıza inanıyorum. 60 derece gerçekten çok önemli bir derece.

5 litre kendiliğinden artezyen olarak çıkıyor ve 25 litreye kadar kaynağı alabiliyoruz. Deneme çalışmalarımız devam ediyor” şeklinde konuştu.

Vali Ekici yatırımcıları da bölgede sera ve oteller kurmaya, enerji üretmeye davet etti.

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci'nin sosyal medya hesabından, "Dünyanın en büyük jeotermal ısıtmalı Tarıma Dayalı İhtisas OSB'yi Balıkesir'de kuracağız" paylaşımıyla duyurduğu alanda, fizibilite çalışmalarında sona gelindi.

Balıkesir Valiliği ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin çalışmalarını yürüttüğü OSB faaliyete geçtiğinde 10 bin kişiye iş imkanı sağlanacak.

"Türkiye'yi doyuran il" sloganını benimseyen Balıkesir'deki OSB, jeotermalin yanı sıra rüzgar, güneş ve biyokütle enerji üniteleriyle desteklenecek.

Balıkesir Valisi Hasan Şıldak, kentin üretim kapasitesinin çok yüksek olduğunu ve pek çok üründe ilk üçte yer aldığını söyledi.

Tarıma Dayalı İhtisas OSB için arazi ve hava şartları bakımından Gönen'in uygun olduğunun belirlendiğini dile getiren Şıldak, "Bu çalışma her şeyden önce bizim enerjimizi daha da artıracak, zaten yenilikçi pek çok modern tarım metodunun uygulandığı ve özellikle seracılık alanında da uygun koşulların var olduğu şehrimizde yeni bir girişim olacak" dedi.

Şıldak, OSB'de 8 bin dekara uzanan geniş bir alanda 4 yenilenebilir enerji türünün birlikte kullanımının söz konusu olacağına dikkati çekti.

Güneş enerjisi yönünden zengin Balıkesir'in rüzgar enerjisinde de İzmir'den sonra ikinci yüksek kapasiteye sahip il olduğuna işaret eden Şıldak, "Yatırımlar hızla devam ediyor. Bu enerji kaynaklarımızı tarıma yönlendirdiğimiz vakit özellikle seracılıkta ısıtma maliyetleri çok düşecek, dolayısıyla verim de karlılık da artacak. Topraksız tarım da buna eklendiği zaman biyokütle ve o bölgedeki diğer önemli enerji kaynağı olan jeotermal devreye girdiğinde bölgede fevkalade bir gelişim bekliyoruz" diye konuştu.

Şirket yaptığı açıklamada;
20 Ekim 2022 – Vancouver, Trilyon Energy International Inc. (“Trillion” veya “Şirket”) (CSE: TCF) (OTCQB: TRLEF) (Frankfurt: Z62), Karadeniz açıklarındaki  Güney Akçakoca-2 Kuyusunda öncel gaz sonuçlarını duyurmaktan mutluluk duyar. 15 Ekim'de Güney Akçakoca-2, 1,543.6 metre düşey derinlik (TVD) ile 2.826 metre toplam derinliğe (TD) ulaştı. Bu gaz kuyusu, Türkiye'de, Karadeniz'de %49'a sahip olduğumuz Güney Akçakoca Alt Baseni (South Akçakoca Sub Basin) gaz sahasındaki çok kuyulu sondaj programnın ilkidir.

Sondaj esnasında loglama (“LWD”) sonuçları, Akçakoca Üyesi'nde (Güney Akçakoca Alt Baseni üretim sahası) 5 kumtaşı formasyonunda 32,0 metre potansiyel doğal gaz zonu olduğunu ve her biri 10 metreden fazla gaz zonu iki kumtaşı zonu olduğunu göstermektedir. Ek olarak, LWD tarafından tanımlanan gaz içeren kumlu formasyonlarda, mud log ile de doğal gaz tespit edildi.

7” üretim casingi inildi ve çimentolandı. Doğalgaz üretim oranlarının belirlenmesi için kuyu tamamlama, perforasyon ve diğer testler önümüzdeki günlerde gerçekleşecek.

