Philippe Belley, süs taşların nasıl oluştuğunu incelemek için British Columbia Üniversitesi'ne geldiğinde, kendisini kutup ayılarından nasıl koruyacağını öğrenmesi gerekeceğini hiç düşünmemişti.

Ancak bu süs taşlardan bazıları, dünyanın en büyük kara avcısının da dolaştığı Kanada Arktik Bölgesi'ndeki Baffin Adası’ndaysa, bazen bilim adına zar atarsınız.

Yer, okyanus ve atmosfer bilimleri bölümünden yeni mezun olan Belley, Dört kutup ayısı tespit ettiklerini ama neyse ki yakın bir karşılaşma olmadığını belirtti ve buna rağmen insanların süs taşlarını arama şeklini değiştirecek bazı benzersiz mücevherlerin nasıl oluştuğu hakkında çok şey öğrendiğini de belirtti

Belley ve UBC’de mineralog Lee Groat, Kanada'da, genel halk tarafından büyük ölçüde bilinmeyen, ancak dünya çapında koleksiyoncular ve uzmanlar tarafından gıpta ile bakılan nadir taşlardan olan bir mineral olan kobalt mavisi spinel ile ilgili ilk bilimsel çalışmayı yayınladı.

Spinel, kırmızı ve pembeden menekşe ve maviye kadar çeşitli renk skalasında meydana gelir ve kalitelidir, her ikisi de mücevher kalitesinin ölçüsü olan yoğun doğal renkleri ve yüksek şeffaflıkları nedeniyle değerlidir.

Belley, "Taşlar ve mücevherler için kobalt mavisi spinel'e büyük ilgi var" dedi. "Yoğun mavi rengiyle eşleşen çok az taş var."

İyi şeffaflığa ve ince kobalt mavisi rengine sahip küçük taşlar bile benzer bir safir fiyatının yaklaşık on katına satılabilir. Ancak tedarik bir sorundur ve hatta en önemli kaynak olan Vietnam'dan yapılan üretim sınırlı ve düzensizdir.

Himalayalar ve Vietnam gibi süs taşı bakımından zengin başlıca bölgelerdeki zorlu arazi veya sıkı bitki örtüsü nedeniyle renkli süs taşların keşfi genellikle zordur. Yeni yatakların çoğu tesadüfen bulunur,”  "Ancak Baffin Adası'nda, dronları veya uyduları kullanarak görüntüleme gibi daha gelişmiş tekniklerin keşfedilmesini ve kullanılmasını kolaylaştıran mükemmel kayaların mevcudiyeti arama aşamasını kolaylaştırdı."

Araştırmacılar, nasıl oluştuğunu daha iyi anlamak için Baffin Adası'ndaki iki kobalt mavisi spinel oluşumu da dahil olmak üzere on dört spinel oluşumunu analiz ettiler.

Belley, "Bu basit bir tarif ama doğru oranlarda kimyasal içerikleri birleştirmeniz gerekiyor" dedi.

Baffin Adası'nda, spinel, 1,8 milyar yıl önce dolomitik marnların ve dolomit içeren kireçtaşlarının tortul birikintilerinden oluştu. Bu tortul kayaçlar, muazzam basınç altında yaklaşık 800 C sıcaklıkta metamorfizma geçirdi.

Belley ve Groat, karakteristik mavi rengi oluşturan sihirli bileşen olan kobaltın yalnızca küçük, dar  alanlarda mücevher kalitesinde taşlar üretmeye yetecek kadar yüksek konsantrasyonlarda bulunduğunu keşfetti.

Groat, "Kobaltın birikimi sırasında veya erken metamorfizmaya kadar olan bir noktada eklendiğini keşfettiklerini" söyledi. "Diğer yataklar üzerinde yapılan önceki çalışmalar, kobaltın yüksek sıcaklık metamorfizması esnasında taşındığını öne sürdü, bu nedenle sonuçlarımız, insanların kobalt mavisi spinel yataklarını keşfetme şeklini değiştirdiğini belirtiyor

Belley'e göre Baffin Island spineli, milyonda 500 parçaya kadar kobalt içeriyor ve bu da ona dünya çapındaki en iyi kaynaklarla karşılaştırılabilir canlı mavi bir renk katıyor.

Bilimsel çalışma için bölgeye erişim son derece zorlayıcıydı ve Hudson Körfezi'ndeki yoğun siste uzun tekne gezintileri, fırtınalı koşullar, kutup ayıları için keşif ve ekolojik olarak hassas çevreyi korumak için uzun bir izin süreci gerektiriyordu. Saha Araştırmacılar için gerçek bir bilimsel mücevher keşif alanı.

