Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, madencilik sektörünün yeşil dönüşümünde yapay zekanın rolü, sorumlu üretim uygulamaları ve sürdürülebilir su yönetimi değerlendirildi.
Türkiye Madenciler Derneği (TMD) tarafından düzenlenen “Yapay Zeka Destekli İklim Çözümleriyle Madencilikte Yeşil Dönüşüm: Sorumlu Üretim ve Uluslararası İşbirliği” başlıklı panelde, madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerinin azaltılmasına yönelik teknolojik çözümler ele alındı.
Panelde konuşan TMD Yönetim Kurulu Üyesi Onur Köktürk, yenilenebilir enerji teknolojilerinin ihtiyaç duyduğu ham maddelerin madencilik faaliyetleriyle sağlandığını belirterek, yeşil dönüşüm sürecinde sektörün kritik bir konumda bulunduğunu ifade etti. Güneş panelleri, bataryalar ve rüzgar türbinlerinin üretiminde madenlerin vazgeçilmez olduğunu vurgulayan Köktürk, artan elektrifikasyon hedeflerinin madencilik faaliyetlerine olan ihtiyacı daha da artıracağını kaydetti.
Yapay zekanın jeolojik verilerin analizinde önemli fırsatlar sunduğuna dikkat çeken Köktürk, bu teknolojiler sayesinde sondaj alanlarının daha hassas belirlenebildiğini ve gereksiz sondaj çalışmalarının azaltılabileceğini dile getirdi.
Köktürk ayrıca TMD tarafından geliştirilen sorumlu madencilik ilkelerinin insan, çevre ve katma değerli üretim yaklaşımına dayandığını belirtti. Sağlık ve güvenlik, doğa ve ekosistem, yerel kalkınma ve sosyal diyalog ile iş etiği ve şeffaflık başlıklarını kapsayan ilkeler doğrultusunda Türkiye'nin, Towards Sustainable Mining (TSM) standartlarını benimseyen 14. ülke olduğunu açıkladı. Türkiye'den 15 madencilik şirketinin standartların uygulanması için gönüllü olduğunu ve izleme sürecinin ardından uygulamanın sektör genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Madencilikte su yönetimine dijital çözümler
Panelin bir diğer gündem maddesi ise madencilik faaliyetlerinde su kaynaklarının verimli kullanılması oldu. Su yönetimi teknolojileri geliştiren Blueit'in Kurucu Ortağı Hülya Tomak, küresel ölçekte derinleşen su krizinin sanayi üretimini de doğrudan etkilediğini belirterek, madencilikte su tüketiminin bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesi gerektiğini söyledi.
Cevher hazırlama, üretim, toz bastırma ve geri kazanım süreçlerinde suyun yoğun şekilde kullanıldığını aktaran Tomak, işletmelerin su kaynaklarını etkin yönetmesinin hem operasyonel verimlilik hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından önem taşıdığını ifade etti. Şirketin bu alandaki çözümlerini uluslararası pazarlara taşımayı hedeflediğini belirten Tomak, İngiltere pazarında da faaliyetlerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.
Blueit Kurucu Ortağı Mesut Coşkun ise madencilik tesislerindeki su döngüsünü dijital ortamda modelleyerek kaynaklardan temin, arıtma ve deşarj aşamalarına kadar tüm süreçleri takip edebildiklerini anlattı. Geliştirdikleri sistemle farklı kaynaklardan elde edilen verilerin analiz edildiğini, suyun hangi üretim aşamalarında ne miktarda kullanıldığının belirlendiğini aktardı.
Coşkun, yapay zeka destekli algoritmalar ve mühendislik verilerinin birlikte değerlendirilmesiyle su kayıpları, kaçaklar ve verimsiz kullanım alanlarının tespit edildiğini belirterek, işletmelere su tüketimini azaltmaya yönelik iyileştirme önerileri sunduklarını ifade etti.
Paneldeki değerlendirmeler, yapay zeka uygulamalarının jeolojik araştırmalardan operasyonel verimliliğe ve su yönetimine kadar madencilik sektörünün farklı aşamalarında sürdürülebilir dönüşümü destekleyen önemli araçlar arasında yer aldığını ortaya koydu.



























Yorum Yazın