Trillion'un CEO'su Arthur Halleran şunları söyledi:

“Güney Akçakoca Alt Baseni'ndeki çok kuyulu programımızda ilk yönlü kuyuyu başarıyla açmış olmaktan çok memnunuz. Bu kuyu, hem zaman hem de sermaye açısından bütçeyle açılmıştır, bu nedenle, yeni doğal gaz rezervuarlarını kullanmak için mevcut platformlardan uzun erişimli yönlü kuyuları açma konseptinin kanıtını göstermektedir. Önceden belirlenen gaz zonu kalınlığı, sondaj yeri seçimlerimizde kullanılan jeolojik modelimizi zaten doğrulamaktadır. Yakında gerçekleşecek olan test edilmiş gerçek gaz akış oranlarını görmekten heyecan duyuyoruz.”

Buna göre, Afyonkarahisar'ın Emirdağ, Başmakçı, Sultandağı, Sandıklı, Sinanpaşa, İhsaniye, Merkez ve İscehisar ilçelerinde bulunan ve muhammen bedelleri 100 bin lira ile 5 milyon 614 bin lira arasında değişen 11 sahanın ihaleleri yapılacak.

İhaleler, 26 Ekim Çarşamba günü 11.30’da sırasıyla ayrı ayrı İhale İl Encümeni Toplantı Salonunda gerçekleştirilecek.

"Sayın Bakan (Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov) ile de görüştük. TANAP boru hattı kapasitesini iki katına kadar artırma kararı çıktı. Şu anda TANAP yılda 16 milyar metreküp gaz taşıyor. Bunun 10 milyar metreküplük kısmı Avrupa'ya, 6 milyar metreküpü Türkiye'ye geliyor. İnşallah bu kapasiteyi kısa süre içinde iki katına, yani 32 milyar metreküpe çıkarmış olacağız. Şüphesiz bu kapasite artışından Türkiye de istifade edecek, aynı zamanda Avrupa'nın enerji arz güvenliğine katkı sağlayacak."

BOTAŞ ve SOCAR'ın ortak şirketi faaliyetlerine başlayacak

Dönmez, forum kapsamında yaptığı konuşmada ise geçen yıl Bakü'de düzenlenen ilk toplantısının iki ülke arasındaki yeni iş birliği alanlarını gösterdiğini ve diyaloğun artarak ilerlemesine vesile olduğunu söyledi. Bugünkü toplantı kapsamında belirlenen yeni hedefler doğrultusunda çalışmaya devam edileceğini ifade eden Dönmez, "Tüm bu süreçte, ülkelerimizin güçlü siyasi iradesinin yanı sıra, şirketlerimizin gayret ve kabiliyetlerinin de etkisi büyük. Bu noktada, SOCAR'ın Türkiye'deki en büyük yabancı yatırımcı olmasından duyduğumuz memnuniyeti dile getirmek isterim. SOCAR'ın ülkemizde gerçekleştirdiği faaliyetlere verdiği güçlü destek ve teşvikin bir benzerinin Azerbaycan'da Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ve Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'ye (BOTAŞ) de verilmesi temennisini bu vesileyle bir kez daha dile getirmek isterim." diye konuştu.

Dönmez, iki ülkenin hidrokarbon alanında iş birliğinin yenilenebilir enerji alanına da taşınmasıyla mevcut ilişkilerin yeni bir ivme kazanacağını aktardı.

Türkiye'de enerji dönüşümünün sağlam temellere dayanan, öngörülebilir ve uygulanabilir bir yol haritasıyla gerçekleşmesini hedeflediklerini dile getiren Dönmez, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Önemli hidrokarbon kaynaklarına sahip bir ülke olan Azerbaycan'ın da enerji dönüşümü için benzer hedefleri olduğunu biliyoruz. Her aşamasında desteğimizi güçlü şekilde gösterdiğimiz Vatan Muharebesi ile işgalden kurtarılan bölgelerde hayata geçirilmesi planlanan 'Yeşil Enerji' konseptinin uygulanmasında gerek kamu gerek özel sektörümüz olarak her zaman Azerbaycan'ın yanında olmayı sürdüreceğiz. Ülkelerimiz arasında hayata geçirilen ve hayata geçirilmesi beklenen projeler, her seferinde bizleri daha ileri taşıyacak yeni fırsatlar yaratıyor. Yakın zamanda, enerji sektörümüzdeki iş birliğini daha da ileriye taşıyacak hükümetler arası anlaşmaya imza atmayı planlıyoruz. Yine çok yakın bir zamanda BOTAŞ ve SOCAR’ın kurduğu ortak şirketin faaliyetlerine başlamasıyla ilişkilerimizi daha da ileriye taşımak için önemli bir adım atmış olacağız."