Ekip ayrıca Kraliçe'nin safir jübile broşunda kullanılan Beluga safirlerini ve bir lapis lazuli oluşumunu da analiz etti.

Belley, Baffin Adası jeolojik olarak dünyanın en iyi mücevherlerinden bazılarının bulunduğu Himalayalara benzediğini ekledi ve. Kanada, kaliteli, renkli süs taşlar için bir kaynak olarak geniş çapta tanınmadı, ancak araştırmamız, tüm doğru bileşenlere sahip olduğumuzu gösteriyor diye ekledi.

Chatfieldlı Jessica ve Seth Erickson, evlilik yıldönümleri için 11 eyalette gezerken Amerika Birleşik Devletleri'nin tek halka açık elmas madenini ziyaret ettiler. Arkansas Eyalet Parkları Müdürlüğü, Seth'in yaklaşık bir saat aradıktan sonra toprağın altında mücevheri bulduğunu bildirdi. Elmasın tahmini değeri şimdilik bilinmiyor.

Park Yetkilisi Tayler Markham'a göre, çift Cuma sabahı erken saatlerde geldi ve saat 11:00 civarında parkın 37,5 dönümlük elmas arama alanındaki Kuzey Yıkama alanında "ıslak eleme" yaptıklarını belirtti.

Markham, "Pırlantaların çoğu çakılı düz bir yüzeyde sonra bulunmasına rağmen, Seth ilk olarak bir saatlik ıslak elemeden sonra eleğin altında metalik görünümlü bir mücevher gördü ve Elmas olduğunu anlayınca Jessica’ya gösterdi.” dedi.

Park personeli, keşfi "bir boncuk büyüklüğünde" 1.90 karatlık kahverengi bir elmas olarak kaydetti.

Markham'a göre, elmasları aramanın ve bulmanın en yaygın yolu ıslak eleme.

“Islak eleme için iki elek kullanılır. Üst elek, bir inçin dörtte biri kadar daha büyük bir açıklığa sahipken, alt elek ise yaklaşık 1/16 inç kadar açıklığa sahiptir. Pasayı temizlemek için elek setlerini suya batırırlar. Toprak kaldırıldıktan sonra, elmasların bulunmasını kolaylaştırmak için çakıl boyut ve ağırlığa göre ayrılır” dedi.

Markham, Elmas Krateri Milli Parkı’nda kayıtlı tüm elmasların yaklaşık %75'inin ıslak eleme yoluyla keşfedildiğini söyledi.

Arkansas Eyalet Parkları, bölgede elmas bulan birçok kişinin buldukları elmasa isim verdiğini söyledi. Erickson ailesi, çocuklarının her birinin baş harflerinden oluşan "HIMO" ismini verdiler.

2022'de Elmas Krateri Milli Parkı’nda 581 elmas keşfedilidi ve vatandaşlar parkta her gün ortalama 1-2 elmas buluyor.

Elmastan sonra en sert doğal madde olan korindon taşı olan mavi safiri inceleyen gemologlar, 300 kilogramdan daha ağır olan bu taşın özellikle ağırlığı nedeniyle dünyadaki en nadir taşlardan biri olduğunu söyledi.

Keşfedilen bu değerli taş henüz sertifikalandırılmadı. Ülkedeki bazı rahipler, değerli taş için kutsamalar yaptı.

Mavi safir, Colombo'nun 65 kilometre güneyindeki Horana'daki mücevher çukuru sahiplerinden birinin evinde sergilendi.

Taş, yerel halkın daha önceden bir evin arka bahçesinde tesadüfen dünyanın en büyük yıldız safir kümesinin bulunduğu, mücevher açısından zengin Ratnapura bölgesinde bulundu.

Ratnapura, safir ve diğer değerli taşların önde gelen ihracatçısı olan Güney Asya ülkesinin mücevher başkenti olarak bilinir.

Dernek tarafından yapılan açıklamada, taş dünyasının en güzel şekilde öğrenebileceği, bilgi paylaşımında bulunulabileceği Gemoloji Derneği’nin göreve her zaman hazır olduğu belirtildi.

Bu kapsamda dernek tarafından “Taş İşleme Kursları” düzenleneceği bildirildi. Kursların 12 Ekim 2021 (Cuma günü) tarihinden itibaren başlayacağı bildirildi. Cuma, Cumartesi günleri olacak kurslar, sabah, öğlen ve akşam gruplarından oluşacak.  

Gemoloji Derneği

Gemoloji Derneği, Değerli-Yarı değerli taşlar ve Süs Taşı hayranlarını bir araya getiren  bir topluluk olarak 12 Ekim 1992 tarihinde kuruldu.

Derneğin kuruluş amacı;

-İşlenebilir süs taşları ve ornamental maddelerle koleksiyon mineralleri ve fosillerin; tanımlanması, tanıtılması ve değerlendirilmesini sağlamak.

-Ve bu değerlendirmenin gerçekleşmesi için: gereken  bilgi, beceri, alet ve edevatın, yayınların temini; gerektiğinde ithalatını yapmak.

-Gemoloji kavramının tanıtılmasını ve gemolojik faaliyetlerin yaygınlaştırılmasını sağlamak.

-İşlenebilir süs taşları ve koleksiyon mineralleri yataklarının envanterini çıkarmak.

-Belirtilen konularla -işlenmiş ve montürlenmiş taşları da kapsayan-
ilgili olarak sergiler açmak, seminer ve paneller düzenlemek veya bunlara katılmak.

-Bilgi,  deneyim ve beceri birikiminden, ihtiyacı olan kurum ve kuruluşları yararlandırmak.

-Konusuyla ilgili müşavirlik yapmak.

-Faaliyet alanı ile ilgili konularda kurslar açmak.

-Bilimsel kurumlarla iletişim ve iş birliği imkanlarını sağlamak.

-Faaliyet konuları ile ilgili geziler düzenlemek.

-Faaliyet konuları ile ilgili olarak yayıncılık yapmak.

-Süs taşlarının işlenmesinde kullanılan, makine teçhizat, aletler, kimyasal maddeler, yayınlar ile varlığı henüz bilinmeyen ham (işlenmemiş) ”gems” taşlarının ve koleksiyon minerallerinin getirilmesini sağlamak ve üyelerini bunlardan yararlandırmak.

-Talep halinde kıymetli taşlarla süs taşlarını teste tabi tutarak, isimlendirmek ve taşlara diploma vermek.

Cornwall için Cornish kelimesi olan Kernow'un adını taşıyanbilinen tek kernowite örneği 1700'lerde toplanmıştır.

1964'te Londra'nın jeolojik koleksiyonları olan Natural History Museum'un bir parçası oldu. Londra'daki Doğa TarihiMüzesi'nde minerallerin baş küratörü Mike Rumsey, "Yüzyıllarboyunca birçok jeolog, maden araştırmacısı ve toplayıcının ilçeyimaden hazinesi arayışıyla araştırdığını düşünürsek, 2020'de yenibir mineral eklememiz şaşırtıcı," dedi.

Kernowite, oluşma şekli nedeniyle ikincil bir mineral olarakbilinir. Dünya yüzeyine yakın diğer kayaların kimyasalelementlerinin su sirkülasyonu ile harekete geçirilmesiyle oluşur. Sıvıda bulunan bu elementler, önceden kristalize olmuş kayanınfarklı elementlerinden yeni bir mineral oluşturmak için yenidenbirleşmektedir. İkincil bir mineral oluşumunu tarihlendirmek her zaman mümkün olmamakla birlikte ve birçoğunun erozyonamaruz kalması nedeniyle kısa bir "ömrü" vardır.

Rumsey, "Yeni bir türe sahip olduğumuzu göstermek için, malzemenin kimyasal bileşimini, bu atomların 3B kristal yapıiçindeki konumlarını belirleyen analizler yapmalıyız" dedi. "Genel olarak konuşursak, bu özelliklerden biri veya her ikisi de benzersizse, mineral yenidir. İç yapısının bir kısmında alüminyumyerine demir hakim olduğunu gördüüğümüz için onu yeni birisme, kernowite'e layık bulduk."."Kernowitin açık bir doğrudanuygulaması olmasa da, yeni bulunan tüm mineraller genel olarakmalzeme anlayışımıza dayanıyor," diye ekledi.

Bu açıklama sonrasında Uluslararası Mineraloji Derneğitarafından yeni mineral onaylandı ve bu yeni tip mineralin 2021 yılında Mineralogical Dergisi'nde yayınlanması kararı alındı.

Kaynak:  https://www.bbc.com/news/uk-england-cornwall-55396421