Dönmez, özel sektör temsilcilerine de her iki ülkenin yararına projeler ortaya koymaları ve iki ülke arasındaki kardeşliği güçlendirmeleri çağrısında bulundu.

Türkiye'den Nahçıvan'a doğal gaz tedariki sağlanacak

Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ise konuşmasında, enerjide güçlü Azerbaycan-Türkiye iş birliğinin tarihi bir gereklilik olduğunu belirterek "Bu iş birliği, bölgesel ve Avrupa ölçeğinde güvenli, sürdürülebilir enerji arzının garantörüdür." dedi.

Şahbazov, Azerbaycan'ın Türkiye'deki sermayesinin 21 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) ve Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) projelerinin arz güvenliğinin simgesi haline geldiğine işaret eden Şahbazov, şu bilgileri paylaştı:

"Azerbaycan ve Türkiye, Avrupa ülkelerinin ortaklık kurmaya çalıştığı enerji güvenliğinin sürekli sağlanmasında stratejik çıkarları olan ülkeler haline geldi. TANAP, Türkiye'yi doğal gaz arzının önemli bir halkası haline getirdi ve gaz ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılıyor. Türkiye'ye Temmuz 2018'den Ekim 2022'ye kadar TANAP ile 18 milyar metreküp doğal gaz tedarik edildi. Bu yılın 9 ayında Türkiye'ye ulaşan 6,1 milyar metreküp doğal gazın 4,2 milyar metreküpü TANAP tarafından karşılandı. 2023'e kadar Türkiye'ye gaz ihracatımız 9,3 milyar metreküpe ulaşacak. TANAP ve TAP'ı büyütme planlarımız var. 2027'ye kadar Avrupa'ya doğal gaz arzını ikiye katlayarak enerji güvenliğini güçlendirme ve arzı çeşitlendirme misyonumuzu yenilemeyi amaçlıyoruz.

Şahbazov, şu anda iki ülkenin ortak gündemindeki konulardan birinin de Türkiye'den Nahçıvan'a doğal gaz tedarikinin sağlanması olduğunu aktararak Iğdır'dan Nahçıvan'a yıllık 500 milyon metreküp doğal gaz taşıyacak boru hattı ile ilgili süreçlerin tamamlanmasını ve doğal gaz hattının yapımını sabırsızlıkla beklediklerini ifade etti.

İş birliğinde hidrokarbon projelerine yenilenebilir enerji projeleri eklenecek

Ayrıca, Nahçıvan'dan Türkiye'ye elektrik enerjisi ihracatı, 100 megavat rüzgar ve 150 megavat çatı güneş enerjisi projelerinde iş birliği potansiyellerinin değerlendirildiğini dile getiren Şahbazov, şunları kaydetti:

"Bu bağlamda Azerbaycan, ortakları için güvenilir bir 'yeşil enerji' kaynağı olmaya hazırlanıyor. Bu amaçla, Hazar Denizi'nin 157 gigavatlık rüzgar potansiyelinin kullanımı da dahil olmak üzere, büyük ölçekli üretim tesislerinin, 'yeşil enerji' koridorunun ve diğer ihracat yollarının oluşturulması konusunda büyük ölçekli çalışmalar yapılıyor."

Forumun ardından bakanlar Türkiye-Azerbaycan Enerji Forumu protokolünü imzaladı.

Şirket, 2019A/6 Kuyucak ve 2019A/9 Nazilli kaynak arama ruhsatlarının süre uzatımı Aydın Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’na yaptığı başvurunun kabul edildiğini bildirdi.

Kazakistan Cumhuriyeti Enerji Bakanı Bolat Akçulakov'un ev sahipliğinde; TDT Genel Sekreteri Baghdad Avreyev’in moderatörlüğünde düzenlenen toplantıya, Azerbaycan Cumhuriyeti Enerji Bakanı Parviz Shahbazov; Kırgız Cumhuriyeti Enerji Bakan Vekili Taalaibek Ibraev; Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez; Özbekistan Cumhuriyeti Enerji Bakan Birinci Yardımcısı Azim Akhmedkhadjaev ve Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó iştirak etti.

Bakanlar toplantısının açılışını yapan Genel Sekreter Amreyev, Taraflara TDT’nın güncel çalışmaları hakkında bilgi vererek, enerjinin küresel gündemde artan önemini dikkate alarak, üst düzey bu toplantının son derece zamanında düzenlendiğini belirtti.

TDT 8. Zirvesi'nde kabul edilen "Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nda belirtilen hedeflere değinen B.Amreyev, enerji çeşitlendirmesinin, özellikle yenilenebilir ve akıllı enerji alanında ortaklığın öneminin altını çizdi.

B. Amreyev ayrıca yeni enerji rotaları ile ilgili bazı projelerin uygulanması için TDT Daimi Enerji Komitesi kurulması önerisini de dile getirdi.

Bakanlar, 24 Şubat 2021'de çevrimiçi olarak gerçekleştirilen TDT Enerjiden Sorumlu Bakanlar 1. Toplantısında alınan kararların yürütülmesi konusunda bilgi alarak, TDT Enerji İş birliği Çalışma Grubu'nun önceki toplantılarını memnuniyetle karşıladılar, hem kendi ülkelerinde hem de bölgedeki enerji alanında mevcut duruma ilişkin görüşlerini paylaştılar, bu hayati alanda Türk işbirliğinin daha da ilerletilmesi konusundaki taahhütlerini dile getirdiler.

Bu bağlamda, Taraflar, enerji sektöründeki mevzuat ve ulusal programlar, yenilenebilir ve alternatif enerji kaynakları, fosil yakıt enerjisi, nükleer enerji, enerji verimliliği, yeni teknolojilerin yaygınlaştırılması, kapasite geliştirme programları ve uluslararası alanda iş birliğinin artırılmasına yönelik konularında bilgi ve fikir alışverişini içeren 2023-2027 için TDT Enerji İş birliği Programını ve ilgili eylem planını kabul ettiler.

Bakanlar, Türk dünyasında ve ötesinde Üye ve Gözlemci Devletler arasında ileriye dönük iş birliği fırsatlarını ve enerji iş birliğini derinleştirmek için etkili mekanizmaların oluşturulması, Üye ve Gözlemci Devletlerde ortak projeler yoluyla ara bağlantıların tesis edilmesi konularını da ele aldılar.

Bölge içi bağlantının daha da geliştirilmesi, yenilenebilir ve alternatif enerji kaynaklarının iyileştirilmesi ihtiyacını vurguladılar.

Toplantının önemli sonuçlarından biri olarak Bakanlar, 5 yıllık belgelerin uygulanmasından da sorumlu olacak olan TDT Enerji Koordinasyon Komitesi'nin kurulması konusunda anlaştılar.

Gözlemci Üye Macaristan bir sonraki bakanlar toplantısına ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.

Efendi Jeotermal Tarım Oto Kiralama A.Ş. tarafından Aydın İli, Kuyucak İlçesindeki Jeotermal Kaynak İşletme Ruhsatı sahası içerisinde bulunan 5,58 hektarlık alanda jeotermal kaynak aranması planlanıyor. 

10 milyon TL değerindeki proje kapsamında 3 adet sondaj kuyusu açılacak. planlanan her bir sondaj en fazla 1.700 metre derinlikte açılacak. Yapılan sondaj ile yeraltının jeolojik ve tektoniği hakkında bilimsel veriler elde edilecek, jeotermal akışkanın kimyasal ve fiziksel özellikleri öğrenilecek. Elde edilen sıcaklık, debi vb. değerler sonucu kuyular Jeotermal Enerji Santralinde üretim veya re- enjeksiyon kuyusu olarak kullanılması değerlendirilecek. Elde edilen değerler sonucu jeotermal santral üretimi için istenilen verim elde edilmediği takdirde sondaj re-enjeksiyon kuyusu olarak değerlendirilecek.

Balıkesir Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirilecek ihale kapsamında, il sınırları içindeki 9 adet jeotermal kaynak arama sahası ile 2 adet jeotermal kaynak işletme ruhsatlı saha için ruhsat verilecek.

İhaleler, 11 Ekim 2022 günü; Balıkesir Valiliği, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nda peş peşe yapılacak. 

İsteklilerin, tekliflerini en geç ihale günü, ihale saatlerine kadar, İhale Komisyonuna elden teslim etmeleri gerekiyor.